Mieczysław Wajnberg - Polski Serwis Naukowy

Mieczysław Wajnberg, ros. Моисей Самуилович Вайнберг (ur. 8 grudnia 1919 w Warszawie, zm. 26 lutego 1996 w Moskwie) – polski kompozytor o korzeniach żydowskich, od 1939 zamieszkały w ZSRR. Imię zostało mu zmienione z „Mieczysława” na „Mojsieja” przez radzieckiego urzędnika. Pod koniec życia postarał się o przywrócenie mu imienia „Mieczysław” w dokumentach rosyjskich.

Teatr Wielki — Opera Narodowa w Warszawie – budynek zlokalizowany przy placu Teatralnym w Warszawie, będący siedzibą Opery Narodowej. W Salach Redutowych mieści się Muzeum Teatralne oraz dwie spośród trzech scen Teatru Narodowego.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Studiował fortepian w Konserwatorium Warszawskim u Józefa Turczyńskiego, a kompozycję w Mińsku u Władysława Zołotariewa. W latach 1941-1943 pracował w operze w Taszkiencie. Do Moskwy mógł przeprowadzić się dzięki poparciu Dymitra Szostakowicza, z którym do końca życia pozostawał w przyjacielskich stosunkach.

Zofia Posmysz, właśc. Zofia Posmysz-Piasecka (ur. 23 sierpnia 1923 w Krakowie) – polska pisarka, scenarzystka. W czasie II wojny światowej w roku 1942 została uwięziona w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz, następnie w Ravensbrück. Po zakończeniu wojny przeniosła się do Warszawy. W 1945 zadebiutowała literacko wspomnieniami Znam katów z Belsen.... W 1952 roku ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Pracowała m.in. w piśmie Głos Ludu jako korektorka, w Polskim Radiu współtworząc od 1960 roku powieść radiową W Jezioranach. Rozgłos przyniosło jej słuchowisko radiowe Pasażerka z kabiny 45, na motywach którego powstał film Pasażerka w reżyserii Andrzeja Munka, a następnie książka pod tym samym tytułem wydana w 1962 roku. Reżyser filmu zginął w trakcie jego kręcenia w roku 1961, film dokończyli jego współpracownicy, wszedł na ekrany w 1963 roku.

Cannes (prowansalski Canas) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie na Lazurowym Wybrzeżu.

Autor muzyki do jednego z najbardziej rozpoznawalnych na świecie rosyjskich dzieł filmowych, filmu Lecą żurawie, nagrodzonego Złotą Palmą w Cannes.

Pozostawił bogaty dorobek muzyczny, m.in.:

22 symfonie

4 symfonie kameralne

18 koncertów solowych na różne instrumenty z orkiestrą

17 kwartetów smyczkowych

6 sonat fortepianowych

7 oper, w tym opery Pasażerka (1967-1968) wg powieści Z. Posmysz, wystawionej w 2006 w Moskwie i ostatniej – Idiota wg Dostojewskiego

4 kantaty oraz wiele innych utworów orkiestrowych, kameralnych, solowych i wokalnych

Recepcja

W ostatnich latach na zachodzie Europy obudziło się wyraźne zainteresowanie jego muzyką. Jej propagatorami są m.in. Gabriel Chmura i Quatuor Danel. W listopadzie 2009 – z okazji 90. rocznicy urodzin kompozytora – zorganizowano w Manchesterze wielodniowy festiwal poświęcony jego twórczości. 8 października 2010 odbyła się w Teatrze Wielkim w Warszawie premiera opery Pasażerka w reżyserii Davida Pountneya, pod kierownictwem muzycznym Gabriela Chmury. David Pountney inscenizował Pasażerkę już wcześniej na Bregenzer Festspiele w Austrii (2010).

Gatunek muzyczny o nazwie symfonia (w klasycznym kształcie) to zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy utwór muzyczny na orkiestrę, popularny w XVIII, XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Symfonia jest orkiestrowym odpowiednikiem sonaty.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Przypisy

Anna S. Dębowska, „Pasażerka” między totalitaryzmami, „Gazeta Wyborcza”, 8 października 2010, str. 21

Linki zewnętrzne

Mieczyslaw Weinberg (Moishei Vainberg) (ang.). [dostęp 2011-03-13].

Mieczyslaw Weinberg (1919 - 1996) (ang.). [dostęp 2011-03-13].