Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu Sp. z o.o. (MPK Poznań Sp. z o.o.) - spółka powstała 28 czerwca 2000 w wyniku przekształcenia zakładu budżetowego o nazwie "Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu". Jej tradycje sięgają roku 1880, kiedy w Poznaniu powstał pierwszy tramwaj konny. Jest jednoosobową spółką miasta Poznania (jedyny właściciel i 100% udziałowiec).

Ikarus to przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji autobusów. Jego główna siedziba mieściła się w Budapeszcie na Węgrzech. Ikarus należał do 2006 roku do koncernu Irisbus.
Winiary – część dzielnicy Jeżyce w północno-zachodniej części Poznania. Zamieszkuje ją około 20 tys. mieszkańców. Granice stanowią ulice Lutycka, Lechicka, Piątkowska, Maczka, Źródlana, Szelągowska, Dojazd i Al. Solidarności. Winiary są obszarem dość starym i historycznym. Nazwa pochodzi od niegdysiejszych wytwórni win istniejących na Winiarach. Winiary poza Trójpolem składają się z bloków (4 i 10 piętrowych) oraz kamienic (ulica Sokoła). Trójpole to zabudowa domów jednorodzinnych.

Historia

Siemens Combino

MAN NL263 Lion's City

Maltanka, skład ciągnięty przez lokomotywę Wls40

Historia poznańskiej komunikacji miejskiej rozpoczyna się 30 lipca 1880 roku, gdy uroczyście otwarto linię tramwaju konnego łączącego dworzec kolejowy na ówczesnym przedmieściu Jeżyce ze Starym Rynkiem. Trasa ta w krótkim czasie została wydłużona przez Chwaliszewo na Ostrów Tumski. Jeszcze w tym samym roku linię przejęło Poznańskie Towarzystwo Kolei Konnej (Posener Pferde-Eisenbahn-Gesellschaft), które uzyskało monopol na rozbudowę i eksploatację miejskiej sieci tramwajowej.

Poznański Szybki Tramwaj (także PST, PeSTka) – liczący 6,1 km długości odcinek bezkolizyjnej, ułożonej w wykopie oraz na estakadzie trasy tramwajowej, wyposażonej w rozjazdy umożliwiające przejazd między sąsiednimi torami i przystanki przypominające dworce kolejowe. Wszystko to pozwala na jazdę z prędkością 70 km/h. Linia powstała jako alternatywa dla znacznie droższego metra. Obsługiwana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne.
Trolejbusy w Poznaniu – linia trolejbusowa w Poznaniu powstała w 1930 r. na trasie: Śródka – ul. Wiejska. Była pierwszą w Polsce trasą tego środka komunikacji.

Kolejnym środkiem transportu publicznego stała się uruchomiona w 1891 roku linia omnibusu. Te konne pojazdy przewoziły pasażerów na trasie z obecnego dworca kolejowego, znajdującego się wówczas na przedmieściu, a w sezonie letnim do podpoznańskich osad wypoczynkowych.

W dniu 6 marca 1898 tramwaj konny zastąpiono tramwajem elektrycznym. Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej sieć uległa znacznej rozbudowie, zarówno w śródmieściu jak i na peryferiach miasta docierając do Łazarza i Górczyna, Wildy, Sołacza oraz ul. Garbary, a od 1911 roku także na prawy brzeg Warty.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
MAN SE (Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg) – spółka akcyjna z siedzibą w Monachium. Jedno z wiodących przedsiębiorstw produkujących samochody ciężarowe, autobusy, silniki oraz urządzenia przemysłowe pod marką MAN. Spółka notowana na Deutsche Börse wśród trzydziestu największych niemieckich spółek akcyjnych. Koncern zatrudnia na całym świecie ponad 33.400 pracowników, a jego roczne obroty wyniosły w roku 2005 ponad 7,4 miliardów Euro.

W dwudziestoleciu międzywojennym tramwaj docierał do kolejnych, nowych dzielnic miasta takich jak Ogrody, Dębiec, Grunwald oraz Golęcin i Winiary. Z drugiej strony likwidowano trasy w wąskich uliczkach najstarszej części Poznania.

W listopadzie 1925 roku wprowadzono w mieście komunikację autobusową na trasach, gdzie mała liczba pasażerów sprawiała, że budowa tramwaju byłaby nieuzasadniona ekonomicznie.

Z podobnych przyczyn powstała w 1930 roku pierwsza w kraju i jedyna aż do 1939 roku linia trolejbusowa łącząca Śródkę z ul. Wiejską na Głównej.

Górczyn – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w jego zachodniej części. Częściami Górczyna są także Górczynek i Osiedle ks. Ignacego Skorupki.
Klub Miłośników Pojazdów Szynowych w Poznaniu – stowarzyszenie zrzeszające miłośników komunikacji miejskiej w Poznaniu. Założycielem Klubu w 1996 roku był Krzysztof Chrzan, a formalna rejestracja stowarzyszenia odbyła się 27 grudnia 2001 roku. Jego obecnym prezesem jest Krzysztof Dostatni.

W okresie okupacji hitlerowskiej pojawił się w Poznaniu w 1943 roku tramwaj wodny, a w 1944 roku autobusy napędzane gazem, a co za tym idzie nie zużywające benzyny koniecznej do prowadzenia przez Niemcy wojny, produkowane przez firmę Büssing.

Podczas bitwy o Poznań większość majątku poznańskiego przewoźnika uległo zniszczeniu. W związku z tym autobusy powróciły na ulice w 1946 roku, trolejbusy i tramwaje, i to jedynie na lewym brzegu, w 1947 roku.

W kolejnych latach zmieniał się też stopniowo układ sieci tramwajowej w mieście. Na prawy brzeg tabor szynowy powrócił w 1952 roku, a aż do 1985 roku budowano stopniowo linie omijające starówkę a z czasem i centrum miasta, a także wydłużano linie do bardziej oddalonych miejsc.

Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.
Bitwa o Poznań – walki o Poznań, które toczyły się w styczniu i lutym 1945 pomiędzy nacierającą podczas operacji wiślano-odrzańskiej Armią Czerwoną wspomaganą oddziałami polskimi a Niemcami.

Ciekawostką jest, że w okresie PRLu, począwszy od 1956 roku MPK zarządzała także komunikacją taksówkową. Rewolucją dla pasażerów było także wprowadzenie stosowanej do dziś bezkonduktorskiej obsługi przejazdów.

W latach 60. stopniowo likwidowano linie trolejbusowe zastępujące je autobusami, aż do ostatecznej likwidacji tego środka transportu w mieście co miało miejsce 29 marca 1970 roku. W tym samym czasie intensywnie rozwijano sieć połączeń autobusowych, które w lata 50. XX wieku dotarły do wszystkich peryferyjnych obszarów miasta, a pod koniec tej samej dekady zaczęły docierać do miejscowości podpoznańskich. Rozwój ten polegał także na wprowadzaniu coraz bardziej pojemnych pojazdów włącznie z autobusami przegubowymi w 1966 roku. W 1980 roku otwarto Trasę Winiarską prowadzącą od Winiar do Piątkowa.

Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (ZTM) – organ samorządu Poznania zajmujący się organizacją i zarządzaniem pasażerskim zbiorowym transportem miejskim.
Kolejka Parkowa Maltanka - popularnie zwana Maltanką - linia kolejowa o torze szerokości 600 mm leżąca w obrębie Poznania o całkowitej długości torów 3850 m. Należy do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu Sp. z o.o. Kursuje pomiędzy rondem Śródka a Nowym Zoo, przewożąc rocznie około 200 tysięcy pasażerów.

Kolejne poważne zmiany przyniosła transformacja gospodarcza. W 1993 roku gruntownie zmieniono układ tras tramwajowych i autobusowych. W kolejnym, 1994 roku, wprowadzono bilety czasowe, zaś władze miasta uchwaliły generalny plan zagospodarowania przestrzennego, który zakłada, że podstawą komunikacji w mieście ma być tramwaj. Z decyzją tą wiąże się między innymi przyznawanie na skrzyżowaniach bezwzględnego pierwszeństwa tymże pojazdom.

Monitoring – oznacza regularne jakościowe i ilościowe pomiary lub obserwacje zjawiska czy obecności np. substancji, przeprowadzane przez z góry określony czas.
Wilda – najmniejsza z pięciu dzielnic Poznania. Od 1990 roku nie posiada odrębności administracyjnej, ale nadal posiada część instytucji gminnych oraz administracji państwowej, m.in. takie jak urząd skarbowy, policja, administracja ochrony zdrowia. Dzielnice te przywoływane są również do celów statystycznych, a także żyją w świadomości mieszkańców miasta.

W okresie pomiędzy 1996 a 1997 radykalnie odmłodzono tabor autobusowy zakupując 122 nowoczesne niskopodłogowe autobusy marek MAN i Neoplan.

Kolejną poważną zmianą w komunikacji miejskiej, zwłaszcza dla Piątkowa i Winograd stało się otwarcie planowanej od lat trasy Poznańskiego Szybkiego Tramwaju, który jest długim na 6,1 km odcinkiem bezkolizyjnego torowiska.

W 1998 roku powstał system nadzoru nad pojazdami w czasie rzeczywistym, który pozwala tak korygować czasy przejazdów, aby pojazdy jak najbardziej trzymały się rozkładu jazdy. Dla samego przedsiębiorstwa ważnym momentem stał się 2000, gdy MPK Poznań stało się spółką prawa handlowego. Począwszy od 2001 rozpoczęto także modernizację taboru tramwajowego podpisując kontrakt na 14 niskopodłogowych tramwajów Siemens Combino.

SMS () – usługa przesyłania krótkich wiadomości tekstowych w cyfrowych sieciach telefonii komórkowej. Usługa ta jest wprowadzana także do sieci telefonii stacjonarnej. Czas przekazu przesyłki sms ksztaltuje sie na poziomie 2 minut.
Piątkowo (niem. Schönherrnhausen), część Poznania, leżąca w dzielnicy Stare Miasto, zabudowana głównie blokami mieszkalnymi, położona w północnej części miasta na wschód od ulicy Obornickiej i północ od ulicy Lechickiej, przez którą łączy się z Winogradami, dzielnicą o podobnym charakterze w tej jej części. Od północy ogranicza ją północna obwodnica kolejowa miasta, a od wschodu graniczy z Naramowicami.

Na początku XXI wieku zrewolucjonizowano także system opłat za przejazdy, uruchamiając w 2002 roku opłaty przez SMS, zaś w 2003 zastępując papierowe bilety okresowe kartą elektroniczną znaną jako KOMKarta. W 2002 roku podjęto także próbę zwiększenia bezpieczeństwa w pojazdach oraz zabezpieczenia ich przed wandalami wprowadzając stopniowo do pojazdów MPK monitoring.

Tramwaje w Poznaniu (z gwary bimby, liczba pojedyncza – bimba) należą do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego sp. z o.o. Obecnie jest to 19 linii dziennych i jedna nocna oraz jedna linia turystyczna obsługiwana przez zabytkowy tabor kursująca w weekendy. Tramwaje poruszają się po torach o rozstawie 1435 mm i łącznej długości torowiska 157,695 km (tor pojedynczy z torami zajezdniowymi i na pętlach).
Wandalizm - niszczenie bez wyraźnego powodu cudzego mienia, zwłaszcza publicznego, czyli dostępnego dla wszystkich. Słowo pochodzi od starożytnego germańskiego plemienia Wandalów wsławionego barbarzyńskim zniszczeniem zdobytego Rzymu. W tym pejoratywnym znaczeniu, po raz pierwszy słowo wandalizm użyte zostało XVIII-wiecznej Francji.

W dniu 24 czerwca 2008 Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę, w wyniku której od 1 października 2008 doszło do zmian w funkcjonowaniu komunikacji na terenie miasta. MPK zostało pozbawione funkcji organizatora transportu zbiorowego, zarządcy infrastruktury torowo-sieciowej oraz przystanków, pętli i dworców autobusowych. Zadania te oraz sprzedaż i kontrolę biletów przejęła nowo utworzona jednostka budżetowa Zarząd Transportu Miejskiego. MPK jako operator wewnętrzny gminy zajmuje się natomiast wyłącznie prowadzeniem przejazdów na podstawie umowy zawartej z miastem.

Winogrady – poznańska dzielnica mieszkaniowa, część dzielnicy administracyjnej Stare Miasto w Poznaniu, składająca się z kilku osiedli (m.in. Zwycięstwa, Wichrowe Wzgórze, Kosmonautów, Przyjaźni, Pod Lipami, Na Murawie). Przez teren Winograd przebiega także ulica o tej samej nazwie.
Taksówka - środek transportu miejskiego, samochód służący do świadczenia nieregularnych usług przewozowych, pasażerskich lub pasażersko-towarowych, zazwyczaj stosunkowo niewielkiej odległości, w granicach miasta lub jego okolic. Ze względu na intensywną eksploatację samochody kupowane jako taksówki mogą mieć specjalną konstrukcję lub ograniczenia gwarancyjne. Osoba trudniąca się świadczeniem takich usług to taksówkarz. Do odpowiedniego naliczania opłat za przejazd służy taksometr.

16 stycznia 2010 MPK Poznań, wycofało ostatnie wysokopodłogowe autobusy marki Ikarus z regularnego ruchu liniowego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)