Miernik dobrobytu ekonomicznego - Polski Serwis Naukowy

Miernik dobrobytu ekonomicznego Nordhausa i Tobina (ang. Measure of Economic Welfare, MEW) – miernik dobrobytu ekonomicznego, szacujący pieniężny poziom dobrobytu, skonstruowany w 1972 roku przez amerykańskich ekonomistów Williama Nordhausa i Jamesa Tobina.

Obliczanie MEW

Proces liczenia MEW składa się z dwóch etapów:

Produkt narodowy brutto (PNB, ang. Gross National Product, GNP) - miara wartości wszystkich dóbr i usług finalnych wytworzonych przez obywateli danego państwa oraz przez osoby prawne z siedzibą na jego terenie niezależnie od tego, czy podmioty te działają w kraju, czy za granicą. Pomijane są dochody obcokrajowców w danym państwie.

Bezpieczeństwo publiczne - ogół warunków i instytucji chroniących życie, zdrowie, mienie obywateli oraz majątek ogólnonarodowy, ustrój i suwerenność państwa przed zjawiskami groźnymi dla ładu prawnego, a także przed zjawiskami mogącymi zakłócić normalne funkcjonowanie obywateli, godzącymi w ogólno-przyjęte normy postępowania. Bezpieczeństwo publiczne jest także stanem w społeczeństwie, który umożliwia jego sprawne funkcjonowanie. Zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego mogą mieć charakter zarówno wewnętrzny jak i zewnętrzny, czyli mieszczą się tu ingerencję ze strony innych podmiotów państwowych w sprawy wewnętrzne, a także wewnętrzne konflikty i napięcia społeczne. Często przestępczość zakłóca ten ład, co rodzi w społeczeństwie poczucie niesprawiedliwości i braku kontroli państwa nad tym zjawiskiem.

1. Podział PKB na trzy elementy:

Wydatki konsumpcyjne (które stanowią w właściwy MEW)

Wydatki inwestycyjne (w tym rządowe i prywatne wydatki na oświatę, ochronę zdrowia czy zakup dóbr konsumpcyjnych trwałego użytku, ponieważ podnoszą one jakość kapitału ludzkiego i w długim okresie produktywność gospodarki, służą zaspokojeniu potrzeb przyszłych, a nie bieżących)

Wydatki instrumentalne (np. nakłady na utrzymanie rządu, administracji rządowej, bezpieczeństwa publicznego, ochronę środowiska przyrodniczego i środowiska człowieka a także wydatki związane z działalnością zawodową i dojazdami do pracy) połączone z tzw. nieuniknionymi stratami (np. obrona narodowa, utrzymywanie prestiżu państw zagranicą przez utrzymanie służb zagranicznych i dyplomatycznych czy badania kosmiczne, koszty związane z negatywnymi skutkami urbanizacji). Wydatki te zostały uznane za całkowicie niezależne od preferencji konsumentów, a ich związek z poziomem zaspokojenia potrzeb za odległy i wątpliwy.

2. Określenie elementów uznawanych za korzyści:

Ochrona środowiska - całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.

Oświata - pojęcie "oświata" używane jest często zamiennie z wyrażeniem "system oświaty". Według Słownika Pedagogicznego W. Okonia jest to ogół odpowiednio powiązanych ze sobą placówek i instytucji wychowania bezpośredniego i pośredniego, umożliwiających obywatelom zdobywanie ogólnego i zawodowego wykształcenia oraz wszechstronny rozwój osobowości.

wielkość usług wytwarzanych przez dobra kapitałowe

wartość czasu wolnego

szacowana wielkość pracy w gospodarstwie domowym

wycena pozytywnych efektów zewnętrznych

MEW a PNB per capita

Użycie MEW znacznie koryguje sens PNB per capita. PNB per capita powinien wzrastać aby dobrobyt się zwiększał, jednak przy wzroście liczby ludności, aby zachować dotychczasowy poziom życia część PNB powinna być reinwestowana. Reinwestowanie części PNB przyczynia się zaś do spadku wartości MEW.

Urbanizacja - proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności . Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę .

Wskaźnik ekologicznych bogactw naturalnych Daly’ego i Cobba - nazywany też miernikiem trwałego dobrobytu ekonomicznego (ang. ISEW – Index of Sustainable Economic Welfare).

Zobacz też

System rachunków narodowych

Miernik trwałego dobrobytu ekonomicznego

Miernik krajowego dobrobytu

Miernik ekonomicznych aspektów dobrobytu

Bibliografia

Tadeusz Borys [red.], Wskaźniki ekorozwoju, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok 1999, ISBN 83-85792-58-9

Marian Noga [red.], Ekologiczne i instytucjonalne uwarunkowania wzrostu gospodarczego. Aspekty globalne i regionalne, Państwowy Instytut Naukowy Instytut Śląski w Opolu, Opole 1998, ISBN 83-86762-05-5

Michał Gabriel Woźniak, Wzrost gospodarczy. Podstawy teoretyczne, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2004, ISBN 83-7252-222-7