Mierzeja Wiślana - Polski Serwis Naukowy

Mierzeja Wiślana (313.53) – piaszczysty wał na południowo-wschodnim brzegu Zatoki Gdańskiej, rozciągający się od Gdańska na zachodzie po Bałtijsk (Piławę) w Federacji Rosyjskiej na wschodzie. Oddziela Zalew Wiślany od otwartych wód Zatoki. Mierzeja podzielona jest między terytorium Polski i Rosji (część wschodnia).

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
Stegna Gdańska – funkcjonująca od 1905 roku węzłowa stacja kolejowa Żuławskiej Kolei Dojazdowej. Punkt styczny linii kolei wąskotorowej biegnących do Nowego Dworu Gdańskiego, Sztutowa i Mikoszewa.

Mierzeja (oprócz niewielkiej zachodniej części) jest słabo zurbanizowana i praktycznie niezindustrializowana. Wszystkie miejscowości położone w jej polskiej części (oprócz Gdańska) były niegdyś wioskami rybackimi, a obecnie są miejscowościami wypoczynkowymi.

Nazwa

Nazwę „Mierzeja Wiślana” wprowadzono urzędowo w 1950 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę mierzei – Frische Nehrung. Wcześniej polską nazwą była Mierzeja Świeża. Stosowano także nazwę Mierzeja Fryska.

Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса [Kurszskaja kosa]) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodnej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego morza.
Rezerwat przyrody Buki Mierzei Wiślanej – leśny rezerwat przyrody na Mierzei Wiślanej (utworzony w 1962 r., o powierzchni 7 ha na obszarze Parku Krajobrazowego Mierzeja Wiślana. Ochronie rezerwatu podlega głównie buczyna pomorska (prawie 200-letnie buki, dęby, świerki, brzozy). Znajdują się tu również stanowiska licznych gatunków roślin podlegających ochronie (m. in. konwalia majowa, kruszyna pospolita i bluszcz pospolity). Sztucznie wprowadzony został modrzew europejski i sosna wejmutka. Najbliższe miejscowości to Przebrno i Siekierki.

W języku rosyjskim Mierzeja Wiślana to Балтийская коса (Bałtijskaja kosa).

Granice

Mezoregion na tle powiatów, na których terenie się znajduje

Mierzeja Wiślana ma około 90 km długości i 1-2 km szerokości. Północną granicą mezoregionu jest Zatoka Gdańska, będąca częścią Morza Bałtyckiego. Od południa graniczy z Żuławami Wiślanymi oraz przez zalew z Wybrzeżem Staropruskim. Granicę uzupełnia od zachodu Pobrzeże Gdańskie.

Pierwsze poglądy na fizycznogeograficzną regionalizację Polski pojawiły się w dziele Jana Długosza, które przez wiele następnych stuleci jako jedyne było źródłem wiedzy geograficznej. Wyraźne ożywienie w tej dziedzinie nastąpiło dopiero na przełomie XIX i XX w., ponieważ większa była już znajomość warunków naturalnych kraju. W okresie tym publikowało wielu geografów, m.in.: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz czy Ludomir Sawicki. Każdy z nich miał własną koncepcję podziału Polski na regiony fizycznogeograficzne.
Przekop Wisły - nowe ujście Wisły powstałe w latach 1890 - 1895 koło Świbna przez wykopanie nowego koryta rzeki na odcinku od Przegaliny do Zatoki Gdańskiej. Dotychczasowe ujście Leniwki od przekopu do ujścia w Gdańsku nazwano Martwą Wisłą. W okresie sezonu turystycznego przez Przekop Wisły pomiędzy Świbnem i Mikoszewem działa przeprawa promowa na trasie z Gdańska ku Mierzei Wiślanej (Droga wojewódzka nr 501).

Mezoregion leży na terenie miasta Gdańska i powiatu nowodworskiego oraz obwodu kaliningradzkiego (Rosja).

Wcześniej ten mezoregion, podobnie jak Mierzeja Helska, Wybrzeże Słowińskie oraz Wysoczyzna Żarnowiecka, był zaliczany do Pobrzeża Kaszubskiego, w systemie regionalizacji Kondrackiego są one osobnymi mezoregionami.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Zalew Wiślany (ros. Zalew Kaliningradzki) – zalew słonawowodny, zatoka Morza Bałtyckiego o powierzchni 838 km² (w tym w granicach Polski 328 km²), odcięta od Zatoki Gdańskiej przez Mierzeję Wiślaną.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Droga wojewódzka nr 502 (DW502) - droga wojewódzka w woj. pomorskim o długości 14 km łącząca Nowy Dwór Gdański ze Stegną. Droga przebiega przez powiat nowodworski: (gminy Stegna i Nowy Dwór Gdański).

Kanał żeglugowy na Mierzei Wiślanej – projekt połączenia drogą morską Zalewu Wiślanego z Zatoką Gdańską mający na celu skrócenie, pogłębienie i uproszczenie morskiego szlaku na Bałtyk.

Rezerwat przyrody Kąty Rybackie – ptasi rezerwat przyrody na Mierzei Wiślanej (utworzony w 1957 r., o powierzchni 4,13 ha - obecnie rozszerzony do 102,5 ha). Ochronie w rezerwacie podlega kolonia lęgowa kormoranów i czapli siwych. Jest to największa kolonia kormoranów w Polsce i Europie (spis z roku 2007 wykazał istnienie ponad 11 tysięcy gniazd tych ptaków). Najbliższe miejscowości to Kąty Rybackie i Sztutowo. Rezerwat stanowi drzewostan sosnowy, przeważnie w wieku 120-160 lat. W najstarszej części rezerwatu, po systematycznej wycince drzew zniszczonych przez kormorany, powtórnie sadzone są sosny. Teren pagórkowaty. Runo początkowo charakterystyczne dla boru sosnowego zmienia się po zasiedleniu drzew przez kormorany - początkowo rośliny ulegają zniszczeniu, po kilku latach gwałtownie rozwijają się gatunki tolerujące intensywne nawożenie ptasimi odchodami (np. bez koralowy).

Park Krajobrazowy Mierzeja Wiślana - park krajobrazowy położony na obszarze Mierzei Wiślanej od Sztutowa do granicy państwowej z Rosją w Piaskach, o powierzchni 4410 ha. Występują tu również liczne wzniesienia wydmowe, z których najwyższe - Wielbłądzi Garb - osiąga wysokość 49 m n.p.m.. Po wcześniejszym (niekontrolowanym) wyrębie lasu liściastego, drzewostan mierzei (ze słabymi glebami piaskowymi) zdominowały lasy iglaste z przewagą sosny. W ostatnich latach zagospodarowane atrakcyjne tereny mierzei spowodowały szybki rozwój infrastruktury turystycznej w Krynicy Morskiej i w Kątach Rybackich.

Wybrzeże Staropruskie (313.57) - mezoregion fizycznogeograficzny w północnej Polsce. Jest równiną ciągnącą się wzdłuż Zalewu Wiślanego od Fromborka po ujście Pregoły. W granicach Polski znajduje się 100 km² regionu.

Rezerwat przyrody – jedna z obszarowych form ochrony przyrody w Polsce. Podobne pod względem funkcji tereny chronione powoływane są też w wielu innych krajach na świecie.

Rezerwat przyrody Ptasi Raj – ptasi rezerwat przyrody na gdańskiej Wyspie Sobieszewskiej (utworzony w 1959 r., o powierzchni 198 ha) przy ujściu Wisły Śmiałej do Zatoki Gdańskiej. Ochronie rezerwatu podlegają ptaki błotne i wodne. Ptasi Raj jest punktem odpoczynku ptaków podczas przelotów migracyjnych, m.in. gęsi białoczelnych i gęsi zbożowych). Na obszarze rezerwatu można spotkać ponad 200 gatunków ptactwa (w tym, w latach 1996-2001 gniazdowanie 32 gatunków wodno-błotnych, m.in. perkozek, zausznik, bąk, gęgawa, ohar, cyraneczka, nurogęś, błotniak stawowy, zielonka, kropiatka, wodnik, żuraw, ostrygojad, sieweczka obrożna, sieweczka rzeczna, samotnik, słonka, rybitwa rzeczna, rybitwa białoczelna i podróżniczek). W 1997 roku odnotowano tu wyjątkowo jedyne w Polsce lęgi edredona. Najważniejszą przyczyną spadku - niegdyś znacznie wyższych - walorów ornitologicznych rezerwatu, było zaprzestanie wypasu bydła i w konsekwencji zarośnięcie szuwarami łąk słonolubnych, a następnie zalesienie ich sztucznie posadzoną olszą (mimo istnienia rezerwatu). W pierwszej połowie XX wieku gniazdowały tu m.in. biegus zmienny, batalion, łęczak, krwawodziób i rycyk. Obecnie brak jest w rezerwacie siedlisk dla lęgów tych gatunków. Najbliższe miejscowości to Sobieszewo i Górki Wschodnie (dojazd do rezerwatu autobusami komunikacji miejskiej z Gdańska, do pętli w Górkach Wschodnich).