|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Mało kto wie, że w najbliższy weekend przypada Dzień Liczby Pi, zwanej również Ludolfiną. Święto jednej z najbardziej niezwykłych według miłośników matematyki cyfr obchodzone jest co roku, 14 marca czyli (3.14).
Liczba Pi zo... Centrum Studiów Zaawansowanych Politechniki Warszawskiej wraz ze Stowarzyszeniem na Rzecz Edukacji Matematycznej uruchamiają w marcu cykl wykładów popularnych z matematyki. Wstęp na wykłady jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich zainteresowanyc... Jak co roku, w drugi czwartek marca przypada Światowy Dzień Nerek. W tym roku wiodącym tematem są przeszczepy. W Polsce statystycznie jedna osoba na dziesięć cierpi na choroby nerek, to więcej niż liczba chorujących na cukrzycę.Św... "Kości mogą ulec złamaniu, mięśnie zanikowi, gruczoły mogą próżnować, nawet mózg może zapaść w sen nie powodując bezpośredniego zagrożenia życia. Jeśli jednak nerki zawiodą, to nie przeżyją ani kości, ani mięśnie, gruczoły ani mózg.&qu... Liczba Pi pojawiała się już przy budowie biblijnej świątyni Salomona, dziś uczeni wykorzystują ją np. do pomiaru gęstości promieniowania. W jej rozwinięciu dziesiętnym każdy znajdzie datę swojego urodzenia. 14 marca obchodzi ona swoje święt...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Mihály KárolyiCzy wiesz że...? Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918. Armia Austro-Węgier (albo Armia Monarchii Austro-Węgierskiej) (niem. Gemeinsame Armee, kaiserliche und königliche Armee, k.u.k. Armee czyli Cesarska i Królewska Armia; do 1867 p.n. kaiserlich/königliche Armee, k.k. Armee czyli Cesarsko-Królewska Armia) – wspólne liniowe wojska monarchii austro-węgierskiej. Wchodziły w skład wojsk lądowych (Landstreitkrräfte). Béla Kun, właśc. Béla Kohn (ur. 20 lutego 1886 w Szilágycseh, zm. 30 listopada 1939 w Moskwie) – węgierski komunista pochodzenia żydowskiego, przywódca Węgierskiej Republiki Rad w 1919, premier Krymu od listopada 1920 do lutego 1921. Mihály Ádám György Miklós Károlyi de Nagykároly (ur. 4 marca 1875 w Fót, zm. 19 marca 1955 w Vence) – węgierski polityk i dyplomata, premier i prezydent Węgier w latach 1918-1919. Urodził się w bogatej, katolickiej i arystokratycznej rodzinie, która od XVII wieku odgrywała istotną rolę w węgierskim społeczeństwie. W latach 1905-1906 po raz pierwszy zasiadał w Parlamencie. Między 1909 a 1912 przewodniczył OMGE (Narodowemu Towarzystwu Rolniczemu) – głównej organizacji szlacheckich posiadaczy ziemskich. Początkowo był zwolennikiem ówcześnie panującego w państwie porządku społeczno-politycznego, jednak z upływem lat stawał się coraz bardziej do niego krytycznie nastawiony. Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug, zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze) – ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier - Karol IV, jako król Czech - Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej. Przez Kościół katolicki ogłoszony błogosławionym.
István Tisza (ur. 22 kwietnia 1861 r. w Geszcie, Węgry; zm. 31 października 1918 r. w Budapeszcie) - węgierski polityk, arystokrata, hrabia de Borosjenő et Szeged . Mąż stanu, w l. 1903-05 i 1913-17 premier Węgier. Od 1910 zasiadał ponownie w Parlamencie jako członek Partii Niepodległości. W 1913 został jej przewodniczącym. W 1916 porzucił swoją dotychczasową partię i założył Zjednoczoną Partię Niepodległości 1848 zwaną potocznie Partią Károlyiego. Początkowo prezentował konserwatywne poglądy polityczne, jednak wraz z upływem czasu stał się bardzo liberalny. Między innymi ten fakt stał się przyczyną rozłamu w Partii Niepodległości. Károlyi był zwolennikiem równouprawnienia narodów żyjących w cesarsko-królewskiej monarchii, opowiadał się także za reformą rolną, upowszechnieniem prawa wyborczego i zerwaniem z proniemiecką polityką Austro-Węgier. Był przeciwnikiem agresywnej polityki Istvána Tiszy, premiera Węgier w latach 1913-1917. Po wybuchu I wojny światowej bardzo szybko stał się jej krytykiem i opowiadał się za pokojem z państwami Ententy. Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
Ententa (z , później angielsko-francuskiego (tzw. entente cordiale, 1904) a następnie angielsko-rosyjskiego (1907). Trójporozumienie zaczęło funkcjonować w 1907. 25 października 1918, gdy habsburska monarchia zaczęła chylić się ku upadkowi, Károlyi powołał do życia Radę Narodową, zaś 31 października został desygnowany przez króla Karola IV na premiera Węgier. Ten desperacki krok monarchy nie uratował dualistycznego państwa przed rozpadem. 16 listopada 1918 premier Károlyi proklamował Węgierską Republikę Ludową i stanął na jej czele także jako tymczasowy prezydent. I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.
Demokratyczna Republika Węgierska (węg. Magyar Népköztársaság) − krótkotrwałe państwo na terenie obecnych Węgier, które istniało od 16 listopada 1918 roku do 23 marca 1919 roku. W tym czasie na Węgrzech powszechne było przekonanie, że krytycznie nastawiony do wojny i mający dobre stosunki z państwami Ententy Károlyi zdoła uzyskać korzystne warunki pokoju. Jednym z pierwszych posunięć Karolyiego była pełna demobilizacja pułków honvedów ze składu armii Austro-Węgier, co pozostawiło Węgry w praktyce bezbronne wobec roszczeń terytorialnych uzbrojonych sąsiadów. Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).
Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003. 3 listopada 1918 Austro-Węgry zawarły z państwami Ententy rozejm w Villa Giusti, zaś 7 listopada w Belgradzie samodzielnie zrobiły to Węgry, których rozmówcą ze strony alianckiej był francuski marszałek Louis Franchet d'Esperey. Rozejm ten był dla Węgier niekorzystny, choć wyeliminowano z niego postanowienia rozejmu z Villa Giusti, które umożliwiały aneksję węgierskiego terytorium. Szybko okazało się, że eliminacja tych postanowień nie uratuje integralności terytorialnej państwa. Zdrada stanu – przestępstwo, zbrodnia godząca w najistotniejsze interesy państwa, jak udział obywatela w działaniach przeciw własnemu krajowi, próba obalenia jego rządu poprzez zamach stanu, uczestnictwo w działalności zmierzającej do uszczuplenia terytorium państwowego, próba zabójstwa głowy państwa.
Fót - miasto w północnych Węgrzech. Wg danych z 2009 populacja wynosi 18 365 mieszkańców. Miejscowość znajduje się w aglomeracji budapeszteńskiej. Zimą 1918-1919 nowo powstałe państwa zaczęły łamać rozejm w celu zagarnięcia części węgierskiego terytorium. Trudna sytuacja na granicach połączona była z trudną sytuacją wewnętrzną. Rząd Károlyiego i jego następcy, od stycznia 1919 roku, Dénesa Berinkey'a musiały stawić czoła kryzysowi ekonomicznemu i rosnącemu zagrożeniu komunistycznemu. 20 lutego 1919 wybuchły walki pomiędzy rządem a komunistami Béli Kuna, przywódcy komunistyczni zostali aresztowani. Magyar Királyi Honvédség (potocznie: węg. Honvédség; pol. królewskowęgierscy honwedzi albo królewskowęgierska Landwehra; niem. Königlich Ungarische Landwehr) – obrona krajowa Królestwa Węgier utworzona w 1867 w ramach Austro-Węgier, ale mająca własne dowództwo i niewchodząca w skład wspólnej armii austro-węgierskiej.
Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej. Zaniepokojeni walkami na Węgrzech alianci podjęli decyzję o okupacji znacznych obszarów państwa. Wyznaczająca nową, niekorzystną linię demarkacyjną, nota Vyx'a z 20 marca 1919 spowodowała zbliżenie między komunistami a socjaldemokratycznymi koalicjantami partii Károlyiego, którzy desperacko chcieli uratować państwo przed rozbiorem. W efekcie premierem został socjalista Sándor Garbai, ministrem spraw zagranicznych, wypuszczony z więzienia, Béla Kun, zaś Károlyi zrezygnował i w lipcu 1919 wyemigrował. Początkowo przebywał w Austrii, Czechosłowacji i Jugosławii. Od 1924 mieszkał w Londynie i Paryżu. W kraju pozbawiono go majątku i oskarżono o zdradę stanu w 1923. Powrócił dopiero w 1946, a w latach 1947-1949 był ambasadorem nowych, komunistycznych, Węgier w Paryżu. W proteście przeciwko pokazowemu procesowi i skazaniu László Rajka zrezygnował z funkcji i pozostał, aż do śmierci, we Francji. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |