Miki - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy grupy minerałów. Zapoznaj się również z: Miki miasto w Japonii lub "Myszka Miki (Mickey Mouse)".

biotyt

muskowit

Miki (łyszczyki) – grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów. Nazwa "mika" pochodzi od łac. mica = ziarno lub micare = błyszczeć.

Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skała opisana po raz pierwszy w 1813 roku przez R.J Haüyego.

Magma (gr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, znajdująca się w głębi skorupy ziemskiej.

Właściwości

Wzrór chemiczny: AB2-3(OH,F)2(Si,Al4O10) – zasadowe glinokrzemiany potasu, sodu, wapnia, glinu, magnezu, żelaza, manganu rzadziej rubidu, cezu, baru, cynku, wanadu, litu, tytanu, chromu. gdzie: A – potas, sód, wapń B – żelazo, magnez, mangan, lit, glin

Układ krystalograficzny: jednoskośnym.

pokrój: tabliczkowy, krótkosłupowy, płytkowy, blaszkowy.

Barwa: miki jasne: bezbarwne, srebrzystobiałe, żółtawe; miki ciemne: ciemnoszare, brunatne, czarne

Rysa: biała

Połysk: szklisty, metaliczny, jedwabisty

Łupliwość: doskonała, jednokierunkowa

Przełam: nierówny

Twardość: około 2-3

Gęstość: waha się od 2,75 do 3,4

Tworzą one tabliczkowe kryształy o pokroju pseudoheksagonalnym.

dobre właściwości dielektryczne,

niepalna,

odporna na temperaturę,

odporna na czynniki chemiczne,

odporna na starzenie.

Tworzą skupienia zbite, ziarniste, blaszkowe, czasami rozetowe. Tworzą kryształy wrosłe i narosłe w druzach – szczotki krystaliczne. Są giętkie, elastyczne i sprężyste. Tylko niewiele wśród nich jest wyraźnie kruche oraz łamliwe (są to: margaryt, clintonit, ksantofyllit).

Mikanit jest materiałem izolacyjnym wytworzonym na bazie naturalnych minerałów z grupy łyszczyków (mik). Ze względu na właściwości tych minerałów (niepalność, odporność na temperaturę, czynniki chemiczne i starzenie) stosowany jest jako izolator w elektrotechnice i elektronice.

Barwa – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka (i zwierząt), gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła, a pisząc dokładniej, z widzialnej części fal świetlnych. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

Występowanie

Łyszczyki występują powszechnie w wielu skałach. Należą do głównych minerałów skał magmowych. Są ważnymi składnikami skał metamorficznych i często występują w skałach osadowych. Dzięki doskonałej łupliwości często spotykane w postaci cienkich, elastycznych blaszek o różnym zabarwieniu (tzw. kocie złoto).

Twardość – cecha ciał stałych świadcząca o odporności na działanie sił punktowych (skupionych). Efektami oddziaływania sił skupionych mogą być odkształcenia powierzchni, zgniecenie jej lub zarysowanie. Twardość materiału mierzy się za pomocą sklerometru i mikrotwardościomierza. Twardość jest istotną charakterystyką materiałów konstrukcyjnych. Dla każdego z typu tych materiałów utworzono odpowiednie metody klasyfikacji i pomiarów twardości.

Myszka Miki (w oryginale Mickey Mouse) – fikcyjna postać z filmów animowanych, stworzona w studiu Walta Disneya, po odebraniu wytwórni Disneya praw do Królika Oswalda.

Miejsca występowania: Indie, Rosja, Kanada.

W Polsce – są spotykane w pegmatytach na Dolnym Śląsku.

Zastosowanie

jako dielektryk w kondensatorach o małej pojemności,

do izolowania wycinków komutatorów,

jako izolacja żłobkowa,

do odizolowywania elementów elektronicznych (np. tranzystorów od radiatorów).

do produkcji gumy, papieru przemysłowego, tapet ściennych, tworzyw sztucznych, lakierów, ceramiki, przezroczystych okienek wziernikowych do pieców.

jako posypka do papy,

jako połyskujący dodatek do ozdobnych szlachetnych tynków,

wypełniacz do środków ochrony roślin

źródło otrzymywania litu

są poszukiwane i cenione przez kolekcjonerów,

muskowit chromowy (fuchsyt) jest wykorzystywany jako kamień ozdobny oraz surowiec rzeźbiarski.

jako składnik kosmetyków mineralnych m.in. podkładów, pudrów itp.

Odmiany miki

1.ze względu na zabarwienie:

Cez (Cs, łac. caesium) - pierwiastek chemiczny, metal alkaliczny. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "szaroniebieski", związanego z kolorem nalotu pokrywającego zwykle powierzchnię.

Przełam to w mineralogii zdolność minerału do dzielenia się wzdłuż powierzchni nierównych, przypadkowych nie związanych z wewnętrzną strukturą kryształu.

miki jasne: (np.muskowit, serycyt, paragonit, fengit)

Miki ciemne: (np.biotyt, flogopit).

2. ze względu na skład chemiczny:

miki litowe (lepidolit, zinnwaldyt).

biotyt

potasowa – muskowit,

potasowo magnezowa – flogopit,

syntetyczna – fluoroflogopit,

Wyroby z miki

mikafolia,

mikaleks,

mikanit,

samika – papier o stosunkowo dużej wytrzymałości mechanicznej i elektrycznej (> 20 kV/mm).

Przypisy

wg Aleksy Brodowski, Jerzy Chabłowski, Jerzy Auerbach: Radio i Telewizja. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1971, s. 332.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Miki