Miklosz Deki Czureja - Polski Serwis Naukowy

Miklosz Deki Czureja (właśc. Mikołaj Czureja, nazywany Królem Czardasza; ur. 16 października 1958 r. w Niedzicy) – romski wirtuoz skrzypiec, także aranżer i kompozytor.

Wywodzi się z rodu romskich artystów, którzy przybyli do Polski z Węgier pod koniec XIX wieku. Brat Marka Czurei (grającego na instrumentach klawiszowych); ojciec Sary (ur. 1991 r., wirtuoz cymbałów węgierskich), Sandry i Sylwii (bliźniaczki, ur. 1986 r., wokalistki i tancerki) oraz Miklosza Marka (ur. 1982 r., pianista, wokalista i skrzypek). Wnuk Jana Czurei, syn Miklosza (obaj skrzypkowie).

Michał Urbaniak (ur. 22 stycznia 1943 w Warszawie) – polski muzyk jazzowy i kompozytor, grający głównie na skrzypcach i saksofonie. Współtwórca tzw. polskiej szkoły jazzu. Były mąż wokalistki Urszuli Dudziak, ojciec piosenkarki Miki Urbaniak.

Musical – typ angloamerykańskiej sztuki muzycznej. Geneza musicalu sięga drugiej połowy XIX wieku, jednak dopiero w latach 20. XX wieku gatunek zyskał prawdziwą popularność, a przez następne dekady nadal jeszcze kształtowała się jego formuła. Wraz z nastaniem ery kina i telewizji zaczęły powstawać musicale filmowe.

Karierę rozpoczął jako nastoletni skrzypek w Cygańskim Zespole Pieśni i Tańca Roma w Poznaniu na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Z zespołem tym rozpoczął wieloletnią współpracę i międzynarodową karierę, koncertując w wielu miejscach na całym świecie.

W latach 80. rozpoczął karierę solową, która trwa do dziś. Współpracował m.in. z Sandorem Lakatoszem, warszawskim Teatrem Studio Buffo i Michałem Urbaniakiem. Z tym ostatnim artystą stoczył nawet muzyczny pojedynek na skrzypcową improwizację, który relacjonowała Telewizja Polonia.

Dom - polski serial telewizyjny wielokrotnie emitowany na antenie TVP w latach 1980-2000. Adaptacja scenariusza ukazała się również w postaci książkowej. Serial składa się z serii pierwszej z 1980 i drugiej z 1982 (akcja obu serii rozpoczyna się w 1945 na krótko przed zakończeniem II wojny światowej, a kończy w 1967), odcinka z 1987 (miał - wg pierwotnych zamierzeń - zamykać serial), serii trzeciej z 1996-1997 i czwartej z 2000 (akcja obu serii rozpoczyna się w 1968 (wydarzenia marcowe), a kończy w 1980 informacją o podpisaniu porozumień sierpniowych).

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Brał udział w nagraniu wielu programów dla radia i telewizji (polskich i zagranicznych). Jest też bohaterem licznych reportaży telewizyjnych, radiowych i prasowych. Czardasz V. Montiego w wykonaniu Czurei utrzymywał się przez rok na szczycie telewizyjnej listy przebojów.

Nagrał 12 płyt (zarówno z własnym zespołem muzyczno-tanecznym Tatra Roma, jak i z wieloma innymi muzykami romskimi działającymi na całym świecie). Zajmuje się również aranżacją utworów muzycznych oraz komponowaniem pieśni i utworów instrumentalnych, także dla potrzeb musicalu (m.in. Chata za wsią) i filmu.

Na dobre i na złe – polski serial telewizyjny emitowany w stacji TVP2 od 7 listopada 1999 roku w każdy piątek o godzinie 20:05 i w niedzielę o 16:05 (przez pierwsze lata tylko w niedziele o 16:00).

Glina, polski kryminalny serial telewizyjny w reżyserii Władysława Pasikowskiego, opowiadający o pracy policjantów Wydziału Zabójstw Komendy Stołecznej Policji w Warszawie i ich życiu prywatnym.

Jako skrzypek wystąpił też w produkcjach fabularnych, m.in. w serialach telewizyjnych Dom (2000) i Glina (2007), a także w filmie Wiosenne wody. Ponadto zagrał gościnnie w serialu Na dobre i na złe (2009), gdzie wcielił się w postać Miklosza – syna Roma, pacjenta szpitala w Leśnej Górze.

Teatr Studio Buffo – teatr muzyczny w Warszawie działający (jako teatr Buffo) od 1956 roku. Od 1992 pod obecną nazwą i kierownictwem Janusza Stokłosy (prezesa) i Janusza Józefowicza (dyrektora artystycznego). Pierwszy po drugiej wojnie światowej i przez wiele lat jedyny prywatny teatr w Warszawie.

Ciechocinek – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego. Miasto położone jest w Kotlinie Toruńskiej, w szerokiej dolinie Wisły, na lewym brzegu rzeki.

Współpracuje z z Fundacją Bahtałe Roma – Szczęśliwi Cyganie.

Nagrody

I nagroda Grand Prix na I Międzynarodowym Festiwalu Muzyki i Kultury Romów w Ciechocinku (trzykrotnie na festiwalu tym zdobył "Złotą Tężnię" – Grand Prix dla solisty)

II nagroda na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Romskiej w Monachium (podczas którego oczarował jurorów – sir Yehudiego Menuhina i Stéphane'a Grapellego – tak, że został on przez nich uhonorowany tytułem Króla Czardaszy)

Przypisy

Odcinek 386, Kabała.

Źródło

Fundacja Bahtałe Roma