Mikuláš Dzurinda - Polski Serwis Naukowy

Mikuláš Dzurinda (ur. 4 lutego 1955 w Spiskim Czwartku) – słowacki polityk, premier Słowacji (1998–2006), przewodniczący Słowackiej Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Partii Demokratycznej, w latach 2010–2012 minister spraw zagranicznych w rządzie Ivety Radičovej.

Życiorys

Wykształcenie i praca zawodowa

Ukończył ekonomię w Wyższej Szkole Transportu i Telekomunikacji w Żylinie. Po studiach pracował na kolei jako specjalista od techniki informacyjnej.

Spiski Czwartek (słow. Spišský Štvrtok, węg. Csütörtökhely, niem. Donnersmark, Donnersmarkt) – wieś na Słowacji, w powiecie Lewocza, w kraju preszowskim. Położona jest w historycznym rejonie Spisz, na północ od Słowackiego Raju.

Partia Ludowa – Ruch na rzecz Demokratycznej Słowacji (Ľudová strana – Hnutie za demokratické Slovensko, ĽS-HZDS) – słowacka partia polityczna, której liderem jest Vladimír Mečiar. Ugrupowanie rządzące lub współrządzące w latach 1991–1994, 1994–1998 i 2006–2010.

Działalność polityczna do 1998

Rozpoczął karierę polityczną jako jeden z założycieli Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego w 1990. W pierwszych demokratycznych wyborach w Czechosłowacji w tym samym roku został wybrany na deputowanego. W 1991 objął stanowisko ministra transportu i poczty słowackiego rządu. W 1992 uzyskał mandat posła do Słowackiej Rady Narodowej, gdzie pracował jako członek komisji budżetowej i finansów. W rządzie Jozefa Moravčíka (marzec-październik 1994) był ministrem transportu, poczt i robót publicznych. Po wyborach wygranych przez Vladimíra Mečiara w 1994 powrócił do opozycji.

Słowacka Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Partia Demokratyczna (Slovenská demokratická a kresťanská únia – Demokratická strana, SDKÚ-DS) – słowacka centroprawicowa partia polityczna o profilu chadeckim i konserwatywno-liberalnym. Należy do Europejskiej Partii Ludowej.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

W 1997 został rzecznikiem opozycyjnego porozumienia partii politycznych, które zawiązały Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny (KDH), Partia Demokratyczna (DS), Unia Demokratyczna (DU), Socjaldemokratyczna Partia Słowacji (SDSS) oraz Partia Zielonych na Słowacji (SZS) pod nazwą Słowacka Koalicja Demokratyczna (SDK). W 1998 stanął na czele tej koalicji.

Wybory parlamentarne na Słowacji w 2006 roku odbyły się 17 czerwca 2006 roku. Wyborcy wybierali 150 posłów do Rady Narodowej - słowackiego parlamentu. Największą liczbę mandatów, 50, zdobyła partia lewicowa Smer, pod przewodnictwem Roberta Fico. Sześć partii przekroczyło 5% próg wyborczy, wymagany aby uzyskać przynajmniej jedno miejsce w izbie.

Socjaldemokratyczna Partia Słowacji (słow. Sociálnodemokratická strana Slovenska, SDSS) – była słowacką lewicową partią polityczną. Jej przewodniczącym w 1992 roku był Alexander Dubček, a w 1993 roku - Jaroslav Volf.

Premier Słowacji

Mikuláš Dzurinda został mianowany premierem po raz pierwszy w październiku 1998 jako przewodniczący SDK – ugrupowania, któremu udało się zbudować wokół siebie koalicję, która odsunęła od władzy HZDS. Pod jego rządami Słowacja została zaproszona do grupy państw negocjujących wstąpienia do Unii Europejskiej i NATO. Rząd przeprowadził reformy wprowadzone, które spowodowały m.in. przystąpienie Słowacji do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju we wrześniu 2000, wejście w końcową fazę negocjacji z Unią Europejską oraz wzrost inwestycji zagranicznych w kraju. W styczniu 2000 urzędujący premier w ramach SDK założył nową partię polityczną – Słowacką Unię Demokratyczną i Chrześcijańską, do której przystąpiła również Unia Demokratyczna.

Rada Narodowa (słow. Národná rada Slovenskej republiky, Národná rada) – jednoizbowy parlament Republiki Słowackiej. Tworzy ją 150 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję w wyborach powszechnych.

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Po kolejnych wyborach w 2002 wygranych ponownie przez HZDS utrzymał stanowisko premiera na drugą kadencję, współtworząc koalicję udziałem Partii Węgierskiej Koalicji, KDH i ANO. W listopadzie 2002 Słowacja wraz z innymi sześcioma państwami została zaproszona do udziału w strukturach NATO, a jej akcesja nastąpiła w marcu 2004. 13 grudnia 2002 zakończono negocjacje z Unią Europejską, której członkiem Słowacja stała się 1 maja 2004.

Rząd Ivety Radičovej – centroprawicowy gabinet rządzący Słowacją od 9 lipca 2010. Rząd został utworzony w wyniku wyborów parlamentarnych z 12 czerwca 2010 wygranych przez cztery partie opozycyjne wobec rządu Roberta Fica.

Vladimír Mečiar (ur. 26 lipca 1942) – polityk słowacki, lider Partii Ludowej, tymczasowy prezydent tego kraju w latach 1993 i 1998, a także premier w latach 1992–1994 i 1994–1998.

W 2006 po przyłączeniu się do jego ugrupowania Partii Demokratycznej stanął na czele SDKÚ-DS.

Działalność po 2006

W wyborach w 2006 centroprawicowa koalicja poniosła porażkę i znalazła się w opozycji. Mikuláš Dzurinda utrzymał mandat poselski, który sprawował do 2010, nie ubiegając się wówczas o reelekcję. W lipcu 2010 został ministrem spraw zagranicznych w rządzie Ivety Radičovej, funkcję tę pełnił do kwietnia 2012. W wyniku wyborów w tym samym roku ponownie wybrany do parlamentu.

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organization for Economic Co-operation and Development, OECD, fr. Organisation de Coopération et de Développement Economiques, OCDE) – organizacja międzynarodowa o profilu ekonomicznym skupiająca 31 wysoko rozwiniętych i demokratycznych państw. Utworzona na mocy Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju podpisanej przez 20 państw 14 grudnia 1960.

Wybory parlamentarne na Słowacji w 2012 roku odbyły się 10 marca 2012 po upadku centroprawicowego rządu Ivety Radičovej ze Słowackiej Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Partii Demokratycznej. W wyborach zwyciężyło lewicowe ugrupowanie Roberta Fica SMER z wynikiem 44,41%.

Przypisy

↑ Leaders of Slovakia, terra.es (ang.)
Prezident Ivan Gašparovič vymenoval členov vlády SR (słow.). prezident.sk, 9 lipca 2010.

Źródła

Curriculum vitae na stronie SDKÚ-DS (słow.)

Profil na stronie osobnosti.sk (słow.)