Militia Vigilum - Polski Serwis Naukowy

Militia Vigilum – formacja wojskowa w starożytnym Rzymie, wyspecjalizowana w gaszeniu pożarów, najstarsza (znana obecnie) straż pożarna w historii. Członek oddziału to Wigil (Vigil).

Zorganizował go w 6 roku n.e. cesarz Oktawian August jako straż nocną i pożarną. Korpus ten uważany był za część składową stałej armii, a służący w nim oficerowie byli awansowani do legionów rzymskich. Nowożytna włoska straż pożarna uważana jest za kontynuatora tej tradycji, stąd też jej nazwa Vigili del Fuoco.

Straż pożarna, dawniej straż ogniowa – zorganizowana formacja zajmująca się prewencją i walką z pożarami oraz pozostałymi zagrożeniami (innymi niż przestępczość) dla zdrowia i życia ludzkiego, dobytku oraz środowiska naturalnego. Do zadań straży pożarnej należy także usuwanie skutków klęsk żywiołowych i katastrof.

Ekwici (łac. equites, l.poj. eques) – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, których majątki wynosiły minimum 400 000 sestercji (III w. p.n.e.). Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia, noszenie stroju wojskowego zwanego trabea, złotego pierścienia oraz wąskiego purpurowego szlaku uzdobiącego tunikę (szeroki nosili senatorowie).

Całość omawianego korpusu, dowodzona przez Głównego Komendanta (praefectus vigilum) (który musiał być ekwitą), podzielona była na siedem kohort, którymi dowodzili trybuni. Każda kohorta liczyła ok. 1000 ludzi i podzielona była na siedem centurii (secin). Wigilowie rekrutowali się spośród wyzwoleńców. Specyfiką tych oddziałów był fakt przydzielenia po 4 lekarzy do każdej z kohort. Kohorty były większe niż w innych oddziałach armii rzymskiej, a wynikało to prawdopodobnie ze specyficznej służby, w której nietrudno było o wypadek.

Kohorta (łac. cohors) - jednostka taktyczna armii rzymskiej licząca 3 manipuły, odpowiednik operacyjny współczesnego pułku. Za cesarstwa rzymskiego pierwsza kohorta legionu, cohors miliaria, liczyła 1100 żołnierzy, pozostałe, cohortes quingenariae, po 480.

Nîmes (prow. Nimes, łac. Colonia Augusta Nemausus) - miasto i gmina w południowo-wschodniej Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon, na Nizinie Langwedockiej, na zachód od doliny dolnego Rodanu.

Wigilowie rozlokowani byli w siedmiu koszarach na terenie Rzymu, podzielonego na 14 dzielnic. W każdej dzielnicy znajdował się ponadto posterunek (excubitorium), w którym Vigiles pełnili służbę. Należy przypuszczać, że każda z kohort obsadzała po dwa posterunki.

Podobne oddziały powstały, w późniejszym okresie, również w kilku innych miastach Cesarstwa Rzymskiego, m.in. w Rawennie, Nimes (Nemausus) i Lyonie (Lugdunum).

Cesarstwo rzymskie – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia republiki rzymskiej w system monarchiczny. Przyjmuje się, że początkiem cesarstwa był rok 27 p.n.e., kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł augusta (wywyższony przez bogów). Potwierdzało to pozycję Oktawiana jako najważniejszej osoby w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej.

Gaius Octavius Thurinus, po adopcji Gaius Iulius Caesar Octavianus (ur. 23 września 63 roku p.n.e. w Rzymie, zm. 19 sierpnia 14 r.n.e. w Noli) – syn Gajusza Oktawiusza i Atii Starszej (Atia Maior), wnuk siostry Juliusza Cezara i jego adoptowany testamentem syn. Oktawian był także pierwszym cesarzem rzymskim.

Bibliografia

Przemysław Grabowski, Strażacy z Wiecznego Miasta, Przegląd Pożarniczy, nr 12/2005, s.28-29

Linki zewnętrzne

Przemysław Grabowski Ustrój straży pożarnych starożytnego Rzymu – Global.net.pl

Zobacz też

Rzym