Milo Dor - Polski Serwis Naukowy

Milo Dor, właśc. Milutin Doroslovac, pseud. Alex Lutin, Alexander Dormann (ur. 7 marca 1923 w Budapeszcie, zm. 5 grudnia 2005 w Wiedniu), pisarz austriacki pochodzenia serbskiego, krytyk literacki, tłumacz.

Był synem lekarza. W czasie nauki w gimnazjum wstąpił do młodzieżowej organizacji komunistycznej; debiutował jako poeta pisząc w języku serbsko-chorwackim. W 1940 został usunięty ze szkoły za organizację strajku, rok później zdawał maturę w trybie eksternistycznym. Po zajęciu Jugosławii przez III Rzeszę zaangażował się w działalność podziemną; aresztowany w 1942, przebywał w obozie, a następnie został deportowany do Wiednia jako robotnik przymusowy. Rozpoczął tam potajemnie studia teatrologiczne, które kontynuował na Uniwersytecie już po wojnie (do 1949). W 1949 przeniósł się do Paryża, od 1951 mieszkał w RFN. Należał do "Grupy 47", obok m.in. Güntera Grassa i Hansa Wernera Richtera. Po zawarciu drugiego małżeństwa w 1955 osiadł w Wiedniu, spędzając także kilka miesięcy w roku w Rovinj na Istrii. Owdowiał w 2002; jego synem jest znany austriacki reżyser i producent filmowy Milan Dor.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

W czasie studiów powojennych publikował w pismach studenckich oraz awangardowym magazynie "Der Plan", utrzymywanym na pograniczu surrealizmu i ekspresjonizmu przez poetę Otto Basila. Od lat 50. Dor współpracował z austriackim satyrykiem Reinhardem Federmannem, wraz z którym pisał wspólnie powieści kryminalne oraz wydawał antologie. Z Federmannem, a także z Aloisem Schmausem i niekiedy sam, tłumaczył na język niemiecki utwory m.in. Ivo Andricia, Izaaka Babela, Miroslava Krležy, Georges'a Simenona. W pracy tłumacza współpracował również z Karlem Dedeciusem.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Ivo Andrić, cyrylicą: Иво Андрић (ur. 9 października 1892 koło miasta Travnik w Bośni, zm. 13 marca 1975 w Belgradzie) – jugosłowiański powieściopisarz, nowelista i poeta, tworzący głównie w języku serbskim, (lecz także w języku chorwackim). Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1961.

Poza kryminałami był autorem powieści historycznych. Najbardziej znanym jego utworem jest autobiograficzna saga o Mladenie Raikowie (Tote auf Urlaub, 1952; Nichts als Erinnerung, 1959; Die weiße Stadt, 1969). Przedstawiał w swojej twórczości znane sobie środowiska społeczne w okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej oraz w czasie samej wojny. Ponadto tworzył reportaże, scenariusze filmowe, słuchowiska. Należał do austriackiego PEN-Clubu. Był laureatem państwowej nagrody literackiej Austrii (1962), nagrody literackiej Wiednia (1977), nagrody im. Andreasa Gryphiusa (1998), nagrody im. Bruno Kreisky'ego (2001).

Miroslav Krleža (ur. 7 lipca 1893, zm. 29 grudnia 1981 w Zagrzebiu) – chorwacki pisarz, uważany za jednego z najwybitniejszych twórców literatury chorwackiej.

Uniwersytet Wiedeński (niem. Universität Wien) – uniwersytet z siedzibą w Austrii w Wiedniu. Został założony 12 marca 1365 r. przez Rudolfa IV. Jest największym i najstarszym uniwersytetem w krajach niemieckojęzycznych.

Źródła:

Mały słownik pisarzy niemieckich, austriackich i szwajcarskich (pod redakcją Jana Chodery i Mieczysława Urbanowicza), Wiedza Powszechna, Warszawa 1973