Ministerstwo Spraw Wewnętrznych II RP

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (M.S.W.) – urząd administracji rządowej funkcjonujący w Polsce w czasie dwudziestolecia międzywojennego, bezpośrednio wywodzący się ze struktur powołanych przez władze regencyjnego Królestwa Polskiego. Był to jeden z najważniejszych i najbardziej rozbudowanych resortów II Rzeczypospolitej, mający kluczowe znaczenie w kwestii wpływu na sytuację społeczno-polityczną w państwie. Do jego głównych zadań należały następujące sprawy: utrzymywanie porządku i bezpieczeństwa publicznego, ogólny zarząd w kraju, nadzór nad samorządem terytorialnym oraz statystyka administracyjna. Po wybuchu II wojny światowej działalność w zakresie administracji spraw wewnętrznych przejęły odpowiednie organy Naczelnych Władz Państwowych na Uchodźstwie.

Korpus Ochrony Pogranicza, KOP – formacja wojskowa czasu pokoju utworzona w 1924 do ochrony wschodniej granicy II Rzeczypospolitej przed penetracją agentów, terrorystów i zwartych uzbrojonych oddziałów dywersyjnych przerzucanych przez sowieckie służby specjalne z terenu ZSRR na terytorium II Rzeczypospolitej. W czasie stanu wojny funkcja KOP miała dobiec końca, a jego jednostki miały zgodnie z planem mobilizacyjnym zasilić oddziały i pododdziały Wojska Polskiego w linii.
Alfred Urbański (1899–1983) – szlachcic, ekonomista oraz działacz PPS. W latach 1969–1972 był członkiem Rady Trzech (organu uznającego się za zbiorową głową państwa i będącego w opozycji do prezydenta Augusta Zaleskiego). W latach 1972–1976 pełnił funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie.

Początki resortu w Królestwie Polskim (1916–1918)

Pierwsze struktury resortu zostały utworzone jeszcze podczas trwania I wojny światowej. W dniu 6 grudnia 1916 r. Niemcy i Austro-Węgry ogłosiły powołanie Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego. Jednym z Rady organów był Departament Spraw Wewnętrznych, którym kierował Michał Łempicki. Głównymi zadaniami departamentu była organizacja administracji terenowej i statystycznej oraz powszechnej służby zdrowia, a także opracowanie przepisów ordynacji wyborczej dla samorządu miejskiego.

Policja Państwowa – (w skrócie PP) umundurowana i uzbrojona organizacja pełniąca funkcje porządkowe oraz antykryminalne na terenie Polski w latach 1918-1939.
Henryk Jan Józewski, ps. "Niemirycz", "Olgierd" (ur. 6 sierpnia 1892 w Kijowie, zm. 23 kwietnia 1981 w Warszawie) - polski polityk, działacz niepodległościowy i państwowy II Rzeczypospolitej , artysta malarz, piłsudczyk, minister spraw wewnętrznych (29 grudnia 1929 – 17 marca 1930; 29 marca 1930 – 3 czerwca 1930), wojewoda wołyński: 1928–1929 i 1930–1938, wojewoda łódzki: 1938–1939.

Na podstawie dekretu Rady Regencyjnej z 3 stycznia 1918 r. o tymczasowej organizacji władz naczelnych w Królestwie Polskim departamenty przekształcono w ministerstwa. Przepisy weszły w życie 1 lutego 1918 r., zgodnie z nimi utworzone zostało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, któremu podlegały: ogólny zarząd krajowy i samorząd lokalny, policja, służba zdrowia, budownictwo i odbudowa kraju, transport wodny, drogi lądowe i środki komunikacji, poczty i telegrafy, naturalizacja państwowa, statystyka ogólna, ubezpieczenia państwowe, nadzór nad prasą.

Delegat Rządu na Kraj - stojący na czele Delegatury Rządu na Kraj przedstawiciel Rządu RP na uchodźstwie w okupowanym kraju (od 1944 roku będący równocześnie wicepremierem w Rządzie RP na uchodźstwie).
Władysław Dziadosz (ur. 12 września 1893 w okolicach Lublina, zm. 13 marca 1980 w Londynie) – doktor praw, major piechoty Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość, działacz państwowy II Rzeczypospolitej.

Pierwszym Ministrem Spraw Wewnętrznych został Jan Stecki (w rządzie Jana Kucharzewskiego).

W pierwszej połowie 1918 r. została ustalona struktura wewnętrzna MSW, która opierała się na wcześniejszej organizacji Departamentu Spraw Wewnętrznych. Przedstawiała się ona następująco:

Sekcja Administracyjna

Wydział Administracji Ogólnej

Wydział Policji

Dyrekcja Służby Zdrowia

Wydział Budownictwa i Odbudowy Kraju

Wydział Weterynarii

Sekcja Samorządowa

Wydział Samorządu Miejskiego

Wydział Samorządu Ziemskiego

Sekcja Ogólna

Wydział Prawny

Wydział Statystyczny

Wydział Ubezpieczeń

Wydział Emigracji i Reemigracji

Wydział Poczt, Telegrafów i Telefonów

Wydział Społeczno-Polityczny

Kancelaria Główna

Polska Partia Robotnicza (PPR) – polska partia polityczna, utworzona 5 stycznia 1942 w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny [1]), poprzez połączenie kilku spośród istniejących konspiracyjnych grup komunistycznych (m.in. Młot i Sierp, Stowarzyszenie Przyjaciół Związku Radzieckiego i Rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie) w Związek Walki Wyzwoleńczej (ZWW) i grupy Proletariusz. ZWW, utworzony we wrześniu 1941, był najsilniejszą z przedpeperowskich konspiracyjnych organizacji komunistycznych. Szkoleniem aktywistów PPR tworzących Grupę Inicjatywną m.in. w specjalnym ośrodku w miejscowości Puszkino pod Moskwą, zajmował się Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (NKWD), badania historyków przeprowadzane po 1989 wykazały, iż wielu z nich było agentami NKWD.
Zygmunt Muchniewski (1896–1979) był polskim politykiem, działaczem Chrześcijańskiej Demokracji i premierem rządu RP na uchodźstwie w latach 1970–1972.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)