Mistrz Eckhart - Polski Serwis Naukowy

Eckhart von Hochheim, lepiej znany jako Mistrz Eckhart (niem. Meister Eckhart) (ok. 1260-1327/1328 w Kolonii lub Awinionie) – niemiecki mistyk, filozof i teolog, dominikanin. Przedstawiciel mistyki nadreńskiej.

Pochodził z rodziny arystokratycznej z Turyngii, urodził się w Tambach (na południe od miejscowości Gotha) lub w Hochheim (na północny wschód od Gothy). Niewiele wiadomo o latach jego dzieciństwa i młodości; nie wiadomo też, kiedy wstąpił do zakonu dominikanów. W latach 1294-1298 był przeorem dominikańskiego klasztoru w Erfurcie. W tym czasie stworzył znane swoje dzieło w języku niemieckim Pouczenia duchowe (Die rede der unterscheidunge). Tytuł Mistrz odnosi się do tytułu naukowego magistra teologii, który uzyskał na uniwersytecie w Paryżu w 1302 roku. Lata 1302-1303 spędził na uniwersytecie w Paryżu w katedrze teologii, z tamtego okresu pozostało niewiele jego dzieł i kazań. Po powrocie do Niemiec Eckhart został wybrany pierwszym prowincjałem dominikańskiej prowincji Saksonia z siedzibą w Erfurcie. Przebywał tam do roku 1311. W latach 1311-1313 przebywał w Paryżu, gdzie nauczał. Był to burzliwy okres procesu templariuszy i spalenia na stosie mistyczki Małgorzaty Porete. Po opuszczeniu Paryża nie udał się do swojego zakonu, lecz wezwany przez generała zakonu, udał się do Strasburga, aby objąć tam funkcję wikariusza generalnego. Pozostał tam aż do roku 1323-1324.

Nagroda Mistrza Eckharta jest wyróżnieniem o wartości € 50 000 przyznawanym co dwa lata przez niemiecką Fundację Tożsamości (od 2007 po raz pierwszy wspólnie z Uniwersytetem w Kolonii). Laureatami zostają myśliciele i intelektualiści, którzy mają w dorobku wysoko cenione prace związane z zagadnieniem tożsamości człowieka. Nagroda została nazwana na cześć Mistrza Eckharta (1260-1328), niemieckiego teologa, filozofa i mistyka.

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Był znakomitym kaznodzieją i wykładowcą w języku łacińskim i niemieckim. Działał głównie w Kolonii. Uważany za głównego przedstawiciela tzw. mistycyzmu nadreńskiego. Nawiązując do neoplatonizmu, utożsamiał Eckhart Boga z Jednią i za jedynie realną uważał duszę ludzką, bowiem posiada ona boski pierwiastek, w którym może zaistnieć kontakt między człowiekiem a Bogiem. Oskarżony m.in. o panteizm i skazany w roku 1326, odwołał się do sądu papieża Jana XXII, który w bulli In agro dominico potępił jego 17 tez, a 11 uznał za podejrzane. Eckhart zmarł, zanim orzeczenie papieskie zostało ogłoszone.

Erich Fromm (ur. 23 marca 1900 r. we Frankfurcie nad Menem w Niemczech, zm. 18 marca 1980 r. w Muralto k. Locarno, Tessin w Szwajcarii) – niemiecki filozof, socjolog, psycholog i psychoanalityk pochodzenia żydowskiego.

Jerzy Prokopiuk (ur. 5 czerwca 1931 w Warszawie) – gnostyk, antropozof, pisarz-eseista, tłumacz literatury naukowej i pięknej, redaktor naczelny portalu Gnosis (od 1991 roku). Wprowadził do Polski poprzez przekłady i eseje myśl szwajcarskiego psychologa i psychiatry Carla Gustava Junga.

Poglądy Eckharta wywarły wpływ m.in. na Mikołaja z Kuzy i filozofię niemiecką (J. Fichte, F.W. Schelling, G.W.F. Hegel, E. Fromm).

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Johannes Eckhart

Pisma w przekładzie na polski

Kazania (1986)

Traktaty (1987)

Kazania i traktaty (1988), przekład Jerzego Prokopiuka

Zobacz też

Nagroda Mistrza Eckharta

Linki zewnętrzne

(pl) Góra Karmel - pisma Eckharta

(pl) Mowy pouczające w tłumaczeniu Jerzego Prokopiuka

(de) Meister Eckhart und seine Zeit

(de) Meister-Eckhart-Gesellschaft

(en) Eckhart Society

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (ur. 27 sierpnia 1770 w Stuttgarcie, zm. 14 listopada 1831 w Berlinie) – niemiecki filozof, twórca klasycznego systemu idealistycznego.

Zakon dominikanów to potoczna nazwa Zakonu Kaznodziejskiego (łac. Ordo Praedicatorum – OP). Składa się z trzech gałęzi: braci dominikanów, mniszek oraz świeckich zrzeszonych we fraterniach (zwanych tercjarzami). Szerszym pojęciem jest Rodzina Dominikańska , która obejmuje ponadto zgromadzenia sióstr dominikanek czynnych, członków instytutów świeckich oraz inne grupy i osoby indywidualne żyjące zgodnie z duchem św. Dominika, a nie podlegające bezpośredniej władzy generała Zakonu.