Mistrzostwa świata kobiet w szachach

Aktualna mistrzyni świata, Hou Yifan

Mistrzostwa świata kobiet w szachach – rozgrywki szachowe, mające na celu wyłonienie najlepszej szachistki na świecie.

Wstęp

Pierwsze mistrzostwa kobiet zostały w szachach zorganizowane przez FIDE w 1927 roku jako pojedynczy turniej towarzyszący szachowej olimpiadzie. Był to pierwszy w historii oficjalny turniej szachowy kobiet. Triumfatorka tego turnieju, Czeszka reprezentująca Anglię Vera Menchik nie miała przywilejów analogicznych do zwycięzcy otwartych mistrzostw świata. Zdobyty tytuł mogła obronić jedynie uczestnicząc w kolejnym turnieju, na równi z innymi szachistkami. Menchik nie miała z tym problemów, wygrywając wszystkie następne, które odbyły się za jej życia (w 1930, 1931, 1933, 1935, 1937 i 1939).

Zhu Chen (chin. upr. 诸宸; chin. trad.: 諸宸, ur. 16 marca 1976 w Wenzhou) – chińska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 2001–2004, od 2006 r. reprezentantka Kataru.
Swietłana Matwiejewa, ros. Светлана Матвеева (ur. 4 lipca 1969 w Frunze) – rosyjska szachistka, arcymistrzyni od 1989, posiadaczka męskiego tytułu mistrza międzynarodowego od 2005 roku.

Po zakończeniu II wojny światowej FIDE wprowadziła nowy system, polegający na rozgrywaniu meczów eliminujących kolejne kandydatki do spotkania z mistrzynią świata. Jednakże z powodu tragicznej śmierci Very Menchik w czasie bombardowania Londynu w roku 1944, zaistniała konieczność rozegrania jeszcze jednego turnieju kołowego, który odbył się na przełomie 1949 i 1950 roku (tytuł zdobyła wówczas Rosjanka Ludmiła Rudenko). Od tego czasu obowiązywał już system wzorowany na eliminacjach do otwartych mistrzostw świata, z cyklem turniejów pretendentek (a później z turniejami międzystrefowymi) w celu wyłonienia kandydatki do meczu z aktualną mistrzynią świata.

Xie Jun, chin. 谢军, pinyin Xiè Jūn (ur. 30 października 1970 w Pekinie) – chińska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1991–1996 oraz 1999–2001.
Turnieje międzystrefowe FIDE stanowiły drugi etap (pomiędzy turniejami strefowymi a turniejem lub meczami pretendentów) eliminacji, których celem było wyłonienie przeciwnika dla mistrza i mistrzyni świata w szachach.

Sytuacja zmieniła się w 2000 r, kiedy równocześnie z męskim turniejem mistrzowskim rozegrano również kobiecy turniej w systemie pucharowym. W turnieju zwyciężyła ówczesna mistrzyni świata Chinka Xie Jun. Rok później w podobnym turnieju tytuł zdobyła jej rodaczka Zhu Chen. W 2004 r. w następnych mistrzostwach świata zwyciężyła bułgarska arcymistrzyni, Antoaneta Stefanowa, a w kolejnych zwyciężały: Xu Yuhua (Chiny, 2006), Aleksandra Kosteniuk (Rosja, 2008) oraz Hou Yifan (Chiny, 2010).

Mistrzostwa świata seniorów w szachach – rozgrywane od roku 1991 zawody, mające na celu wyłonienie mistrzyni świata szachistek powyżej 50. roku życia oraz mistrza świata szachistów powyżej 60. roku życia. Wśród dotychczasowych zwycięzców znajdują się klasyczni mistrzowie świata: Nona Gaprindaszwili i Wasilij Smysłow, jak również pretendenci do tego tytułu: Walentyna Kozłowska, Jelena Fatalibekowa, Marta Lityńska, Tatiana Zatułowska oraz Jefim Geller, Wiktor Korcznoj i Mark Tajmanow. Spośród reprezentantów Polski największe sukcesy w tych rozgrywkach odniosła Hanna Ereńska-Barlo, która w roku 2007 zdobyła tytuł mistrzyni świata, w latach 1998 i 2005 - medale srebrne, a w 1997 i 2003 - brązowe. W roku 2000 mistrzostwa zostały zorganizowane w Polsce, w miejscowości Rowy.
Ludmiła Rudienko, ros. Людмила Владимировна Руденко (ur. 27 lipca 1904 w mieście Łubnie, zm. 5 marca 1986 w Leningradzie) – radziecka szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1950–1953.

W 2010 r. po raz kolejny zmieniono zasady wyłaniania mistrzyni świata. Od 2011 r. w latach nieparzystych rozgrywany będzie mecz pomiędzy zwyciężczynią turnieju pucharowego z roku poprzedniego (a więc panującą mistrzynią), a pretendentką (zwyciężczynią dwuletniego cyklu turniejów FIDE Women's Grand Prix). W 2011 r. pierwszy z takich meczów odbył się w Tiranie, obrończyni tytułu Hou Yifan pokonała w nim Humpy Koneru w stosunku 5½ - 2½.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Dronavalli Harika (ur. 12 stycznia 1991 w Gunturze w stanie Andhra Pradesh) – indyjska szachistka, arcymistrzyni od 2004, posiadaczka męskiego tytułu arcymistrza od 2011 roku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)