Mitrydates I - Polski Serwis Naukowy

Moneta Mitrydatesa I z mennicy w Seleucji nad Tygrysem. Rewers pokazuje Herkulesa w lwiej skórze i z maczugą. Grecka inskrypcja brzmi ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΣΑΚΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΟΣ ([moneta] Wielkiego Króla Arsakesa Przyjaciela Greków). Data ΓΟΡ to rok 173 Ery Seleucydów, czyli 140/139 r. p.n.e.

Mitrydates I (ur. ok. 195 p.n.e., zm. 138 p.n.e.) – król Partii z dynastii Arsacydów (Arsakidów) od 171 p.n.e. Jeden z budowniczych imperium partyjskiego.

Baktria (gr. Baktriana, Βακτριανα; pers. Bākhtar; arab. i ind. Bhalika; chin. 大夏, Dàxià) to starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie. Jej stolica to Baktra (Balhika, Bokhdi, współczesny Balch).

Demetriusz II Nikator (gr. Zwycięzca; ur. 161 p.n.e., zm. 125 p.n.e.) - władca monarchii Seleucydów w latach 145 p.n.e.-139 p.n.e. i od 129 p.n.e. do śmierci, syn Demetriusza I Sotera.

Syn trzeciego króla Partii Priapatiusa; następca Fraatesa I, swego brata, który wyznaczył go na króla pomijając własnych synów, których wybór byłby zgodny z partyjską tradycją. Mitrydates realizował politykę podbojów państw ościennych, umacniając ich kosztem potęgę Partii. Jego pierwszym łupem stały się wschodnie satrapie: Margiana, Aria i Baktria. Podbijając je Mitrydates wykorzystał rozpad Królestwa Greków Baktryjskich. W 150 p.n.e. Mitrydates zajął Medię, prowincję imperium Seleucydów. Ok. 144 p.n.e. Mitrydates założył Ktezyfont, nową stolicę swojego państwa. W lipcu 141 p.n.e. Partowie zajęli Seleucję, stolicę Seleucydów, a w październiku Uruk w południowej Babilonii. Przeciwnik Mitrydatesa I, seleucydzki król Syrii Demetriusz II Nikator, został pobity i wzięty do niewoli, gdy próbował odzyskać stracone prowincje. W 139 p.n.e. Mitrydates zajął Elymais (czyli Elam) i przyjął hołd tamtejszego władcy.

Aria – forma muzyczna wokalno-instrumentalna z kantylenowo rozwiniętym głosem solowym, zwykle część większej formy muzycznej takiej jak oratorium lub opera, występująca w punkcie kulminacyjnym akcji dramatycznej. Na ogół przyjmuje formę pieśni trzyczęściowej.

Herkules (łac. Hercules) – w mitologii rzymskiej ubóstwiony heros. W późniejszym okresie jego kult zlał się całkowicie z greckim Heraklesem, jednak nawet wówczas Rzymianie zachowali kilka własnych mitów dotyczących tej postaci.

Mitrydates I był pierwszym władcą z dynastii partyjskiej, który przyjął starą tytulaturę perskich Achemenidów - "wielki król, król królów" (pers. szachinszach, gr. basileus megas, basileus basileon). Jednocześnie bił monety z grecką legendą: Basileus Megas Arsakes Filhellenos, co znaczy "Wielki Król Arsakes Przyjaciel Greków". Uważa się jednak, że był to chwyt czysto propagandowy.

Seleucydzi lub też Seleukidzi - dynastia hellenistyczna wywodząca się od jednego z dowódców Aleksandra Wielkiego, Seleukosa, który w wyniku wojen diadochów został władcą (w 312 p.n.e.) wielonarodowego, ogromnego imperium rozciągającego się od Azji Mniejszej na zachodzie do granic Indii na wschodzie. Już w III wieku p.n.e. w państwie pojawiły się tendencje separatystyczne, które skutkowały stopniowym zmniejszaniem się terytorium. Imperium Seleucydów przetrwało do roku 63 p.n.e., kiedy Pompejusz przyłączył jego resztki (obejmujące już tylko Syrię i Cylicję) do Rzymu (tereny wschodnie opanowali Partowie w II wieku p.n.e.).

Królestwo Greko-Baktryjskie (albo Królestwo Grecko-Baktryjskie, Królestwo Greków Baktryjskich) - państwo hellenistyczne z ośrodkiem w Baktrii, istniejące od ok. 250 do ok. 130 p.n.e.