Mnisztwo - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°44′11″N 18°39′47″E / 49.73639, 18.66306

Mnisztwo (cz. Mníšek, niem. Mönichhof) – część miasta Cieszyna, do 1973 roku samodzielna wieś na Śląsku Cieszyńskim.

Historia

Swoje gospodarstwo na terenie Mnisztwa posiadali w XV wieku cieszyńscy dominikanie. Po swoim powrocie do miasta w 1610 odzyskali je. Przed 1775 zostało ono rozparcelowane przez Habsburgów. W 1888 północny skraj wsi przecięła linia kolejowa z Cieszyna do Goleszowa, a niej umiejscowiono przystanek.

Macierz Ziemi Cieszyńskiej (początkowo: Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego, po 1918 - Macierz Szkolna Ziemi Cieszyńskiej) to jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych organizacji śląskich, powstała 9 listopada 1885 roku.

Parafia pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Cieszynie Mnisztwie – parafia znajdująca się w Cieszynie. Należy do Dekanatu Cieszyn diecezji bielsko-żywieckiej. Erygowana w 1980. Mieści się przy ulicy Generała Józefa Hallera. Jest prowadzona przez księży diecezjalnych.

W 1898 zlokalizowano tu cmentarz katolicki, a dwa lata później do użytku oddano cmentarny kościół. Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 43 budynkach w Mnisztwie na obszarze 185 hektarów mieszkało 315 osób. co dawało gęstość zaludnienia równą 170,3 os./km², a z tego 193 (61,3%) mieszkańców było katolikami a 122 (38,7%) ewangelikami, 287 (91,1%) polsko-, 20 (6,3%) czesko- a 8 (2,5%) niemieckojęzycznymi. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 50 a mieszkańców do 422, z czego 248 (58,8%) było katolikami a 174 (41,2%) ewangelikami, 402 (95,3%) polsko-, 16 (3,8%) czesko- a 4 (0,9%) niemieckojęzycznymi. W tym okresie wybudowano tu również budynku szkoły (1906) oraz strażnicy (1911).

Habsburscy książęta cieszyńscy. Związki Śląska Cieszyńskiego z Habsburgami sięgają początków XVI w., kiedy to w 1526 r. wyszli oni zwycięsko z walki o koronę Czech i Węgier. W tym czasie Księstwo Cieszyńskie było niepodzielnym lennem należącym do ziem Korony Św. Wacława, czyli Królestwa Czeskiego.

Śląsk Cieszyński (cz. Těšínské Slezsko, niem. Teschner Schlesien) - kraina historyczna w Polsce i Republice Czeskiej stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, skupiona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy. Obejmuje ziemie dawnego Księstwa Cieszyńskiego (przed 1572 r.) i zajmuje obszar ok. 2280 km². Obecnie teren ten zamieszkuje ok. 800 tys. ludzi.

29 marca 1925 w Mnisztwie założono koło Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, które w 1939 wybudowało własny Dom Macierzy.

W granicach Cieszyna Mnisztwo znalazło się w 1973, a 10 lat później erygowano tu samodzielną parafię pw. św. Jana Chrzciciela, które od 1992 dysponuje nowym kościołem parafialnym.

W 1997 jednostkę urbanistyczną Mnisztwo zamieszkiwało 388 z 38115 mieszkańców Cieszyna (1%).

ZGK Sp. z o.o. w Cieszynie – firma komunalna, w krórej utworzono wydział transportu publicznego, obsługująca komunikację miejsko-podmiejską w mieście. Obsługuje 8 linii (31 sierpnia 2008 r. zliwkwidowano dwie linie nr 4 i 20).

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.

Komunikacja

W tej dzielnicy znajduje się siedziba wraz z zajezdnią autobusową firmy ZGK Cieszyn Sp. z o.o., która mieści się przy ul. Słowiczej 59. Na Mnisztwie znajduje się kilka przystanków: Słowicza/ZGK (przy budynku ZGK Cieszyn Sp. z o.o.), Słowicza/NŻ (przy skrzyżowaniu ul. Słowiczej z ul. Jaskółczej), Mnisztwo (przy remizie OSP Mnisztwo i Kościele im. św. Jana Chrzciciela) oraz Orzeszkowej (przy skrzyżowaniu ul. Gen. J. Hallera z ul. E. Orzeszkowej). Przez Mnisztwo kursują autobusy miejskiego przewoźnika ZGK Cieszyn Sp. z o.o. linii nr 21 oraz wybranych kursów linii 22, 30, 32 i 50 (zjazd z i do zajezdni).

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Kościół łaciński, Kościół rzymskokatolicki, Kościół katolicki obrządku łacińskiego, Kościół Zachodni – największa liczebnie część Kościoła katolickiego, mająca własną, odrębną tradycję liturgiczną oraz własną i odrębną strukturę. Głową Kościoła rzymskokatolickiego jest biskup Rzymu, czyli papież.

Przypisy

Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
UM w Cieszynie: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Cieszyna. W: www.um.cieszyn.bip-gov.info.pl [on-line]. 2008-10-06. [dostęp 2010-12-07].

Bibliografia

Jerzy Wróbel: Z dziejów Mnisztwa. Cieszyn: Macierz Ziemi Cieszyńskiej, 1980.

Władysław Sosna: Cieszyn. Przewodnik krajoznawczy. Cieszyn: Offsetdruk i Media Sp. z o.o., 2005, s. 170-172. ISBN 83-918061-9-7.