Możejki - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 56°19′N 22°20′E / 56.317, 22.333

Możejki (lit. Mažeikiai wymowa , żmudz. Mažeikē) – miasto na północy Litwy przy granicy z Łotwą położone nad rzeką Windawą. Liczba mieszkańców ok. 45,3 tys. (ósme pod względem ilości mieszkańców miasto Litwy). Rejon możejski wchodzi w skład okręgu telszańskiego.

Windawa, Wenta (łot. i lit. Venta, ros. Вента, niem. Windau) – rzeka w północnej Litwie i w zachodniej Łotwie (Kurlandia). Długość – 346 km, z tego 178 na Łotwie, powierzchnia zlewni – 11 800 km², z czego 67% na Łotwie, 33% na Litwie.

Na Litwie są 103 miasta (po litewsku – l.poj. miestas; l.mn. miestai). Miasto zostało zdefiniowane przez litewski parlament jako obszar o zwartej zabudowie liczący >3000 mieszkańców, gdzie dwie trzecie ludności znajduje zatrudnienie poza rolnictwem. Miejscowości które liczą <3000 mieszkańców ale posiadają historyczne prawa miejskie, również posiadają status miasta. Najstarszym litewskim miastem jest Kłajpeda, która otrzymała prawa miejskie w 1257. Większość litewskich miast to miasta małe, tylko 6 liczy >50 tys. mieszkańców a tylko 2 więcej niż 200 tys., z kolei aż 65 ma <10 tys. mieszkańców. Dla porównania, prawie 70 lat wcześniej istniało tylko 1 miasto z ludnością >100 tys., 3 miasta z ludnością 20÷50 tys. i 2 miasta z ludnością 10÷20 tys. Obecnie największym miastem i stolicą zarazem jest Wilno, liczące >500 tys. mieszkańców. Według spisu ludności z 2001 w miastach żyło 66,7% mieszkańców Litwy.

Historia

Miasto po raz pierwszy wspominane w źródłach pisanych w 1335. Kronikarz Zakonu kawalerów mieczowych opisał wówczas kampanię Zakonu podczas której złupiono ziemie księcia Mažeika. Miasto zaczęło się gwałtownie rozwijać w roku 1869, gdzy zakończono budowę linii kolejowej Wilno–Lipawa. W 1893 w Możejkach (wówczas nazywanych Murawiewo na cześć gen. Murawiowa) było już 13 sklepów i 5 piwiarni. W 1894 wybudowano cerkiew, w 1902 kościół katolicki, a w 1906 kościół ewangelicko-luterański.

Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Przemysł

W Możejkach znajduje się rafineria ORLEN Lietuva (wcześniej Mažeikių Nafta), której pakiet kontrolny zgodził się 26 maja 2006 kupić PKN Orlen od rosyjskiego koncernu Jukos. W listopadzie 2006 Komisja Europejska wyraziła zgodę na przejęcie, a rząd litewski jak i przedstawiciele polskiej spółki wyrazili zamiar zamknięcia transakcji w ciągu kilku tygodni. Ostatecznie PKN Orlen przejął rafinerię z dniem 14 grudnia 2006.

Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej, powstałe po I wojnie światowej, jeden z krajów nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO.

ORLEN Lietuva (do 2009 roku Mažeikių Nafta) – litewska spółka zajmująca się przetwarzaniem ropy naftowej, należąca do polskiego koncernu PKN Orlen. Główna rafineria nie znajduje się jednak w samych Możejkach, lecz w oddalonej od nich o 17 km na północny zachód wsi Juodeikai.

Linki zewnętrzne

Encyklopedia Możejek (lit.)

Możejki, siedziba gminy

Typowe blokowiska w Możejkach

Zbór luterański