Modelarstwo redukcyjne - Polski Serwis Naukowy

Model redukcyjny sowieckiego pojazdu z działem przeciwlotniczym, skala 1/35

Fragment makiety kolejowej w skali H0

Modelarstwo redukcyjne – sposób spędzania wolnego czasu, polegający na wiernym odtwarzaniu rzeczywistości na podstawie obserwacji otoczenia, obiektów i sytuacji, ale także wewnętrznych emocji autora dzieła modelarskiego. To budowa możliwie wiernych kopii obiektów, które istniały, lub istnieją w rzeczywistości - wykonanych w określonej skali pomniejszenia. I tak np. modele redukcyjne są wykonane najczęściej z plastiku (najbardziej popularne są zestawy fabryczne w skalach 1:72, 1:48 i 1:35 w częściach do samodzielnego sklejania i malowania). Bardziej doświadczeni modelarze niejednokrotnie budują modele od podstaw, bez użycia gotowych zestawów, na podstawie planów i zdjęć obiektów rzeczywistych.

Modelarstwo figurkowe to wykonanie kopii postaci lub zwierząt w pomniejszonej skali. Wyróżnić można kilka rodzajów modelarstwa figurkowego - czy to ze względu na tematykę, czy ze względu na przeznaczenie figur. Różne są także sposoby definiowania ich wielkości: 1/72, 1/35, 28 mm, 54 mm, 90 mm, 120 mm, 150 mm, 200 mm. Skale 1/72, 1/48, 1/35 oraz 1/16 wywodzą się z innych rodzajów modelarstwa redukcyjnego, ponieważ pierwotnie stanowiły uzupełnienie pojazdów lub samolotów na dioramach czy winietach, lub były wykorzystywane w grach bitewnych (mniejsze skale). Wielkość określana w milimetrach jest typowa dla figur kolekcjonerskich, funkcjonujących jako osobny model redukcyjny, najczęściej na podstawce. W tej kategorii największą popularnością cieszą się figury w skali 54 mm [w przybliżeniu 1/32], najczęściej odlewane z białego metalu, rzadziej z żywicy.
Aerograf - miniaturowy "pistolet" do malowania precyzyjnego. Ręczne narzędzie niewielkich rozmiarów, służące do malowania metodą rozpylania farby przez strumień powietrza. Ślad farby charakteryzuje się równomiernym kryciem z rozmytymi brzegami.

Nie mniej popularnym materiałem w modelarstwie redukcyjnym jest karton. Modele kartonowe wydawane są w formie broszur lub większych zeszytów z elementami do wycinania i samodzielnego kształtowania (np. wydawnictwo "Mały Modelarz").

Istotną cechą różniącą modelarstwo redukcyjne od innych form modelarstwa jest jego zazwyczaj stacjonarny charakter - modele redukcyjne zwykle nie latają, nie pływają, nie jeżdżą. Innymi słowy są statyczne, ale dzięki temu można w nich pokazać wszystko, co jest w prawdziwym obiekcie, niejednokrotnie z ogromną dokładnością. Istnieje również podgrupa modeli redukcyjnych wyposażonych w napęd. Są to modele redukcyjno-latające, redukcyjno-pływające, redukcyjno-jeżdżące. Niektóre modele redukcyjne są budowane tylko z niewielkim użyciem elementów fabrycznych. Do ich tworzenia wykorzystuje się różne materiały - polistyren, metale kolorowe, żywicę, drewno i wiele innych. Prace nad takim modelem mogą zająć nawet kilka lat.

Papier ścierny - jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne.
Skala w modelarstwie określa stosunek pomniejszenia wymiarów modelu do oryginalnego obiektu, zapisywany zwykle w postaci ułamka. Dawniej nazywana była też podziałką.

W modelarstwie redukcyjnym często wykorzystywane są materiały, techniki i narzędzia charakterystyczne dla dziedzin z pozoru zupełnie z nim niezwiązanych, takich jak jubilerstwo, elektronika, malarstwo, rzeźbiarstwo.

Dziedziny modelarstwa redukcyjnego

Fragment dioramy dla potrzeb wargamingu, okres wojny secesyjnej

W modelarstwie redukcyjnym wyróżnić można kilka dziedzin, w zależności od tematyki budowanych miniatur. Najbardziej popularne są:

pojazdy wojskowe

Modelarstwo kartonowe to rodzaj modelarstwa, w którym głównym budulcem jest karton, brystol, tektura oraz inne pochodne papieru. Jest to też najpopularniejszy rodzaj modelarstwa redukcyjnego z uwagi na mały koszt materiałów i dużą ilość modeli będących w sprzedaży.
Modelarstwo – działalność człowieka polegająca na odwzorowywaniu rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli. Najczęściej pojmowane jest jako zabawa (hobby), może być także sportem. Przede wszystkim wiązane jest z modelarstwem redukcyjnym, polegającym na możliwie dokładnym odwzorowaniu wyglądu obiektu, z zachowaniem określonej skali, jednakże inne rodzaje modelarstwa skupiają się na odwzorowaniu funkcjonowania oryginału (np. latający model samolotu), lub łączą odwzorowanie funkcjonowania i wyglądu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Tektura – najgrubszy materiał papierniczy (ma do 11 mm grubości). Powstaje przez sprasowanie kilkunastu warstw masy papierniczej. Do jej wyrobu używa się grubszych włókien ścieru drzewnego, szmat, makulatury, nie dodaje się jednak wypełniaczy. Tektura nie nadaje się do pisania. Rozróżnia się kilka gatunków tektury: białą, brązową, szarą, techniczną.

Pigmenty stosowane w modelarstwie składem nie różnią się od tych używanych do produkcji farb. Specyficzna jest jednak paleta wykorzystywanych barw, oraz zastosowanie. Za ich pomocą wykonuje się różne efekty eksploatacyjne, takie jak kurz, okopcenia, błoto etc. W zależności od sposobu nakładania pigmentu, oraz medium jakim się go utrwala, można osiągnąć bardzo różne efekty.

Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.

Wash (płukanka) - jedna z podstawowych technik wykorzystywanych w modelarstwie redukcyjnym polegająca na stosowaniu farb w dużym rozcieńczeniu w celu wydobycia detali modelu oraz imitacji efektu światłocienia na małym modelu. Używana bywa także do uzyskania efektu zabrudzeń i śladów eksploatacji.

Modelarstwo lotnicze jest uznawane za dziedzinę sportu; międzynarodowe zawody modelarskie odbywają się zgodnie z regulaminem FAI; buduje się latające modele szybowców, a także samolotów i śmigłowców, napędzane silnikami spalinowymi tłokowymi (o pojemności 2,5–10 cm3), elektrycznymi lub na sprężony dwutlenek węgla, swobodnie latające, zdalnie sterowane lub latające na uwięzi, zdolne do wykonywania akrobacji.

Tworzywa sztuczne – materiały składające się z polimerów syntetycznych (wytworzonych sztucznie przez człowieka i niewystępujących w naturze) lub zmodyfikowanych polimerów naturalnych oraz dodatków modyfikujących takich jak np. napełniacze proszkowe lub włókniste, stabilizatory termiczne, stabilizatory promieniowania UV, uniepalniacze, środki antystatyczne, środki spieniające, barwniki itp. Termin "tworzywa sztuczne" funkcjonuje obok niepoprawnych często stosowanych żargonowych określeń takich jak: plastik lub plastyk. Najbardziej poprawnym terminem obejmującym wszystkie materiały zawierające jako główny składnik polimer, bez rozróżniania, czy jest on pochodzenia sztucznego czy naturalnego, jest określenie "tworzywa polimerowe".

Farby olejne – rodzaj wolno wysychających farb o konsystencji pasty lub płynnej, w których cząsteczki pigmentu zawieszone są w nośniku, oleju, zwykle roślinnym. Używane zarówno w malarstwie artystycznym (malarstwo olejne), jak i w budownictwie i innych gałęziach przemysłu, w celach dekoracyjnych, lub jako powłoka ochronna. Niektóre farby olejne zawierają szkodliwe dla zdrowia, toksyczne pigmenty.