Modele oceniania szkolnego - Polski Serwis Naukowy

Jednym z głównych obowiązków szkół wobec uczniów jest pomiar (ocenianie) stopnia przyswajania przez nich wiedzy. Na świecie istnieje wiele sposobów oceniania. Oto najpopularniejsze:

Model tradycyjno-legalistyczny

Nauczyciel / wykładowca wystawia ocenę na podstawie odpytywania ustnego, sprawdzianów, pisemnych egzaminów, zaliczeń przedmiotowych. Tego typu model stosują między innymi: Polska – skala ocen 1 – 6; Holandia – skala ocen 1 – 10; Białoruś – skala ocen 1 – 10.

Szkolna skala ocen służy ocenianiu osiągnięć ucznia. W Polsce powojennej do początku lat 90. obowiązywała czterostopniowa skala obejmująca następujące oceny:

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Model literowo-ocenowy

Stosowany jest w niektórych szkołach niemieckich i w większości amerykańskich. Polega na wystawieniu uczniowi dwóch ocen:

– jedną otrzymuje się za osiągnięcia:

A – osiągnięcia wybitne

B – bardzo dobre

C – dobre

D – przeciętne

E – poniżej przeciętnej

F – nie do przyjęcia

– drugą ocenia się wysiłek jaki został włożony w daną pracę:

3 – maksymalny

2 – częściowy

1 – sporadyczny

0 – żaden.

Model punktowy

Tutaj uczeń zdobywa różnorodne punkty za wiedzę i umiejętności, które są później przeliczane na stopnie bądź wyrażone w decyzji o zaliczeniu.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Zasady zdobywania punktów:

kryterium przedmiotu (im trudniejszy przedmiot tym za jego zaliczenie jest do zdobycia większa liczba punktów)

kryterium wykładowców (większą liczbę punktów zdobywa się za zaliczenie przedmiotu, którego wykładowcą jest ceniony profesor)

kryterium czasu (większą liczbą punktów nagradzane jest poświęcenie dodatkowego czasu, np. przygotowywanie się do zajęć w czytelni)

Niewątpliwymi zaletami tego systemu jest jego konkretność oraz wywoływanie w uczniach motywacji do nauki. Podstawową wadą jest fakt, że jeśli zdobyte punkty nie są przeliczane na ocenę a ich liczba decyduje jedynie o fakcie zaliczenie, powoduje to, iż najzdolniejsi uczniowie którzy mają pewność że osiągnęli minimalną ilość punktów gwarantującyą zaliczenie nie posiadają większych aspiracji do nauki.

Wiedza - termin używany powszechnie, dotychczas nie posiada jeszcze ogólnie uznanej definicji. Za klasyczną uznaje się definicję Platona z dialogu Teajtet, gdzie Sokrates w rozmowie z Teajtetem dochodzi do sformułowania definicji, że wiedza to prawdziwe, uzasadnione przekonanie. Nowa Encyklopedia Powszechna definiuje wiedzę jako „ogół wiarygodnych informacji o rzeczywistości wraz z umiejętnością ich wykorzystywania”.

Uczeń – osoba pobierająca naukę. Dawniej młody człowiek oddany do cechu, przyuczany do rzemiosła, określany także jako terminator. Obecnie w Polsce uczeń to osoba uczęszczająca do szkoły podstawowej lub gimnazjum i realizująca obowiązek szkolny (dzieci i młodzież w wieku od 7 do 18 lat) oraz uczęszczająca do jednej ze szkół ponadgimnazjalnych i realizująca obowiązek nauki

Ten rodzaj modelu stosowany jest w USA.

Model zero-jedynkowy

Popularny jest głównie w Hiszpanii, Francji, Niemczech i USA.

Najważniejszy tutaj jest próg wymagań ustalony przez nauczyciela. Jeśli kandydat przekroczył ten próg – dostaje 1 dzięki czemu zalicza przedmiot; jeśli nie – otrzymuje 0.

Model alternatywny klasyfikacyjny

Polega na tym, że uczeń w ciągu roku nie otrzymuje ocen, na koniec dostaje natomiast pismo od nauczyciela w którym opisane są wszystkie osiągnięcia i braki w wiedzy ucznia.

Zalety:

bezstresowość

swoboda

uczeń sam decyduje czy chce się uczyć.

Wady:

możliwość lekceważenia nauki

brak systematyczności w nauce

czasochłonny dla nauczyciela.

Model bez stopni i promocji

Stosowany jest w tzw. szkołach alternatywnych Waldorfa czy Montesori.