Mohamed ElBaradei (arab. محمدالبرادعئ, Muhammad al-Barādaʿī, ur. 17 czerwca 1942 w Kairze) – egipski polityk, prawnik, były dyrektor generalny Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), organizacji pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2005.

Życiorys

Ukończył prawo na Uniwerstecie w Kairze w 1962, doktoryzował się z prawa międzynarodowego na nowojorskiej uczelni – New York University School of Law w 1974. Jego dyplomatyczna kariera rozpoczęła się w 1964 w egipskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Pracował w Stałych Przedstawicielstwach Egiptu przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie. Od 1984 ElBaradei był członkiem Sekretariatu IAEA, zajmując w nim wysoką pozycję. Zanim został dyrektorem generalnym, był doradcą agencji i kierował w niej Departamentem Prawnym (1984-1993). Następnie został asystentem dyrektora generalnego ds. stosunków zagranicznych (1993-1997). W 1997 zastąpił Hansa Blixa na stanowisku dyrektora generalnego IAEA. W 2001 powierzono mu tę funkcję ponownie.

Ze względu na odważną krytykę amerykańskiego stanowiska, uzasadniającego wojnę w Iraku rzekomą obecnością tajnych składów broni jądrowej w tym regionie, ElBaradei stał się obiektem bardzo ostrych ataków ze strony rządu George'a W. Busha, który m.in. przez wiele miesięcy starał się zablokować jego ponowny wybór na stanowisko dyrektora generalnego IAEA. Amerykanie zarzucali ponadto ElBaradeiowi, że niedostatecznie wyraźnie potępił irański program atomowy. Rząd USA zaniechał tych ataków dopiero po spotkaniu ElBaradeia z sekretarz stanu Condoleezzą Rice.

Podczas negocjacji z Iranem pojawiły się plotki, że żona ElBaradeia jest Iranką, co mogłoby podważać jego obiektywność, jednak IAEA natychmiast zdecydowanie to zdementowała.

Wraz z kierowaną przez siebie IAEA został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w 2005.

Linki zewnętrzne