Mojmir I - Polski Serwis Naukowy

Mojmir I (zm. w 846 roku) – pierwszy historycznie znany władca Państwa wielkomorawskiego, sprawujący władzę od ok. 820–830 do 846 roku, założyciel dynastii Mojmirowców.

Życiorys

Księstwo morawskie jest wzmiankowane w źródłach po raz pierwszy w 822 roku. Od 830 roku pojawia się imię księcia Mojmira I. Według źródeł utrzymywał przyjazne kontakty z Państwem frankijskim, formalnie uznawał zwierzchnictwo cesarza Ludwika I Pobożnego. Wspomagał misję łacińskich księży wysyłanych na Morawy z Pasawy. W 831 został ochrzczony przez biskupa Pasawy Reginhara.

Państwo frankijskie (łac. Regnum Francorum) – początkowo plemienne państwo Franków, następnie jedno z najsilniejszych państw we wczesnośredniowiecznej Europie. W 800 roku na jego bazie utworzone zostało odnowione Cesarstwo Karola I Wielkiego.

Książę – tytuł monarchów państw nie będących królestwami, tytuł feudalny władców wielkich jednostek terytorialnych w ramach monarchii, podległych królowi lub cesarzowi, tytuł członków rodziny monarchy i tytuł arystokratyczny. Jego źródłosłów związany jest ze staropolskim słowem kniądz (ksiądz), staroruskim kniaź, czeskim knieze czy południowosłowiańskim knez. Książę różnił się od króla tym, że nie był koronowany. Książę może władać lub być właścicielem księstwa. Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz książę oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt (princepsów, duksów), królów (reksów) i cesarzy (cezarów, imperatorów).

W 833 roku Mojmir I zorganizował wyprawę przeciwko księstwu nitrzańskiemu, którego władcą był książę Pribina. Długo przypuszczano, że chodziło o sąsiedzki spór. Według Dušana Třeštíka Pribina był już zależny od księcia morawskiego, ale usiłował się usamodzielnić. Mojmir I zdobył nitrzańskie grody i Pribina został zmuszony do ucieczki. Pribina dostał się następnie pod ochronę Franków, a ponieważ był poganinem Frankowie nie mogli mu pomóc i zaatakować chrześcijańskiego władcy Mojmira. W zamian za poprzednie księstwo Pribina otrzymał władzę w Księstwie Błatneńskim. Zjednoczenie księstw morawskiego i nitrzańskiego pod władzą Mojmira stało się doniosłym wydarzeniem w formowaniu jednolitego państwa wielkomorawskiego.

Mojmirowice (czes. Mojmírovci) – słowiańska dynastia zapoczątkowana przez Mojmira I. Kolejni członkowie rodu byli władcami państwa wielkomorawskiego aż do jego upadku w roku 907.

Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

Księstwo Nitrzańskie w ramach Wielkich Moraw zachowało wyjątkową pozycję, książę nitrzański zostawał później mianowany na następcę księcia wielkomorawskiego z dynastii Mojmirowców.

O czasach władzy Mojmira I opowiada frankijskie źródło tzw. Geograf Bawarski, w którym wymienia się, że Słowianie na terytorium dzisiejszej Słowacji mają 30, w dzisiejszych Morawach 11, w Czechach 15 i w Bułgarii 5 grodów. Liczby te zostały potwierdzone przez systematyczne prace archeologiczne.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Dynastia (gr. dynasteia – władza) – szereg władców z jednego rodu (książąt, królów lub cesarzy), przynajmniej dwie osoby pochodzące z tej samej rodziny panujące bezpośrednio po sobie lub z niewielkimi przerwami. Zdarzały się też dynastie niespokrewnionych władców (np. dynastia Antoninów lub egipskich Mameluków).

Mojmirowi I udało się jeszcze rozszerzyć terytorium Rzeszy Wielkomorawskiej w kierunku do północnego brzegu rzeki Dunaj. W 846 roku Frankowie wprowadzili na tron książęcy Rościsława, bratanka zmarłego księcia Mojmira.

Zobacz też

Mojmir (imię)

Przypisy

↑ J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek. Warszawa 2005, s. 37 ISBN 83-05-13401-6
Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona: Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza. T. 4. Oficyna Wydawnicza FOGRA, 2005, s. 271 ISBN 83-85719-85-7.
K. Polek Państwo wielkomorawskie i jego sąsiedzi. Kraków 1994, s. 34 ISBN 83-85898-57-3
J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski Słowianie ..., s. 38 ISBN 83-05-13401-6

Bibliografia

Jan Dekan, Wielkie Morawy. Epoka i sztuka, Bratysława-Wrocław 1979

Krzysztof Polek, Państwo wielkomorawskie i jego sąsiedzi, Kraków 1994, ISBN 83-85898-57-3

Krzysztof Polek, Podstawy gospodarcze państwa wielkomorawskiego, Kraków 1994, ISBN 83-86077-75-1

Idzi Panic, Ostatnie lata Wielkich Moraw, Katowice 2003, ISBN 83-226-0960-4

Witold Chrzanowski, Kronika Słowian. Tom I Rzesza Wielkomorawska i kraj Wiślan, Kraków 2008, ISBN 978-83-7396-702-1