Momčilo Đujić - Polski Serwis Naukowy

Momčilo R. Đujić

Momčilo R. Đujić (ur. 27 lutego 1907 r. we wsi Topolje koło Knina, zm. 11 września 1999 r. w San Marcos w USA) – duchowny prawosławny, dowódca czetnicki podczas II wojny światowej.

Biografia

Momčilo R. Đujić uczył się w szkole powszechnej w Kninie, a następnie gimnazjum w Šibeniku. Przeszedł jednak do seminarium prawosławnego w miejscowości Sremski Karlovci. W 1933 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Pierwsze probostwo objął w mieście Strmica koło Knina. Uczestniczył w demonstracjach w Belgradzie skierowanych przeciwko podpisaniu przez rząd jugosłowiański konkordatu ze Stolicą Apostolską na krótko przed agresją Niemiec na Jugosławię 6 kwietnia 1941 r.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Po powstaniu Niezależnego Państwa Chorwackiego (NDH) i pierwszych masakrach Serbów przez Chorwatów M. Đujić wraz z grupą swoich popleczników rozbroił posterunek żandarmerii w Strmicy. Kiedy w rejon Knina przybyło włoskie wojsko, znalazł się w obozie dla serbskich uchodźców. Latem 1941 r. sformował czetnicki oddział partyzancki w północnej Dalmacji, stając na jego czele. We wrześniu został dowódcą pułku czetnickiego "Petar Mrkonjić". Jego oddziały formalnie wchodziły w skład Ochotniczej Milicji Antykomunistycznej, podlegającej włoskim władzom okupacyjnym. W 1942 r. otrzymał tytuł czetnickiego wojewody. Brał udział w organizowaniu Czetnickiej Dywizji Dinarskiej, a następnie został jej dowódcą. Walczył z komunistycznymi partyzantami i chorwackimi ustaszami, współpracując zarówno z Włochami, jak też Niemcami. Ponadto Dywizja Dinarska przeprowadzała czystki etniczne wśród Chorwatów. Pod koniec września 1943 r. dowództwo niemieckiej 114 Dywizji Piechoty otrzymało od najwyższego dowództwa rozkaz aresztowania M. Đujicia, co było związane z obawami przed rzekomym lądowaniem aliantów w Dalmacji i przyłączeniem się do nich czetników. Rozkaz został jednak zlekceważony przez lokalnych dowódców, gdyż potrzebowali oni pomocy do walki z komunistami Josipa Broz Tity. W grudniu 1944 r. Dywizja Dinarska wycofała się za zgodą władz NDH poprzez chorwackie Przymorze i Istrię do Słowenii. W pierwszych dniach maja 1945 r. skapitulowała przed Brytyjczykami.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Kolaboracja (łac. ko - przedrostek oznaczający "razem, wspólnie" + łac. laborare - "pracować") - współpraca z nieprzyjacielem, okupantem; kolaborant, kolaboracjonista - współpracujący z wrogiem, zaborcą.

Momčilo Đujić został aresztowany i osadzony w obozie w miejscowości Ebola we Włoszech. Wypuszczony na wolność wyjechał do USA, a następnie Kanady, gdzie założył Ruch Serbskich Czetników "Ravne Gore". W komunistycznej Jugosławii był oskarżony o zbrodnie wojenne i kolaborację oraz zaocznie skazany na karę śmierci. Władze amerykańskie jednak nigdy nie zgodziły się na wydanie go. Ostatni okres swojego życia spędził w Kalifornii.

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie. Najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

28 czerwca 1989 r. M. Đujić nadał tytuł wojewody Vojislavowi Šešeljowi, przywódcy Serbskiej Partii Radykalnej (SRS), która odwołuje się do tradycji czetników. Odwołał go jednak w grudniu 1998 r. z powodu współpracy SRS ze Slobodanem Miloševiciem, którego polityki nie aprobował.

Konkordat (łac. concordatum: uzgodniony) – umowa międzynarodowa zawierana między państwem a Stolicą Apostolską, regulująca sprawy interesujące obie strony (pozycja Kościoła katolickiego w danym państwie, kwestie własności, nauczania religii, ważności małżeństw sakramentalnych, wpływu władz państwowych na obsadę stolic biskupich itp.). Ponadto nazwa konkordat używana jest również jako nazwa techniczna na oznaczenie jakiejkolwiek umowy dwustronnej pomiędzy władzą kościelną i państwową.

Słowenia, Republika Słowenii (słoweń. Slovenija, Republika Slovenija) – państwo położone w Europie Środkowej, posiadające niewielki odcinek 46,6 km dostępu do Morza Adriatyckiego. Słowenia należy do NATO od 29 marca 2004, jest też członkiem UE od 1 maja 2004 roku.

Linki zewnętrzne

Strona ravnogorskiego ruchu serbskich czetników (jęz. angielski)