|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W podziemiach opactwa w Jędrzejowie (Świętokrzyskie) trwają prace remontowe, dzięki którym za rok otwarte ma być tam muzeum cysterskie. Znajdą się w nim m.in. eksponaty z lokalnych wykopalisk archeologicznych - zapowiada przeor klasztoru o. Berna... Nowoczesny, "inteligentny" budynek dydaktyczno-laboratoryjny, wykorzystujący energię odnawialną, powstanie na Politechnice Świętokrzyskiej w Kielcach. Władze uczelni podpisały umowę na realizację przedsięwzięcia z wykonawcą inwestycji. Projekt "Ener... Z roku na rok rośnie liczebność grubej zwierzyny w okręgach łowieckich w Polsce. Wiosną w okręgach dzierżawionych przez Polski Związek Łowiecki było prawie 160 tys. jeleni i ponad 760 tys. saren. Szacunki liczebności zwierząt ze wszystkich obwodów Związku zebr... Czym zajmuje się inżynieria sejsmiczna? Dlaczego powstają trzęsienia ziemi i jak należy budować konstrukcje, które potrafią im się oprzeć? Na te pytania odpowie 6 sierpnia dr hab. inż. Robert Jankowski z Politechniki Gdańskiej. Wykład odbędzie się w ramach Letn... Pozostałości murów pierwszego typowego fortu rzymskiego wzniesionego na barbarzyńskich terenach na północ od Morza Czarnego odkryli polscy archeolodzy w Bałakławie na Krymie - poinformował PAP kierownik wykopalisk dr Radosław Karasiewicz-Szc...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Monastyr SołowieckiCzy wiesz że...? Młyn wodny to budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej, usytuowana nad rzekami. Rzadkim przypadkiem było gdy młyn nie był budowlą a jednostką pływającą, tzw. młyny pływające. Piotr I Aleksiejewicz Wielki, Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów. Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania. 
 Monastyr Sołowiecki (ros. Cоловецкий монастырь) – stauropigialny rosyjski klasztor prawosławny, położony na Wyspach Sołowieckich między lądowym Jeziorem Świętym a Zatoką Pomyślności na Morzu Białym. HistoriaMonastyr był największą twierdzą w północnej części Imperium Rosyjskiego. Klasztor został założony pod koniec 1429 przez mnicha Germana i Sawwacjusza z monastyru św. Cyryla Biełozierskiego. Głównym twórcą klasztoru był jednak św. Zozym. W XV i XVI wieku klasztor przeżywał swój rozkwit, rozwijał działalność handlową, stając się tym samym centrum gospodarczym i politycznym w całym regionie Morza Białego. Handlowano głównie solą uzyskiwaną z wód morza metodą opracowaną przez ojca Tarazjusza i owocami morza – głównie ostrygami hodowanymi przez św. Tryfona. Rozwijało się rybołówstwo, wydobycie mik i pereł. Archimandryci klasztoru byli mianowani przez cara i patriarchę. Staroobrzędowcy, starowierzy, starowiercy, raskolnicy, lipowanie (ros. старообрядчество) - odłam prawosławia, powstały w Rosji, w wyniku sprzeciwu wobec reform patriarchy Nikona w 1652 roku.
Kołokolnia – dzwonnica wolno stojąca, charakterystyczna dla budownictwa sakralnego w Rosji. Pierwotnie występowała jako wysoki, gruby, zadaszony mur z otworami służącymi do powieszenia dzwonów. W czasach późniejszych jest to konstrukcja dwu- lub trzykondygnacyjna, przekryta hełmem. W niej często znajdowała się brama wjazdowa, albo w poszerzonej postawie – świątynia. Na górnych kondygnacjach wieszano dzwony. W latach 1537-1565 ihumenem klasztoru był Filip II, późniejszy metropolita Moskwy. W XVII wieku w klasztorze było 350 mnichów i pracowało 600–700 pracowników, rzemieślników i chłopów. W latach 50. i 60. XVII w. klasztor stanowił jedną z twierdz staroobrzędowców. W 1694 monastyr odwiedził Piotr Wielki. W drugiej połowie lipca 1711 r. ukazem Piotra I unicki biskup łucki Dionizy Żabokrzycki został za odmowę przejścia na prawosławie skazany na dożywotnie więzienie w monasterze, gdzie następnie zmarł. Cerkiew (z gr. kyriaké - należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja - lud, zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga. Nazwa cerkiew w języku staropolskim oznaczała po prostu kościół, dopiero w późnym średniowieczu nazwą tą określano tylko kościoły prawosławne.
Stauropigia (z grec. stauropegia) – zgodnie z prawem Kanonicznym Kościołów Wschodnich (Kan. 486 § 1-2) prawo egzempcji zarezerwowanej samemu Patriarsze. W latach 1923-1939 klasztor służył za więzienie polityczne jako Sołowiecki Obóz Robót Przymusowych Specjalnego Przeznaczenia, gdzie zginęło kilkanaście tysięcy ludzi. Posłużył jako prototyp dla systemu Gułag. Pod koniec 1923 w obozie znajdowało się 2557 więźniów, na początku 1931 już 71 800. W kolejnych latach liczba więźniów spadła do 19 tysięcy (1933). W 1937 obóz został zaadaptowany na więzienie NKWD. W 1939 miejscowość Sołowi stała się bazą szkoleniową marynarki wojennej. Igumen, ihumen - w prawosławiu oraz w katolickich Kościołach wschodnich przełożony samodzielnego klasztoru lub domu zakonnego, odpowiednik katolickiego przeora, lub greckiego mandryty.
Refektarz (łac. refectorium od reficere – odnawiać) – w budynkach klasztornych, seminariach duchownych duże pomieszczenie służące jako jadalnia. Refektarze umieszczane były najczęściej przy krużganku, w skrzydle oddalonym od kościoła (najczęściej było to skrzydło południowe lub północne). Była to sala najczęściej przykryta sklepieniem krzyżowym, oświetlona dużymi oknami. W 1967 na terenie monastyru powstało Muzeum Sołowieckie. W 1983 wyspę opuściło wojsko, a archipelag otrzymał status rezerwatu. W mury klasztoru powrócili mnisi Kościoła prawosławnego. Architektura
Klasztor otoczony był dwukilometrowym kamiennym murem z siedmioma bramami, zbudowany z głazów o wadze dochodzącej do 14 ton i grubości do 8 metrów. Monastyr składał się z dwóch soborów – soboru Zaśnięcia Matki Bożej z refektarzem i soboru Przemienienia Pańskiego (wybudowanego w latach 1556–1564), największego obiektu monastyru strawionego pożarem w 1923. Sobory były połączone ze sobą długą, zadaszoną galerią. Na terenie zabudowań znajdowało się ponadto pięć cerkwi m.in. cerkiew Świętego. Mikołaja (1834), a za nią kościół Świętej Trójcy, odrębna dzwonnica (kołokolnia), siedem baszt zwanych odpowiednio: Nikolskaja, Kwasowariennaja, Powariennaja, Archangielskaja, Biełaja, Priadilnaja Basznia, młyn wodny z początku XVII wieku, refektarz oraz liczne budynki gospodarcze i mieszkalne. Wewnątrz znajdują się liczne pasaże i krużganki. W podziemiach klasztoru znajdują się lochy i kazamaty. Archimandryta (gr. archimandrites - przełożony owczarni) - w okresie wczesnego chrześcijaństwa opiekun klasztorów na terenie danej diecezji. Obecnie tytułu tego używa się w cerkwi prawosławnej i w niektórych wschodnich Kościołach katolickich.
Zakon mniszy, zakon kontemplacyjny (z gr. μοναχός monachos – samotnik, z łac. contemplare - wpatrywać się), – katolicka i prawosławna forma życia zakonnego, polegająca w pierwotnej wersji na całkowitym odcięciu się od świata zewnętrznego i życie w całkowitym odosobnieniu lub w nielicznej zamkniętej wspólnocie, poświęcone prawie wyłącznie modlitwie i kontemplacji Boga. PrzypisyLinki zewnętrzne Na mapach: Św. Filip II z Moskwy (ur. 12 grudnia 1507 - zm. 1569) - metropolita Moskwy i Wszechrusi moskiewskich). Urodził się w 1507 r. w Moskwie w rodzinie bojarskiej. Po śmierci ojca i odejściu matki do monasteru, przez pewien czas przebywał przy dworze wielkiego księcia Wasyla III. W 1537 r. ostatecznie zdecydował się zostać mnichem i skierował swe kroki do Monastyru Sołowieckiego. Tam, przechodząc kolejne szczeble życia zakonnego, został ihumenem. Pod jego rządami monaster znacznie się rozwinął. Zbudowano sobory - Przemienienia Pańskiego i Zaśnięcia Matki Bożej, wzniesiono szereg nowych budynków, powstała przystań, szpital, wspólnotę otoczono murami.
Morze Białe (–95 tys. km² powierzchni. Maksymalne głębokości przekraczają lokalnie 300 m, maksymalna (w zależności od źródeł) ok. 340–350 m w północnej części , średnia głębokość (w zależności od źródeł) ok. 60–90 m. Zasolenie wody waha się w granicach 24–36‰. Charakteryzuje się licznymi zatokami przy lejkowatych ujściach rzek. Temperatura wód powierzchniowych waha się od 15 °C latem do -1,6 °C zimą, od końca sierpnia do połowy maja Morze Białe jest bardzo często pokryte lodem. Obfituje w ryby. Jego największym portem jest Archangielsk.
Czy wiesz że...? beta GUŁag, Gułag (niekiedy dopuszczana jest forma GUŁAG) - system obozów pracy przymusowej (łagrów) w ZSRR, którego więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i osoby uznawane za społecznie niepożądane lub politycznie podejrzane. Słowo jest akronimem nazwy instytucji zarządzającej tym systemem - ros. Главное Управление Исправительно—Трудовых Лагерей и колоний "Gławnoje Uprawlenije Isprawitielno-Trudowych Łagieriej i Kolonij" (Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy). W rzeczywistości, w różnych okresach, instytucja ta nosiła różne nazwy. Jako synonim stosowane jest określenie łagry od ros. słowa obóz (лагерь, łagier).
Bp Dionizy Dymitr Żabokrzycki (ukr. Діонісій Жабокрицький) (?-1715), prawosławny, a następnie unicki biskup łucko-ostrogski. Urodził się w Łucku w drugiej połowie XVII wieku. Ojciec był prawosławnym, a matka katoliczką. Studiował w Akademii Krakowskiej. Był podczaszym wielkomirskim. Od 1674 r. sędzią kapturowym województwa wołyńskiego. W latach 1677-1686 co roku był wybierany na starostę prawosławnego bractwa łuckiego. W 1684 r. został podwojewodą kijowskim, a od 1691 r. także podstarostą krzemienieckim. Sprzyjał odnowieniu i wyposażeniu krzemienieckiego bractwa bohojawleńskiego. W 1693 r. został pisarzem ziemskim w Łucku. W 1695 r. po śmierci bpa Atanazego Szumlańskiego duchowieństwo, członkowie bractwa i szlachta eparchii łuckiej na następcę wybrały świeckiego szlachcica i przez króla Jana III Sobieskiego D. Żabokrzycki został mianowany prawosławnym biskupem łucko-ostrogskim. Dbał o należną edukację duchowieństwa i polepszenie stanu materialnego monasterów. W 1702 r. przyjął unię z diecezją (jako ostatni biskup prawosławny w Koronie, jedynie w Wielkim Księstwie Litewskim pozostała prawosławna diecezja połocka – władyctwo białoruskie). Gorliwie szerzył postanowienia unii. W czasie wojny północnej po wejściu wojsk rosyjskich do Rzeczypospolitej doszło do buntu prawosławnych w jego diecezji. Chwilowo przebywał poza diecezją – w 1704 r. wyjechał do biskupa przemyskiego Jerzego Winnickiego, w 1705 r. był w obozie Stanisława Leszczyńskiego. W 1706 r. powrócił na Wołyń, ale oskarżony o występowanie przeciw wojskom rosyjskim, w 1707 r. wyjechał na Węgry. Po powrocie do Łucka, w 1708 roku próbowali go ująć przeciwnicy, tym razem ratował się ucieczką do obozu hetmana koronnego Adama Sieniawskiego. Na początku 1709 r. został ujęty i wydany Rosjanom, którzy przewieźli go do Kijowa, a w 1710 r. do Moskwy. Doznawał różnych przykrości i upokorzeń. Kuszony był możliwością powrotu na stolicę biskupią za cenę zerwania z Unią – na co się nie zgodził. Został skazany na zesłanie i dożywotnie uwięzienie. Od 1711 r. przebywał na Sołowkach w miejscowym monasterze. W czasie zesłania przyjaźnie odnosili się do niego tamtejsi arcybiskupi chołmogórscy: Rafajił Krasnopolśkyj i Warnawa Wołostkowśkyj. Zmarł w 1715 r. na zesłaniu.
Wyspy Sołowieckie – grupa wysp, położonych w Zatoce Onega na Morzu Białym, wchodzących w skład obwodu archangielskiego w Rosji i zamieszkanych przez 968 osób (2002). Największe z nich to:
Archipelag (z gr. Ἀρχιπέλαγος Archipelagos - nazwa prowincji bizantyjskiej obejmującej główne wyspy Morza Egejskiego) - grupa wysp położonych blisko siebie, najczęściej o wspólnej genezie i podobnej budowie geologicznej. Ze względu na ułożenie wysp można wyróżnić roje wysp - archipelagi składające się z bezładnie rozmieszczonych niedużych wysp oraz łańcuchy wysp, w których wyspy rozmieszczone są rzędem obok siebie.
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
Baszta – budowla obronna, stanowiąca element starożytnego i średniowiecznego muru obronnego w postaci wysunięcia jego fragmentu przed lico i wzniesienia ponad jego poziom. Baszta zawsze jest otwarta od strony wewnętrznej obwodu obronnego, co odróżnia ją od wieży – budowli ze wszystkich stron zamkniętej.
Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii). Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
Osobny artykuł: