Moniwid (Monowyd, Monwid, Manewid, Maniuit, Manwide, Manwede) herbu Leliwa (zm. ok. 1422) - bojar (możnowładca) litewski, starosta wileński w latach 1396-1413, wojewoda wileński w latach 1413-1422, uczestnik bitwy grunwaldzkiej.

Pierwsza wzmianka o Moniwidzie pojawia się w źródłach z lat 1387/1389. Jego ojcem miał być Kojlikin, czyli Gojligin. Pierwszą żona Moniwida była księżniczka smoleńska Julianna, córka Świętosława Iwanowicza i siostra Anny Witoldowej. Drugą żoną była natomiast Jadwiga, niewiadomego pochodzenia (mogła to być Jadwiga Głowaczowa z Leżenic, która do aktu horodelskiego przytłoczyła swą pieczęć). Z pierwszego małżeństwa pochodził syn Iwaszko Moniwidowicz, późniejszy starosta podolski i krzemieniecki, wojewoda trocki i wileński.

Moniwid cieszył się łaską i zaufaniem księcia Witolda, od którego za zasługi otrzymał wiele nadań i przywilejów.

Od 1396 na urzędzie starosty wileńskiego (zwanego także wojewodą). W tym charakterze uczestniczył w radzie Witolda w najważniejszych sprawach publicznych. Biorąc udział w zjeździe w 1413 r. na mocy unii horodelskiej został adoptowany do rodu Leliwitów (adoptowali wojewoda krakowski Jan z Tarnowa, Jadwiga z Leżenic). Po przyjęciu chrztu otrzymał imię Wojciech. Po unii horodelskiej urząd starosty wileńskiego przedzierzgnął się w województwo, które w dalszym ciągu spoczywało w rękach Moniwida. Ostatni raz wspomniany jest na tym urzędzie we wrześniu 1422, przy zawarciu pokoju nad jeziorem Melno.

Umarł w roku 1422 lub niedługo potem. Miał spocząć w ufundowanej przez siebie kaplicy w katedrze wileńskiej, zwanej Montwidowską.

Od rodu Moniwida wywodzą swoje pochodzenie rodziny: Dorohostajscy, Hlebowiczowie, Irzykowiczowie, Kuchmistrzowiczowie, Olechnowiczowie, Rekuciowie, Tyszkiewiczowie (drogą adopcji wszedł zapewne do rodu Moniwida protoplasta Tyszkiewiczów - Kalenik Miszkowicz), Wiażewiczowie, Zabrzezińscy.

Bibliografia