Monopartia - Polski Serwis Naukowy

Monopartia – jedyna lub dominująca partia polityczna w państwie totalitarnym lub autorytarnym. Partia taka rządzi krajem starając się sprawować kontrolę nad wszystkimi dziedzinami życia co określa się jako władzę monopartyjną lub władzą jednej partii.

Charakterystyczny dla monopartii jest kult aktualnego przywódcy. Przykładem monopartii były NSDAP i KPZR.

Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.

Rasizm, dyskryminacja rasowa (z . Przetrwanie tych "wyższych" ras staje się wartością nadrzędną i z racji swej wyższości dążą do dominowania nad rasami "niższymi". Rasizm opiera się na przekonaniu, że różnice w wyglądzie ludzi niosą za sobą niezbywalne różnice osobowościowe i intelektualne (ten pogląd znany jest w ).

Przykłady państw, w których rządzi monopartia: Chińska Republika Ludowa, Korea Północna, Kuba. Jednak są nieliczne państwa np. Meksyk, w którym przez długie lata rządziła monopartia, choć był to kraj o względnie otwartej i wolnej gospodarce.

Wrogowie wewnętrzni i zewnętrzni

Monopartia stara się wywołać w społeczeństwie uczucie zagrożenia posługując się rasizmem, antysemityzmem, wskazując jako wrogów osoby zamożne, osoby wyznające inną bądź jakąkolwiek religię lub osoby innej narodowości.

Organizacje i instytucje wspomagające monopartię

Aby wytworzyć w opinii światowej przekonanie, że jest to demokratyczny kraj, toleruje się sojusznicze partie polityczne, parlament i związki zawodowe, podporządkowane i uzależnione od monopartii.

Totalitaryzm (dawniej też: totalizm) – charakterystyczny dla XX-wiecznych reżimów dyktatorskich system rządów dążący do całkowitej władzy nad społeczeństwem za pomocą monopolu informacyjnego i propagandy, ideologii państwowej, terroru tajnych służb wobec przeciwników politycznych, akcji monopolowych i masowej monopartii. Termin został utworzony przez włoskiego filozofa Giovanniego Gentile, ideologa Włoch faszystowskich. Głównymi teoretykami genezy totalitaryzmu są Hannah Arendt i Karl Popper. Totalitaryzm charakteryzuje państwa, w których ambicje modernizacyjne i mocarstwowe idą w parze z brakiem tradycji demokratycznej lub - jak w przypadku Niemiec - rozczarowania demokracją, jej kryzysem lub niedostatkiem. Występowały różne odmiany totalitaryzmu zarówno wśród prawicy jak i lewicy.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Monopartia czasami tworzy całkowicie kontrolowane pokrewne i pochodne organizacje, a mianowicie:

oddziały szturmowe do fizycznej walki z innymi ugrupowaniami, zwłaszcza w okresie kampanii wyborczej, a po dojściu do władzy z upatrzonymi grupami społecznymi (patrz wrogowie) np. w Niemczech SA

elitarne grupy ochroniarskie pełniące rolę gwardii przybocznej wodza

organizacje młodzieżowe, rozczłonkowane według płci i wieku

organizacje dla mężczyzn: motorowe, lotnicze itp.

organizacje kobiece,

stowarzyszenia studentów, inżynierów oraz innych grup zawodowych

Zobacz też

system jednopartyjny

demokracja, demokracja socjalistyczna

komunizm, faszyzm, narodowy socjalizm