Mont-Cenis - przełęcz - Polski Serwis Naukowy

Przełęcz Mont-Cenis (fr. Col du Mont-Cenis; 2083 m n.p.m., według niektórych źródeł 2084 m n.p.m.) – przełęcz w głównym grzbiecie wododziałowym Alp Zachodnich, w Masywie Mont-Cenis. Uznawana jest za granicę pomiędzy Alpami Kotyjskimi (na południu) i Alpami Graickimi (na północy).

Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

Przełęcz Tende (fr. Col de Tende, wł. Colle di Tenda) - przełęcz na wysokości 1871 m n.p.m., na granicy Francji i Włoch. Równoleżnikowo oddziela Alpy Liguryjskie od Alp Nadmorskich. Od północnej strony rozpoczyna dolinę rzeki Vermenagna w regionie Piemont, od południowej dolinę rzeki Roya w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże.

Ukształtowanie terenu sprawia, że główny grzbiet Alp biegnie w tym miejscu w przybliżeniu z zachodu na wschód. Stąd północny skłon przełęczy opada na stronę francuską ku dolinie rzeki Arc (region Haute Maurienne), zaś południowy – na stronę włoską ku dolinie rzeki Dora Riparia.

Muł - mieszaniec międzygatunkowy klaczy konia domowego z ogierem osła. Najbardziej znana hybryda. Najczęściej bezpłodny, tylko ok. 5% mulic jest płodnych. Zewnętrznie jest bardziej podobny do konia. Charakteryzuje się dużą głową, długimi uszami oraz krótką szyją ze stojącą grzywą i typowo końskim ogonem z długimi włosami. W kłębie osiąga wysokość do 180 cm.

Masyw Mont-Cenis to umowna nazwa fragmentu głównego grzbietu wododziałowego Alp wokół przełęczy Mont-Cenis, na pograniczu Alp Graickich (na północy) i Alp Kotyjskich (na południu). Przez masyw przebiega granica francusko-włoska.

Mont-Cenis to jedno z najstarszych i najliczniej używanych przejść przez Alpy z Francji do Italii. Przełęcz była znana i używana już przez starożytnych Rzymian. Na plateau Masywu Mont-Cenis znaleziono ślady drogi z tego okresu. W okresie średniowiecza chętniej była używana położona obok przełęcz Petit Mont-Cenis (2183 m n.p.m.), nieco wyższa lecz wygodniejsza.

Dział wód (dział wodny, rzadziej wododział) - umowna linia rozgraniczająca sąsiednie zlewnie lub dorzecza; dla wód powierzchniowych wyznacza się go na podstawie analizy ukształtowania terenu, a dla wód podziemnych w drodze rozpoznania wysokości zalegania zwierciadła wód podziemnych i układu utworów geologicznych.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

W 1797 Napoleon Bonaparte przeprawił się po raz pierwszy przez Mont-Cenis podczas powrotu ze swej pierwszej włoskiej kampanii. W 1802, w celu ściślejszego związania Italii z Francją, Napoleon rozkazał wybudować przez trzy przełęcze: Mont-Cenis, Montgenèvre i Tende trakty takie, „aby można było osiągnąć Piemont, nie będąc zmuszonym do postawienia nogi na ziemi”. W 1805 cesarz przekraczał przełęcz jeszcze dwukrotnie, dając wówczas pierwszeństwo wiodącemu przez nią szlakowi nad dwoma pozostałymi. Droga Nr 7 z Paryża do Mediolanu przez przełęcz Mont-Cenis została ukończona w 1811. W tym samym roku przez przełęcz przeprawiło się już ok. 45 000 jucznych mułów i 17 000 pojazdów.

Alpy Kotyjskie (wł. Alpi Cozie, fr. Alpes cottiennes) – część Alp Zachodnich we Francji (Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże) i Włoszech (Piemont), leżą między przełęczami Maddalena i Mont-Cenis. Rzeka Dora Riparia oddziela to pasmo od Alp Graickich, a rzeka Stura od Alp Nadmorskich. Najwyższy szczyt to Monte Viso – 3841 m n.p.m.

Alpy Zachodnie (niem.: Westalpen, wł.: Alpi Occidentali, fr.: Alpes occidentales ) – zachodnia część Alp, położona na terenie Francji, Włoch, Szwajcarii i Monako. Od Alp Wschodnich różnią się budową geologiczną oraz geologicznym czasem powstania. Obejmują całe Alpy pomiędzy Morzem Śródziemnym a Alpami Wschodnimi, z którymi spotykają się we wschodniej Szwajcarii.

Galeria

Linki zewnętrzne

Informacje o przełęczy