Morane-Saulnier MS.406 - Polski Serwis Naukowy

Wersja D-3800 produkowana w Szwajcarii

Morane-Saulnier MS.406 – francuski samolot myśliwski, zaprojektowany i zbudowany w wytwórni lotniczej Morane-Saulnier w Puteaux w 1938 roku.

Historia

Koncepcja budowy samolotu myśliwskiego Morane-Saulnier MS.406 narodziła się gdy we wrześniu 1934 roku francuska Służba Techniczna Lotnictwa ogłosiła konkurs na jednomiejscowy samolot myśliwski, silnie uzbrojony, osiągający prędkość lotu 450 km/h na wysokości 4000 m. Na konkurs wpłynęły projekty 5 samolotów myśliwskich, w tym projekt samolotu Morane-Saulnier MS.405, który został wstępnie przyjęty do dalszych prac.

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.
Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Przystąpiono więc do dalszych prac konstrukcyjnych pod kierownictwem M. Gauthiera i już 8 lipca 1935 roku dokonano oblotu prototypu samolotu oznaczonego jako Morane-Saulnier MS.405.01. Samolot ten miał nowoczesną konstrukcję dolnopłata z zakrytą kabiną i wciąganym w locie podwoziem. Do napędu użyto silnika tłokowego rzędowego Hispano-Suiza 12Ygrs o mocy 860 KM (633 kW). Uzbrojenie składało się z 1 działka kal. 20 mm strzelającego współosiowo przez reduktor i wał śmigła oraz 2 karabinów maszynowych zabudowanych w skrzydłach. Próby tego samolotu trwały do maja 1937 roku, w trakcie których osiągnął on prędkość 488 km/h w locie poziomym i 730 km/h w locie nurkowym.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Nowa Technika Wojskowa to ukazujący się od 1991 pierwszy w Polsce niezależny (od MON) miesięcznik o tematyce ogólnowojskowej, wydawany przez wydawnictwo Magnum-X. Początkowo od maja 1991 ukazywał się pod tytułem "Technika Wojskowa", od lipca 1992, w związku ze zmianą wydawcy, miesięcznik zmienił tytuł na obecny "Nowa Technika Wojskowa".

W związku z dobrymi osiągami samolotu w marcu 1937 roku lotnictwo francuskie zamówiło serię przedprodukcyjną 15 samolotów Morane-Saulnier MS.405. Pierwszy z nich oblatany został 3 lutego 1938 roku. Osiągi samolotów serii produkcyjnej były tak zadowalające, że lotnictwo francuskie zamówiło już w kwietniu 1937 roku najpierw 50 samolotów, a w sierpniu 80 samolotów. W tym czasie trwały jeszcze dalsze poprawki konstrukcyjne i ostatecznie czwarty samolot serii przedprodukcyjnej uznano za wzorcowy do produkcji seryjnej – samolot ten oznaczono jako Morane-Saulnier MS.406C1. Pierwszy seryjny samolot MS.406C1 został oblatany w dniu 29 stycznia 1939 roku. Z powodu opóźnień w produkcji (spowodowanych nacjonalizacją przemysłu i ciągłymi strajkami), silniki HS 12Y kupowano w Czechosłowacji i Szwajcarii .

Emmen to miasto w północno-wschodniej Holandii, w prowincji Drenthe, w pobliżu granicy z Niemcami. Około 93 tys. mieszkańców. Posiada ogród zoologiczny. Mieści się tu Biuro Oddziału Towarzystwa Strażnica sprawujące nadzór nad ponad 31 250 holenderskich Świadków Jehowy.
Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Już w trakcie eksploatacji pierwszych egzemplarzy seryjnych dokonywano jeszcze poprawek konstrukcji w związku z ujawnianymi wadami, m.in. w październiku 1939 roku opancerzono kabinę pilota i wzmocniono konstrukcję kadłuba oraz usterzenie.

We wrześniu 1938 roku licencję na budowę samolotu MS.406C1 wykupiła Szwajcaria, która od września 1939 roku do lipca 1940 roku wyprodukowała w zakładach EFW (Eigenossiches Flugzeugwerk) w Emmen 80 samolotów oznaczonych jako D-3800.

Samoloty Morane-Saulnier MS.406C1 oprócz lotnictwa francuskiego, zamówiła także Polska w ilości 160 sztuk, samoloty te jednak nie dotarły do Polski z powodu wybuchu wojny. Samoloty wyruszyły już do Polski drogą morską do rumuńskiego portu w Constanca, lecz zostały zawrócone do Francji. Ponadto samoloty te zostały zamówione przez kilka innych krajów, m.in. Litwę (12 sztuk), Chiny (12 sztuk), Jugosławię (25 sztuk), Turcję (45 sztuk), Finlandię (30 sztuk), lecz dotarły tylko do dwóch ostatnich, pozostałe ich nie otrzymały.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.
Śmigło - rodzaj pędnika, urządzenie służące do przetwarzania momentu obrotowego (a ściślej mocy) napędzającego silnika na siłę ciągu. Siła ta powstaje podczas ruchu obrotowego śmigła w wyniku różnicy ciśnienia przed i za powierzchnią składających się na śmigło łopat. Oprócz łopat śmigło posiada również piastę. Niektóre śmigła mają urządzenia do zmiany kąta natarcia (może być zmieniany ręcznie lub automatycznie tzw. skok śmigła}, do ustawienia w tzw. chorągiewkę (po awarii silnika), do odladzania krawędzi natarcia.

Po zajęciu Francji przez Niemcy w roku 1940 37 samolotów MS.406C1 zostało sprzedanych Finlandii, a część zdobytych samolotów przekazali rządowi Chorwacji (48 sztuk).

Bułgaria otrzymała od rządu Vichy w roku 1942 20 samolotów MS.406 i używała ich do końca wojny.

Łącznie wyprodukowano 1098 samolotów Morane-Saulnier MS.406C1.

Luftwaffe (pol. broń powietrzna) - Niemieckie Siły Powietrzne III Rzeszy (1933-1945), powołane 26 lutego 1935 roku rozkazem Hitlera, również oficjalna nazwa powojennych sił powietrznych Republiki Federalnej Niemiec aż do dzisiaj.
Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)