Most w Konstantynopolu - projekt Leonarda da Vinci

Most w Konstantynopolu – projekt architektoniczny stworzony w 1503 r. przez włoskiego artystę renesansowego Leonarda da Vinci.

Powstanie pomysłu

Koncepcja powstała w czasie krótkiego pobytu Leonarda w Rzymie w 1503 r. W 1502 r. do miasta przybyli na rozmowy z papieżem Aleksandrem VI wysłannicy sułtana. Prawdopodobnie wspomnieli, że ich władca chętnie zatrudniłby włoskiego inżyniera do wybudowania mostu nad Złotym Rogiem. Wówczas był tam tylko most pływający na beczkach.

Konstrukcja budowlana – sposób powiązania elementów budowli w sposób poprawny pod względem zasad fizyki i ekonomii. Najważniejsze elementy konstrukcyjne budynku to: fundamenty, ściany nośne, filary, (także słupy, kolumny), belkowania, belki i stropy lub sklepienia, wiązary lub więźby dachowe. Oprócz konstrukcji podstawowych, w budynkach występują także konstrukcje drugoplanowe, czyli: ściany działowe, schody, posadzki, pokrycie dachów oraz konstrukcje uzupełniające, czyli: drzwi, okna, instalacje (wody, kanalizacji, grzewcze, wentylacji, klimatyzacji, gazu, elektryczne, teletechniczne itp.)

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

W 1952 r. w Archiwum Państwowym w Muzeum Topkapı w Stambule znaleziono dokument podpisany: kopia listu, który niewierny imieniem Lionardo przysłał z Genui. Założono, że był to da Vinci. W liście nadawca proponuje sułtanowi Bajazydowi II m.in.: zbudowanie mostu nad Złotym Rogiem.

Castel del Rio – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Bolonia. Znajduje się ok. 35 km na południowy zachód od Bolonii.

Łokieć (niem. Elle, franc. Aune, ang. Ell) – jednostka długości o różnej wartości w zależności od państwa, regionu i epoki historycznej. Tradycyjna miara nawiązująca do średniej długości ręki od stawu łokciowego do dłoni. Dzielił się najczęściej na 2 stopy albo 24 cale.

Projekt

Prawdopodobnie Leonardo wzorował projekt na moście Alidosiego w Castel del Rio, na drodze z Imoli do Florencji. Budowę zaczęto w 1499 r., więc najprawdopodobniej kiedy da Vinci prowadził badania topograficzne na tych terenach, nie był on jeszcze gotowy.

Rysunek projektu przedstawia opływową konstrukcję z podporami w kształcie ptasiego ogona. Leonardo podpisał go słowami: Most z Pery do Konstantynopola, szerokości 40 braccia (łokci), wysokości 70 braccia nad powierzchnią wody długości 600 braccia, z czego 400 braccia nad morzem, 200 nad lądem tak by stał na podporach. Zakładając, że braccio fiorentino = 58,60 cm most miał mieć długość ok. 352 m (z tego nad wodą ok. 235 m) i byłby wówczas najdłuższym mostem na świecie. Obliczenia wskazują, że Leonardo da Vinci znał w przybliżeniu rzeczywistą szerokość Złotego Rogu, która w zakładanej lokalizacji (w pobliżu wieży Galata) ma współcześnie ok. 280 m.

Aleksander VI (właściwie Rodrigo de Borgia y Borja) (ur. 1 stycznia 1431 w Játivie, zm. 18 sierpnia 1503 w Rzymie) – papież od 11 sierpnia 1492 do śmierci.

Bajazyd II (ur. 1447/1448 w Didymoteicho w Tracji (ówczesne Dimetoka), zm. 26 maja 1512) – sułtan turecki od 1481 do 1512 roku. Syn Mehmeda Zdobywcy i Greczynki Gülbahar Hatun.

Zrealizowanie projektu

Most Leonarda da Vinci wzniesiony przez Vebjørna Sanda

31 października 2001 r. w Ås wzniesiono mniejszą, stumetrową wersję mostu. Konstrukcja została zbudowana i zaprojektowana z drewna sosnowego, tekowego i stali nierdzewnej przez norweskiego artystę Vebjørna Sanda. Koszt jego wzniesienia wyniósł ok. 500 000 funtów. Konstrukcja znajduje się nad autostradą E18 łączącą Norwegię i Szwecję. Służy jako przejście dla pieszych ponad autostradą. Most został nazwany imieniem Leonarda da Vinci. Uroczystego otwarcia mostu dokonała norweska królowa Sonja. Sand zaproponował, by zbudować mosty Leonarda na każdym kontynencie jako symbol więzi międzyludzkich i miłości do piękna.

Imola (dialekt romanijski Jômla) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Bolonia. Miejscowość leży nad rzeką Santerno.

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Przypisy

Leonardo da Vinci, Lot wyobraźni, List do sułtana, str. 373
Leonardo da Vinci, Lot wyobraźni, List do sułtana, str. 374

Bibliografia

Nicholl Ch., Leonardo da Vinci, Lot wyobraźni, Warszawa 2006, Wyd. W.A.B., ISBN 83-7414-220-0