Motława - Polski Serwis Naukowy

Motława (niem. Mottlau) – rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły, płynąca przez Pojezierze Starogardzkie i Żuławy Wiślane, powiaty: starogardzki, tczewski, gdański i miasto Gdańsk.

Zlewnia rzeki leży jeszcze dodatkowo na Pojezierzu Kaszubskim. Źródła rzeki znajduje się w Jeziorze Szpęgawskim Południowym na Pojezierzu Starogardzkim, na północny wschód od Starogardu Gdańskiego. Motława przepływa Gdańsk, w którym od średniowiecza na Motławie znajdował się port morski. Na rzece organizowane są spływy kajakowe.

Tczewskie Łąki – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew na pograniczu kociewsko-żuławskim nad Motławą.
Orunia-Św. Wojciech-Lipce - dzielnica Gdańska położona na południe od centrum, granicząca z gminą Pruszcz Gdański. Graniczy od zachodu z dzielnicą Chełm i Gdańsk Południe i od wschodu z Olszynką, od północy ze Śródmieściem. Najczęściej, w języku potocznym, w określeniu nazwy tej dzielnicy używany jest sam człon Orunia.

Przebieg

Lędowo nad Motławą

Końcowy odcinek Motławy poniżej Głównego Miasta w Gdańsku

Motława przepływa przez teren gmin: gmina Starogard Gdański, gmina i miasto Tczew, gmina Suchy Dąb, gmina Pruszcz Gdański, miasto Gdańsk.

W górnym biegu rzeki płynie jako Szpęgawa. Następnie płynie na północ do Boroszewa, skąd odbija na południowy wschód w pobliże Swarożyna. Później rzeka płynie wzdłuż linii kolejowej nr 221 w stronę Tczewa. Przepływa przez Jezioro Rokickie Duże, łącząc je z J. Rokickim Małym. Następnie skręca na północ, płynąc pomiędzy Tczewem a Szpęgawą, później Zajączkowem, a następnie Tczewskimi Łąkami. Między Tczewskimi Łąkami a Czatkowami rzeka skręca na północ, płynąc na krótkim odcinku równolegle do Wisły. Przed Koźlinami rzeki rozchodzą się. Motława przepływa przez Krzywe Koło i Suchy Dąb.

Boroszewo (kaszb. Bòròszewò) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew. Wieś jest siedzibą sołectwa Boroszewo w którego skład wchodzą również miejscowości Damaszka i Bojary.
Szpęgawa to rzeka w północnej Polsce na Kociewiu, nazywana również górnym biegiem rzeki Motławy. Długość rzeki wynosi około 10 km. Źródła rzeki znajdują się na wschód od Starogardu Gdańskiego na obszarze leśnym Lasu Szpęgawskiego (miejsca masowych zbrodni niemieckich podczas II wojny światowej). Rzeka przepływa w górnym biegu przez rynnowe jeziora Rywałdzkie, Szpęgawskie i Zduńskie. W biegu środkowym Szpęgawa przyjmuje lokalne strugi wypływające z okolic jezior Damaszka i Godziszewskiego i zmienia kierunek przepływu na równoleżnikowy uchodząc do jeziora Rokickiego Dużego i przechodząc w wypływającą z w/w jeziora rzekę Motławę.

W pobliżu Grabin-Zameczku do Motławy uchodzi Kłodawa. Motława płynie dalej na północ przepływając lub mijając w niewielkiej odległości Grabowo, Grabina-Duchowne, Wróblewo, Lędowo, Mokry Dwór, Weselno. W pobliżu Dziewięciu Włók Motława łączy się z Martwą Wisłą przez Kanał Wielki. Motława odbija na zachód, we wsi Krępiec uchodzą do niej dwa lewe dopływy: Czarna Łacha oraz największy z dopływów Motławy Radunia. Rzeka skręca na północny zachód i wpływa w granice administracyjne Gdańska, stanowiąc granicę dzielnic Olszynka i Orunia-Św. Wojciech-Lipce.

Krępiec – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański na obszarze Żuław Gdańskich nad Motławą. Krępiec graniczy z gdańskimi dzielnicami: Olszynką i Orunia-Św. Wojciech-Lipce. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Czatkowy (kaszb. Czatkòwë) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew na pograniczu kociewsko-żuławskim, w korytarzu pomiędzy Wisłą i Motławą. Na obszarze wsi znajduje się jezioro Czatkowy.

W Gdańsku Motława początkowo biegnie pomiędzy ulicami Przybrzeżną i Olszynką. Następnie jest sztucznie podzielona na trzy nurty: Starą Motławę, Nową Motławę i Opływ Motławy. Stara Motława płynie obok Starego Przedmieścia i Głównego Miasta. Po opłynięciu Wyspy Spichrzów Stara i Nowa Motława łączą się, wcześniej od Nowej Motławy oddziela się Kanał na Stępce, który poniżej Ołowianki łączy się z głównym nurtem Motławy, i wspólnie wpadają do Martwej Wisły koło Polskiego Haka.

Nowa Motława (niem. Neue Mottlau) - część Motławy w Gdańsku utworzona na przełomie XVI i XVII w. w wyniku poszerzenia kanału i przystosowania do przyjmowania statków oraz przeładunków portowych. W efekcie utworzenia Nowej Motławy powstała Wyspa Spichrzów. Nowa Motława oddziela Wyspę Spichrzów od Ołowianki, Długich Ogrodów i Dolnego Miasta.
Wyspa Spichrzów (dawniej niem. Speicherinsel) – wyspa w Gdańsku utworzona w 1576 po przekopaniu kanału Nowej Motławy. Znajduje się w centrum miasta na wschód od Głównego Miasta otoczona wodami Motławy, Nowej Motławy i Opływu Motławy.

Dorzecze

Motława wypływa z jeziora Szpęgawskiego Południowego na Pojezierzu Starogardzkim, na północny wschód od Starogardu Gdańskiego. Największymi dopływami są Radunia, Kanał Raduni, Bielawa, Kłodawa, Czarna Łacha.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)