Mrówczany - Polski Serwis Naukowy

Struktura jonu mrówczanowego

Mrówczany (metaniany) – sole lub estry kwasu mrówkowego

Wzór ogólny

Wzór ogólny: (HCOO)aX, gdzie:

X - atom metalu (sole) lub grupa alkilowa (estry),

a - wartościowość metalu (dla grupy alkilowej a = 1).

Sole nieorganiczne

Mrówczany jako sole są ciałami stałymi, rozpuszczalnymi w wodzie (z wyjątkiem mrówczanów ołowiu(II), rtęci(I) i srebra). Cząsteczki tych soli mają budowę jonową, złożone są z anionu mrówczanowego (metanianowego) oraz kationu metalu (lub amonowego).

Atom (z gr. ἄτομος atomos: "niepodzielny") – najmniejszy składnik materii, któremu można przypisać właściwości chemiczne. Atomistyczną teorię budowy materii sformułował w roku 1808 John Dalton.

Grupa alkilowa (alkil) – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją literą R (symbol "R" nie jest jednak jednoznaczny i może też oznaczać dowolną resztę chemiczną), a wzór ogólny to: CnH2n+1.

Przykłady:

mrówczan sodu – HCOO Na

mrówczan potasu – HCOO K

mrówczan amonu – HCOO NH+4

mrówczan rtęci(I) – HCOO Hg

mrówczan srebra – HCOO Ag

mrówczan ołowiu(II) – (HCOO)2−2Pb

Estry organiczne

Estry kwasu mrówkowego są stosowane jako rozpuszczalniki i środki zapachowe. Cząsteczki estrów kwasu mrówkowego mają budowę kowalencyjną, składają się z grupy alkilowej lub arylowej połączonej z atomem tlenu grupy mrówczanowej.

Sole - związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4+ (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.

Grupa arylowa – w chemii organicznej grupa funkcyjna, której struktura odpowiada dowolnemu węglowodorowi aromatycznemu, po odjęciu od niego jednego atomu wodoru. Najprostszą taką grupą jest fenyl.

Przykłady:

mrówczan metylu – HCOO-CH3

mrówczan etylu – HCOO-C2H5

mrówczan n-propylu – HCOO-C3H7

mrówczan n-butylu – HCOO-C4H9

mrówczan izo-butylu – HCOO-CH2CH(CH3)2

Zobacz też

benzoesany

maślany

octany