Muhammad Ali Jinnah - Polski Serwis Naukowy

Gandhi i Jinnah w Bombaju w 1944 roku

Muhammad Ali Jinnah (urdu: محمد على جناح, urodzony 25 grudnia 1876 r. w Karaczi w Indiach Brytyjskich, zmarł 11 września 1948 również w Karaczi, ale w Pakistanie) - polityk indyjski i pakistański, z zawodu adwokat. Znany jest także jako Wielki Prowadzący (urdu: قائد اعظم - Kuaid-e-Azam) lub Ojciec Narodu (Baba-e-Kaum).

Pakistan, Islamska Republika Pakistanu (ang. Islamic Republic of Pakistan; urdu trl. Islāmī Jamhūriyat Pākistān, trb. Islami Dźamhurijat Pakistan) – państwo w południowej części Azji, położone nad Morzem Arabskim, ze stolicą w Islamabadzie.

Mohandas Karamchand Gandhi (hindi मोहनदास करमचन्द गांधी, trb. Mohandas Karamćand Gandhi, trl. Mohandās Karamcand Gaṁdhī, gudźarati મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી ; zwany Mahatma Gandhi – hindi महात्मा गांधी albo po prostu Mahatma – hindi महात्मा, co w sanskrycie znaczy wielka dusza, ur. 2 października 1869 w Porbandarze, zm. 30 stycznia 1948 w New Delhi) – jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej.

Ukończył Christian Society High School w Karaczi. W 1893 wyjechał do Londynu do pracy. W 1894 zaczął tam studia prawnicze. Miał 2 siostry: Fatimę Jinnah i Szirin Bai.

Pakistański bohater narodowy. Przywódca muzułmanów w Indyjskim Kongresie Narodowym oraz długoletni przewodniczący Ligi Muzułmańskiej. W 1930 roku zerwał współpracę z Gandhim i stworzył koncepcję utworzenia z północnych prowincji indyjskich oddzielnego państwa dla muzułmanów - Pakistanu. Został jego założycielem i od 1947 pierwszym gubernatorem (aż do swojej śmierci).

Po przejęciu władzy na Półwyspie Indyjskim bezpośrednio przez parlament brytyjski, rząd brytyjskiego gubernatora-wicekróla zmuszony był do realizacji szerokich reform gospodarczych. Wydano szereg ustaw w zakresie socjalnych warunków pracy, m.in. wprowadzono w zakładach pracy jeden dzień w tygodniu wolny od pracy i zakaz zatrudniania dzieci poniżej dziewięciu lat. W odpowiedzi na liczne rozruchy w miastach i bunty chłopskie, wydane zostały ustawy ograniczające lichwę i możliwość usuwania chłopów z ziemi. Zrezygnowano też z zamiarów chrystianizacji miejscowej ludności.

Urdu (اردو urdū) - język indoeuropejski z grupy indoaryjskiej używany obecnie przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim i przez ponad milion osób zamieszkujących poza Azją.

Jinnah był jednym z głównych orędowników podziału Indii na dwa niezależne państwa - Indie i Pakistan. Reprezentował muzułmanów pomimo, że sam nie był szczególnie wierzącym i praktykującym wyznawcą Allaha.

Pisma Jinnaha znajdują się w Archiwum Narodowym w Islamabadzie i wpisane są na listę najważniejszych dokumentów świata przez UNESCO.

Liga Muzułmańska - ugrupowanie polityczno-religijne założone w 1906 roku jako odpowiedź na powstanie Indyjskiego Kongresu Narodowego (1885 r.) i reprezentujące interesy muzułmanów na terenie całych Indii. W 1916 r. doszło do jego porozumienia z Kongresem i obie partie ogłosiły w Lucknow konkretny program współdziałania. Partie ponownie poróżniły się w wyniku wyborów do Zgromadzeń Prowincjonalnych z 1936 r., kiedy zwycięski Kongres odmówił stworzenia koalicji z Ligą. Od tego czasu Liga za strategiczny cel swej polityki obrała walkę o oddzielne państwo muzułmańskie - Pakistan - czemu jej przywódca, Jinnah, dał wyraz na łamach prasy w lipcu 1946 r. Walka przybrała formę wojny domowej i objęła swym zasięgiem głównie Kalkutę, okręgi Noakhali i Tippera oraz Kaszmir.