Mulaj Abd al-Hafiz - Polski Serwis Naukowy

Mulaj Abd al-Hafiz

Mulaj Abd al-Hafiz (arab. عبد الحفيظ بن الحسن = ʿAbd al-Ḥafīẓ ibn al-Ḥasan, fr. Moulay Abd al-Hafid, ur. 1875 w Fezie, zm. 4 kwietnia 1937 w Enghien-les-Bains) - sułtan Maroka w latach 1908-1913, z dynastii Alawitów, syn sułtana Hassana I.

Hassan I (arab. الحسن الأول بن محمد = Al-Hassan al-Awwal ibn Muhammad, ur. 1836 w Fezie, zm. 7 czerwca 1894 w górach Atlas) - sułtan Maroka z dynastii Alawitów, panował w latach 1873-1894, syn sułtana Muhammada IV.

Eksterytorialność – pojęcie prawa międzynarodowego, które oznacza wyłączenie spod jurysdykcji państwa miejscowego w trybie umów międzynarodowych pewnego obszaru jego terytorium (np. placówek dyplomatycznych, prywatnych rezydencji dyplomatycznych, a niekiedy nawet całych dzielnic, w których zamieszkują dyplomaci, lub cudzoziemcy (por.Chiny-traktaty nierównoprawne)). Eksterytorialność zakłada fikcję prawną, iż obiekty (misje dyplomatyczne), lub inne instytucje określone umowami międzynarodowymi znajdują się poza terytorium (extra territorium) państwa miejscowego i nie opuszczają terytorium państwa, które posiada status eksterytorialności (eksklawa eksterytorialna). Akt lub czynność prawna dokonywana na terytorium eksterytorialnym, traktowana jest jako dokonana poza terytorium państwa miejscowego a na terytorium państwa (lub innego podmiotu prawa międzynarodowego), które korzysta ze statusu eksterytorialności, a więc jest wyłączona z jurysdykcji miejscowej i podlega jurysdykcji podmiotu korzystającego ze statusu eksterytorialności.

Mulaj Abd al-Hafiz objął tron w 1908 roku w wyniku powstania przeciw władzy swojego brata Abd al-Aziza IV. Dążył do odnowienia prestiżu monarchii i zachowania niepodległości Maroka.

Po objęciu władzy musiał jednak potwierdzić przywileje europerskich potęg kolonialnych, żeby zapewnić sobie ich uznanie jako władca Maroka. Nie zdołał także utrzymać pokoju w kraju - w 1911 roku doszło do wielkiej rewolty plemion, a wrogim jego władzy rebeliantom udało się dotrzeć aż do ówczesnej marokańskiej stolicy - Fezu. Mulaj Abd al-Hafiz zdołał ocalić władzę tylko dzęki interwencji wojsk francuskich.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich, zapisywany alfabetycznym pismem arabskim od strony prawej do lewej. Kod ISO 639-3: ar/ara

To otwarte zaangażowanie Francji doprowadziło jeszcze w tym samym roku do drugiego konfliktu marokańskiego. Po rokowaniach Niemcy uznały ostatecznie Maroko za obszar wpływów francuskich. Francja mogła dzięki temu 30 marca 1912 roku na mocy Traktatu z Fezu ogłosić Maroko swoim protektoratem. Północna część kraju została przy tym oddana Hiszpanii, a miasto Tangier otrzymało status eksterytorialny. Rok później sułtan Abd al-Hafiz został przez władze francuskiego protektoratu zmuszony do abdykacji i emigracji. Tron objął wówczas jego brat Mulaj Jusuf.

Jusuf ibn Hassan znany też jako Mulaj Jusuf (arab. يوسف بن الحسن = Yūsuf ibn al-Ḥasan, fr. Moulay Youssef, ur. 1882 w Meknesie, zm. 17 listopada 1927 w Fezie) - sułtan Maroka w latach 1913-1927, z dynastii Alawitów, syn sułtana Hassana I.

Maroko, Królestwo Marokańskie, Al-Mamlakah al-Maghribiyyah (arab. المملكة المغربية) – państwo położone w północno-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią (na wschodzie), Saharą Zachodnią (na południu) i hiszpańskimi enklawami w Afryce: Ceutą i Mellilą (na północy). Należy do państw Maghrebu.