Mundur górniczy - Polski Serwis Naukowy

Poczet sztandarowy w galowych mundurach górniczych.

Mundur i wyposażenie w gablocie skansenu Guido w Zabrzu

Mundur górniczy (śl.: bergmůńok) – uniform przeznaczony dla osób posiadających stopień górniczy. Mundur górniczy jest symbolem przynależności do górniczego stanu, wyrazem tradycji i szczególnego uznania dla ciężkiej i odpowiedzialnej pracy górniczej.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Etnolekt (język, dialekt) śląski – zespół gwar śląskich, być może łączących się w kilka dialektów, którym posługuje się rdzenna ludność Górnego Śląska oraz reliktowo część ludności Dolnego Śląska. Na kształtowanie się słownictwa etnolektu miały wpływ zapożyczenia z języków: polskiego, czeskiego (a raczej morawskiego, funkcjonującego dawniej jako odrębny język), niemieckiego (częściej z germańskiego dialektu śląskiego, niż standardowego niemieckiego) oraz częściowo słowackiego. W mowie tej przeważa źródłosłów słowiański. Znaczna część wyrażeń bliższa jest raczej językowi staropolskiemu niż współczesnej polszczyźnie.

Stopnie górnicze uprawniające do noszenia munduru górniczego

generalny dyrektor górnictwa

generalny dyrektor górniczy:

I stopnia

II stopnia

III stopnia

generalny honorowy dyrektor górniczy

dyrektor górniczy:

I stopnia

II stopnia

III stopnia

inżynier górniczy:

I stopnia

II stopnia

III stopnia

technik górniczy:

I stopnia

II stopnia

III stopnia

górnik:

I stopnia

II stopnia

III stopnia

Stopnie generalnego dyrektora górniczego i dyrektora górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wyższe wykształcenie. Stopnie inżyniera górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wyższe wykształcenie. Stopnie technika górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym średnie wykształcenie. Stopnie górnika mogą być nadawane osobom posiadającym kwalifikacje górnicze.

Poczet sztandarowy - grupa (najczęściej trzyosobowa), niosąca sztandar organizacji podczas różnego rodzaju ceremonii. W szczególności w wojsku i innych formacjach zmilitaryzowanych - grupa trzech żołnierzy lub funkcjonariuszy niosących sztandar jednostki wojskowej (policyjnej, strażackiej lub tp.) Podczas defilad poczet sztandarowy zazwyczaj poprzedza kompanię honorową jednostki.

Uniform – identyczny dla każdego przepisowy strój używany w wojsku, szkołach, a także przez członków lub pracowników niektórych organizacji i przedsiębiorstw.

Mundur

Mundur funkcjonuje jako:

Służbowy mundur górniczy

Galowy mundur górniczy

Wzorem dla dzisiejszego munduru górniczego był uniform wprowadzony w XVIII wieku na terenie Niemiec w Zagłębiu Ruhry. W Polsce pierwsze mundury wprowadzone zostały w 1817 roku i służyły jako odzież robocza. Wzorem były stroje piechoty Królestwa Polskiego. Różniły się dla poszczególnych stopni pracowników górnictwa. Obecnie używane mundury górnicze (galowe) od tych z XIX wieku różnią się kurtką (frak został zastąpiony marynarką) oraz spodni (białe zastąpiono czarnymi). Półbuty zastąpiły buty z cholewami. Oprócz tego zrezygnowano z czekana górniczego i wprowadzono damską wersję munduru.

Pióropusze munduru galowego

zielony - dla dyrektorów generalnych i dyrektorów górniczych

biały - dla osób dozoru ruchu zakładu górniczego

czarny - dla górników

czerwony - dla orkiestry górniczej (biało-czerwony - dla kapelmistrza).

Szpady górnicze

Honorową szpadę górniczą nosi się przy galowym mundurze górniczym zawieszoną przy lewym boku. Kolor chwostów przy szpadzie:

zielono-czarne z paskiem zielono-czarnym - dla górników

zielono-czarne z paskiem biało-czerwonym - dla osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego

biało-czerwone z paskiem biało-czerwonym - dla pocztu sztandarowego.

Zobacz też

Lis Major

Przypisy

Art. 11. 1. - 449 Ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o stopniach górniczych, honorowych szpadach górniczych i mundurach górniczych
Wzory mundurów górniczych, szpad górniczych i odznak stopni górniczych - http://www.senat.gov.pl/k5/dok/sejm/033/1030zal.pdf
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 29 września 2003 r. - http://www.nettax.pl/dzienniki/du/2003/181/poz.1771.htm