Murcja - wspólnota autonomiczna - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy wspólnoty autonomicznej. Zapoznaj się również z: miasto o tej samej nazwie.

Murcja, Region Murcji (hiszp. Murcia, Región de Murcia) – nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region historyczny w południowo-wschodniej Hiszpanii. Powierzchnia prowincji liczy 11,3 tys. km². Na tym obszarze mieszka około 1,446 mln mieszkańców (2009). Graniczy z Andaluzją od zachodu, Kastylią-La Manchą od północy i Walencją od wschodu.

Costa Cálida (pol. Ciepłe Wybrzeże) - jeden z regionów turystycznych Hiszpanii, który stanowi południową część Costa Blanca. Jego najbardziej znaną częścią jest Mar Menor - Małe Morze, stanowiące rozległą lagunę prawie całkowicie osłonięta od morza 22 kilometrową mierzeją. Na jego piaszczystym falochronie zostało zbudowanych wiele wysokich hoteli. Głównymi miastami leżacymi w okolicy Costa Cálida są: Kartagena, Murcja.

Walencja, Wspólnota Walencka (katal. Comunitat Valenciana, hiszp. Comunidad Valenciana) – wspólnota autonomiczna położona w południowo-wschodniej Hiszpanii ze stolicą w Walencji. W większości obejmuje historyczny region zwany Krajem Walencji (hiszp. País Valenciano), który jako Królestwo Walencji (katal. Regne de València) wraz z Katalonią, Aragonią i Balearami tworzył historyczną Koronę Aragońską. Od północy graniczy z Katalonią i Aragonią, od zachodu z Kastylią-La Manchą, od południa z Murcją.

Większość krainy, poza nadmorskimi równinami, pokryta jest wyniesieniami, które wchodzą w skład masywu Sierra Nevada. Teren ten bogaty jest w surowce mineralne, szczególnie cynk i ołów. Wydobycie rud i ich przetwórstwo jest ważną gałęzią gospodarki Murcji. Bardzo rozwiniętą dziedziną rolnictwa jest uprawa warzyw (pomidory, papryka). Największą rzeką Murcji jest Segura.

Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, fenickie Kart Hadaszt – QRT HDŠT, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרת חדשת) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy.

Mar Menor (pol. Mniejsze Morze) to laguna płytkiej i bardzo słonej laguny odcięta od Morza Śródziemnego mierzeją La Manga w południowo-wschodniej Hiszpanii w regionie Murcji. Mar Menor zajmuje powierzchnię 170 km². Długość linii brzegowej 73 km. Woda jest tu ciepła i płytka, w najgłębszych miejscach sięga do 7 m głębokości. Ze względu na łagodnie wiejący tutaj wiatr, który stwarza dogodne warunki do uprawiania sportów wodnych zwłaszcza windsurfingu. Po drugiej stronie mierzei, już na otwartym morzu, znajduje się wiele skalistych wysepek pochodzenia wulkanicznego. Występuje tutaj stosunkowo duże zasolenie wody 42 - 47 ‰, zaś w przypadku Morza Śródziemnego to zasolenie wynosi ok. 36 - 37 ‰. Ze względu na odmienne warunki środowiska przyrodniczego w odróżnieniu od Morza Śródziemnego flora i fauna znacznie się różni występują tu m.in.: Płaszczoobrosłe, Dorady, Mugil cefal, ryby z rodziny Epinephelinae, Mątwy oraz Flamingi.

Stolicą prowincji jest 410-tysięczna (2005) Murcja. Inne ważniejsze miasta to m.in. Cartagena.

Na Costa Cálida znajdują się jedne z najbardziej popularnych kurortów w Hiszpanii. Zlokalizowane są one głównie wokół laguny Mar Menor (Mniejsze Morze).

Murcja była pierwszą krainą na Półwyspie Iberyjskim zajętą przez Kartagińczyków, którzy założyli tu Nową Kartaginę. Po rzymskim podboju Murcję wcielono do prowincji Hispania Tarraconensis. W czasach panowania Maurów (od 714) prowincja nosiła nazwę Todmir niezależne państewko wcielone w 756 do państwa Omajjadów. Od XI wieku samodzielny emirat, przyłączony do Kastylii po zdobyciu 1265 przez chrześcijan.

Katalonia (kat. Catalunya [kətəˈɫuɲə], hiszp. Cataluña, oksytański Catalonha) – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Mieszkańcy Regionu oraz obszarów z nim graniczących (Vega Baja, Alto Vinalopó, Almansa, Campos de Hellín, Sierra del Segura, Huéscar y Los Vélez), a należących do sąsiednich prowincji, posługiwali się w przeszłości specyficznym dialektem języka hiszpańskiego zwanym el Murciano lub lengua Murciana (lok. Llengua Maere). Jedną z odmian tego dialektu jest Panocho, występujący historycznie w prowincjach dzisiejszego Regionu Murcia (Vega Media, la Huerta de Murcia i la Vega Baja), a do dzisiaj używany tam na obszarach wiejskich. Używają go także starsi mieszkańcy większych miast, w tym stolicy regionu. Mowa murcjańska jest z trudem rozumiana przez władających standardowym językiem kastylijskim, a dla osób, dla których kastylijski nie jest językiem ojczystym, jest praktycznie niezrozumiała. Mowa ta ewoluuje i w miastach, w szczególności wśród młodzieży, nie używa się już panocho, a specyficznej lokalnej odmiany kastylijskiego, różniącej się od oryginału głównie wymową.

Sierra Nevada - pasmo górskie w Górach Betyckich, w południowej Hiszpanii, w Andaluzji. Jego długość wynosi około 120 km, szerokość do 40 km, a powierzchnia - około 2000 km². Zbudowane jest ze skał metamorficznych, w niższych partiach z piaskowców, miejscami z wapieni i dolomitów. Najwyższy szczyt, Mulhacén (3478 m n.p.m.) jest również najwyższym szczytem Półwyspu Iberyjskiego i europejskiej części Hiszpanii. Pod jego wierzchołkiem znajdują się najdalej na południe w Europie położone ślady plejstoceńskiego zlododowacenia. W górach jest mało wody, jedynie w rejonie szczytu Mulhacén znajduje się kilka jezior. Północne zbocza porośnięte są lasami szpilkowymi. na wysokości 1200-2000 m rosną dęby oraz kasztan jadalny. Powyżej 2000 m rosną zarośla jałowca. Powyżej 3000 m rozciąga się piętro hal.

Kastylia (hiszp. Castilla) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor - 2592 m) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części:

Źródła

Llengua Maere