Mury - piosenka - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy piosenki Jacka Kaczmarskiego. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Mury – piosenka napisana w 1978 roku przez Jacka Kaczmarskiego do melodii piosenki L'Estaca (Słup) katalońskiego pieśniarza Lluísa Llacha, inspirowana tekstem i osobą autora L'Estaca.

Wykonywana była pierwotnie przez Kaczmarskiego, Przemysława Gintrowskiego i Zbigniewa Łapińskiego jako finał programu "Mury". W latach 80. XX wieku zdobyła wielką popularność w polskim podziemiu antykomunistycznym.

Iberystyka - dział nauki zajmujący się literaturą, kulturą, historią Hiszpanii i Portugalii oraz językami: hiszpańskim i portugalskim. Iberystyka jako nauka na uniwersytecie podzielona jest na dwie sekcje:
Don Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo, w skrócie Francisco Franco y Bahamonde (ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol , zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator i wojskowy. Przywódca antyrepublikańskiego przewrotu (1936-1939), szef państwa Hiszpanii (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936-1975), regent Królestwa Hiszpanii (1947-1975), premier rządu, głównodowodzący sił zbrojnych i przewodniczący organizacji politycznej – Falangi ("FET y JONS", od 1958 "Ruch Narodowy"), tytułowany Wodzem Antykomunistycznej Krucjaty (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

Inspiracja

Filip Łobodziński (wówczas student iberystyki) wspominał: "Podczas tego wieczornego spotkania słuchaliśmy płyty Lluisa Llacha. Jackowi Kaczmarskiemu ogromnie spodobała się piosenka pt."L'estaca" (Pal). Wkrótce sam napisał słowa do jej melodii" Wersja Kaczmarskiego bardzo szybko się przyjęła i zaczęła rozbrzmiewać w środowisku opozycji. Kiedy latem 1980 roku narodziła się Solidarność, "Mury" stały się hymnem związkowców. Joanna Kozińska, dziś konsul w Los Angeles, a przed laty uczestniczka grudniowego spotkania mówi: "Mury były dla nas bardziej czytelną metaforą".

Stocznia Gdańska (pełna nazwa: Stocznia Gdańsk Spółka Akcyjna) – jedna z największych polskich stoczni. Znajduje się w Gdańsku na lewym brzegu Martwej Wisły i na Ostrowiu. Powstała po 1945 na terenach gdzie przedtem istniała niemiecka Stocznia Cesarska (od 1844) i Stocznia Schichaua (od 1890).
Radio Solidarność, także Radio S – podziemna stacja radiowa Solidarności nadającą od 1982. Pierwsza audycja miała miejsce w Warszawie 12 kwietnia 1982 o godzinie 21.00. Nielegalny nadajnik został umieszczony na dachu bloku na warszawskiej Ochocie, przy ul. Grójeckiej 19/25. Audycja wyemitowana została na falach UKF i trwała osiem i pół minuty[1]. W ciągu najbliższych kilku lat powstało wiele innych stacji, m.in. we Wrocławiu, Świdniku, Toruniu, Puławach.

J. Kaczmarski: Słuchałem kiedyś płyty Katalończyka Lluisa Llacha, który to śpiewa, a 10 tysięcy ludzi powtarza refren. Tekst tam jest inny, o wyrywaniu pala, do którego są przywiązani ludzie, ale motyw jakby ten sam.

Piosenka Llacha zyskała niezwykłą popularność w Katalonii, była śpiewana na koncertach i manifestacjach jako protest przeciwko dyktaturze Franco. Po tym, gdy jej wykonywanie zostało zakazane przez władze – na demonstracjach nucono samą melodię, co znalazło odzwierciedlenie w tekście Kaczmarskiego ("sama melodia bez słów niosła ze sobą starą treść"), niejako poświęconym w ten sposób Llachowi.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.
Zbigniew Łapiński (ur. 12 listopada 1947) – polski muzyk i kompozytor, pianista i akompaniator, aranżer i dyrygent. Znany ze współpracy z Przemysławem Gintrowskim, Jackiem Kaczmarskim. Współpracował również m.in. z zespołem Czerwony Tulipan oraz Kubą Sienkiewiczem - wziął udział w nagraniach do trzech jego płyt solowych, a także występował z nim na koncertach w składzie akustycznym. Wraz z Jørnem Simenem Øverli nagrał dwie płyty: pierwszą z utworami tria Kaczmarski-Gintrowski-Łapiński oraz innych polskich poetów, drugą z norweskimi wersjami utworów Włodzimierza Wysockiego, nagrodzoną w 1989 roku Spellemannprisen.

Tak, jak to często bywa z ważnymi pieśniami, "L'Estaca" wymknęła się z rąk Llacha i Kaczmarskiego, by żyć swoim własnym życiem. Śpiewano ją w okresie stanu wojennego. Nielegalna radiostacja Radio Solidarność rozpoczynała swe audycje fragmentem "Murów". Więzieni związkowcy zmienili jej zakończenie, aby brzmiało mniej pesymistycznie. Gorzka, paradoksalna wymowa ostatniej zwrotki bywała powszechnie pomijana przez odbiorców ("A mury rosły, łańcuch kołysał się u nóg"). Zastąpiono to słowami: "A mury runą, runą, runą/ I pogrzebią stary świat".

A ty siej (podtytuł Piosenki Jacka Kaczmarskiego) to album grupy Habakuk, który ukazał się w marcu 2007, zawierający utwory Jacka Kaczmarskiego nagrane w style reggae.
Katalonia (kat. Catalunya [kətəˈɫuɲə], hiszp. Cataluña, oksytański Catalonha) – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)