Murza - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy tytułu honorowego. Zapoznaj się również z: rodzaj lemurków oraz Sania Mirza - indyjska tenisistka.

Mirza [wym. mir-za], murza [wym. mur-za] początkowo: 'wódz', 'książę', następnie tytuł honorowy używany w krajach islamu:

Mucharscy - Mirza (Murza) Mucharscy herbu Gozdawa - rodzina tatarska zamieszkująca w Rzeczypospolitej od końca XIV wieku. Nazwisko pochodzi od chorążego Mustafy właściciela części Kruszynian i majątku Dębowej (nabyte w 1711 roku). W okresie II Rzeczypospolitej rodzina Mucharskich zamieszkiwała w miejscowości Skidel pow. grodzieński. W 1941 roku Jan Mucharski wraz z rodziną przedostał się do Białegostoku z terenów zajętych przez Związek Sowiecki. Obecnie Mucharscy mieszkają w Białymstoku, Gdańsku, Warszawie oraz we Wrocławiu i Żywcu.

Persowie – lud pochodzenia irańskiego zamieszkujący od początków I tysiąclecia p.n.e. tereny obecnego zachodniego Iranu. W 550 p.n.e. Persowie zajęli Medię i utworzyli na jej terenach rozległe imperium perskie. W V w. p.n.e. próbowali podbić i zniszczyć Grecję (wojny perskie). W latach 334-327 p.n.e. ulegli potędze Aleksandra Macedońskiego. Zapoczątkowało to okres dominacji nad Persami, początkowo grecko-macedońskiej, a później partyjskiej. Niezależność przywrócili Persom w pierwszej połowie III w. n.e. władcy z dynastii Sasanidów. Zmarnowali jednak oni siły państwa w bezustannych wojnach z Imperium Rzymskim i Cesarstwem Bizantyjskim. W połowie VII w. Persowie zostali podbici przez Arabów i stopniowo przeszli na islam.

tytuł perski odpowiadający godności księcia krwi używany przez Turków, Mongołów, Tatarów, w Indiach Wielkiego Mogoła oraz w innych krajach znajdujących się pod wpływem kultury perskiej;

u Persów i Tatarów tytuł książęcy używany po nazwisku lub po imieniu (ale już bez nazwiska);

wymieniany przed imieniem jest odpowiednikiem arabskiego effendi i polskiego słowa "pan" i używany bywa w stosunku do urzędników i uczonych, oznaczał osobę szanowaną z racji posiadanej wiedzy, z czasem stawał się częścią nazwiska;

tytuł (używany przed imieniem) przysługujący osobom (niekoniecznie muzułmanom), których matka (ale nie ojciec) była sajjida - potomkinią Husajna

tytuł używany przez szlachtę tatarską w Chanacie Krymskim i w krajach z nim powiązanych, w tym także przez Tatarów polsko-litewskich. W hierarchii godności tytuł "mirza" był niższy od bega i wiązał się z przynależnością do określonego rodu, stąd mirzowie juszyńscy, baryńscy, najmańscy, szyryńscy i inni. Polsko-litewscy Tatarzy nosili ten tytuł przed nazwiskiem, np. Samuel Mirza Korycki, Leon Najman Mirza Kryczyński, Selim Mirza-Juszeński Chazbijewicz, Mirza Mucharscy. Z czasem także mirzowie/murzowie bywali w Rzeczypospolitej tytułowani kniaziami lub książętami.

Etymologia

Z języka perskiego: amirzadeh 'syn emira' (mirza = 'syn księcia' z mir 'pan, wódz' + za 'urodzony, syn' od zādan 'urodzić się') - książę krwi.

Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Linki zewnętrzne

Czy Tatarzy byli stanem szlacheckim w Polsce przedrozbiorowej?

Nazwiska Tatarów polskich i litewskich

S. Chasbijewicz,Szlachta tatarska w Rzeczypospolitej