Muzeum Historyczne w Sanoku - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°19′48″N 22°07′48″E / 49.33, 22.13

Muzeum Historyczne w Sanoku – regionalne muzeum powstałe w roku 1934 jako Muzeum Ziemi Sanockiej. Gromadzi ponad 20 000 eksponatów.

Posiada wydzielone działy archeologiczny, ikonograficzny, historyczny, konserwatorski oraz galerię autorską Zdzisława Beksińskiego. Wiosną 2010 r. ruszyła odbudowa południowego skrzydła sanockiego zamku, w której znajdzie swoje docelowe miejsce stała galeria prac artysty.

Poza główną siedzibą usytuowaną w gmachu przy ul. Zamkowej, częściami muzeum są Zamek Królewski w Sanoku oraz Zajazd na terenie parku zamkowego.

Leon (Lew) Getz; ukr. Лев Львович Ґец; (ur. 13 kwietnia 1896, Lwów - zm. 16 grudnia 1971, Kraków) - polski malarz i grafik pochodzenia łemkowskiego, nauczyciel gimnazjalny, dyrektor muzeum Łemkowszczyzna w Sanoku.

Edward Zając (ur. 1929 w Sanoku) – polski historyk, archiwista, w latach 1970–1990 dyrektor i kustosz Muzeum Historycznego w Sanoku, wyróżniony Nagrodą Rady Miasta Sanoka za popularyzację wiedzy historycznej o Sanoku w 1997.

W okresie międzywojennym od roku 1934 zamek pełnił funkcję Muzeum Ziemi Sanockiej, a badania z zakresu historii ziemi sanockiej prowadził Adam Fastnacht. We wrześniu 1939 roku zamek został splądrowany, później w okresie okupacji urządzono na zamku Muzeum Lemkowszczyzny. W sierpniu roku 1944 lokalne władze niemieckie wywiozły z sanockiego zamku ocalałe najstarsze pamiątki kultury polskiej, część z nich została odnaleziona po wojnie w okolicach Legnicy a następnie przekazana do AGAD i archiwum rzeszowskiego. Do roku 1946 w zamku mieścił się szpital wojskowy a następnie rusznikarnia.

Horodyszcze (tzw. brama węgierska) - starożytna osada u wylotu Kotliny Sanockiej, położona na terenie wsi Trepcza w miejscu największego przewężenia doliny Sanu w pobliżu miejscowości Międzybrodzie. Domniemana pierwsza lokalizacja grodu "Sanok". Nazwa Horodyszcze została przyjęta przez archeologów jako umowny desygnat starożytnego grodziska, ponieważ w źródłach historycznych taka nazwa nie istniała. Osada została odkryta i przebadana przez archeologów sanockich w roku 2002. Centralnym obiektem tej osady jest grodzisko na wzgórzu zwanym Horodyszcze. Jest to potężne założenie obronne położone na lewym brzegu Sanu 150 m powyżej lustra rzeki, chronione koncentrycznym wałem ziemnym o konstrukcji skrzyniowej. Skrzynie wykonane były z drewna bukowego. Dodatkowym zabezpieczeniem grodziska były kolejne cztery wały zaporowe. Grodzisko włączone jest do projektu Archeologiczne Szlaki Turystyczne - Szlak grodzisk karpackich, trwają prace wdrożeniowe.

Trepcza – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok, położona nad Sanoczkiem uchodzącym z lewego brzegu do Sanu. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Do najcenniejszych zbiorów muzeum należy ponad 200 ocalałych ikon karpackich pochodzących z terenów historycznej ziemi sanockiej datowanych na okres od XVI do XX wieku, kolekcja ceramiki pokuckiej oraz kilkaset obrazów w tym dzieła m.in. takich autorów jak ; Jana Wacława Zawadowskiego, Wacława Żaboklickiego, Ludwika Lille, Józefa Pankiewicza, Hanny Rudzkiej-Cybisowej i Jana Cybisa, Olgi Boznańskiej i Tadeusza Makowskiego, Jana Ekierta, Józefa Jaremy, Marii Sperling, Leona Getza i Marian Kruczek.

Tadeusz Makowski (ur. 29 stycznia 1882 w Oświęcimiu, zm. 1 listopada 1932 w Paryżu) – polski malarz działający w Paryżu, przedstawiciel École de Paris.

Zamek Króleski w Sanoku – zamek sięgający swoją historią średniowiecza, obecnie będący siedzibą Muzeum Historycznego, znajdujący się przy ul. Zamkowej w Sanoku.

Pracownicy muzeum

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Muzeum Historyczne w Sanoku

Horodyszcze

Trepcza

Przypisy

Rozbudowa muzeum. Muzeum Historyczne w Sanoku. [dostęp 2010-04-27].
"Za ten stan dewastacji zbiorów polskiego muzeum regionalnego w Sanoku odpowiedzialność ponoszą okupanci hitlerowscy. Dla ścisłości należy dodać, że wielką przysługę w dziele zniszczenia oddali Niemcom ukraińscy nacjonaliści, którzy w chwili wkroczenia Niemców do Sanoka pozdzierali i poniszczyli polskie godła i pamiątki, i korzystając ze sposobnej chwili uchwycili w swe ręce administrację", "W połowie 1940 Kreisschulrat Willy Huber polecił przenieść "Muzeum Łemkiwszczyna" z pomieszczeń plebanii greckokatolickiej do gmachu zamkowego, w którym dotychczas mieściło się Muzeum Ziemi Sanockiej. Nowa placówka, działająca pod auspicjami Niemców otrzymała nazwę Ukraińskie Muzeum Łemkiwszczyna w Sanoku. Kustoszem muzeum mianowany został Ukrainiec, malarz Leon Getz. Adamowi Fastnachowi i Aleksandrowi Rybickiemu pracy w nowym, odpowiednio ukierunkowanym muzeum nie zaproponowano". [w:] Edward Zając. Zarys dziejów Muzeum Historycznego w Sanoku. str. 272., i 273

Linki zewnętrzne

Strona Muzeum Historycznego w Sanoku

Historia z galerią zdjęć