Muzeum Podlaskie - Polski Serwis Naukowy

Muzeum Podlaskie w Białymstoku jest największą placówką muzealną województwa podlaskiego. Zostało powołane w 1949 dekretem Ministerstwa Kultury i Sztuki jako muzeum regionalne – pierwsze w dziejach miasta.

Jego siedzibą stało się odbudowane prawe skrzydło Pałacu Branickich. W marcu 1950 r. muzeum przeniesiono do Pałacyku gościnnego z II połowy XVIII wieku przy ul. Kilińskiego. 1 stycznia 1952 r. placówka została upaństwowiona, a nadzór merytoryczny nad nią objęło Muzeum Narodowe w Warszawie. Po ośmiu latach istnienia, 27 lipca 1957 r. Muzeum Regionalne uzyskało rangę muzeum okręgowego i objęło opiekę merytoryczną nad muzeami regionalnymi w Łomży i Suwałkach.

Choroszcz – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Choroszcz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego.

Skrzydło budynku - boczna część budynku, wyraźnie z niego wydzielona, często niższa, cofnięta lub ustawiona pod kątem w stosunku do części głównej budynku.

13 września 1958 r. muzeum przeniosło się do odbudowanego ratusza z połowy XVIII wieku. W związku z powiększeniem się powierzchni powołano nowe pracownie – obok już istniejących, historycznej i archeologicznej, powstała w 1958 r. pracownia sztuki, w 1962 r. pracownia etnograficzna a w 1965 r. naukowo-oświatowa.

Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 [2] jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.

Muzeum Ikon w Supraślu - oddział Muzeum Podlaskiego, utworzony na terenie prawosławnego monasteru w Supraślu, który ma ponad pięćsetletnią tradycję. W zbiorach Muzeum Podlaskiego jest ok. 1,2 tys. ikon. Duża część tego zbioru to ikony zatrzymane przez celników w czasie prób przemytu ich do Polski zza wschodniej granicy, które po zakończeniu postępowań sądowych zostały przekazane do muzeum.

W 1973 roku nastąpił gwałtowny rozwój muzeum – przekazany mu został pałac w Choroszczy, gdzie utworzono ekspozycję wnętrz i w utworzono Punkt Muzealny w refektarzu i kaplicy dawnego Pałacu Opatów w Supraślu. Dwa lata później pracownia historyczna przeniosła się z pałacyku gościnnego przy ul. Kilińskiego do zabytkowego Pałacyku Cytronów przy ul. Warszawskiej 37 oraz powołano nowy oddział w Tykocinie z siedzibą w odbudowanej synagodze i domu talmudycznym.

Białostockie Muzeum Wsi jest oddziałem Muzeum Podlaskiego. To muzeum typu skansenowskiego. Gromadzi zabytki architektury drewnianej i zbiory etnograficzne z regionu białostockiego, łomżyńskiego i z Suwalszczyzny. Muzeum położone jest przy północnych granicach Białegostoku, we wsi Osowicze w gm. Wasilków, przy szosie do Augustowa. W Białostockim Muzeum Wsi znajduje się około 40 budynków i innych obiektów architektonicznych, przeniesionych z różnych części woj. podlaskiego, m.in.:

Bielsk Podlaski (białorus. Бельск Падляскі, Bielsk Padlaski) (ukr. Більськ Підляський, Bilśk Pidlaśkyj, gwarowe Біэльськ, Biêlśk) – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba powiatu bielskiego.

W roku 1982 powstało Białostockie Muzeum Wsi na terenach położonych przy szosie do Augustowa, a w 1984 roku, w odrestaurowanym ratuszu w Bielsku Podlaskim, powstało Muzeum w Bielsku Podlaskim. Przełom wieków przyniósł kolejne zmiany nazw, 27 kwietnia 1998 r. na Państwowe Muzeum w Białymstoku, a 25 kwietnia 2000 r. na Muzeum Podlaskie w Białymstoku.

Materiały archiwalne (archiwalia) – są to, zgodnie z polskim prawem archiwalnym, dokumenty przechowywane wieczyście, oznaczane symbolem kategorii archiwalnej "A"; materiały archiwalne powstają w jednostkach organizacyjnych wytypowanych i znajdujących się pod nadzorem właściwego archiwum państwowego. Zgodnie z Ustawą archiwa państwowe mają prawo objąć nadzorem jedynie państwowe jednostki organizacyjne. Przy obejmowaniu nadzorem archiwalnym jednostek organizacyjnych uwzględniany jest m.in.: rodzaj jednostki organizacyjnej, przedmiot i charakter jej działalności, znaczenie dla regionu lub kraju. W momencie objęcia nadzorem archiwum państwowego jednostka taka staje się wytwórcą materiałów archiwalnych.

Refektarz (łac. refectorium od reficere – odnawiać) – w budynkach klasztornych, seminariach duchownych duże pomieszczenie służące jako jadalnia. Refektarze umieszczane były najczęściej przy krużganku, w skrzydle oddalonym od kościoła (najczęściej było to skrzydło południowe lub północne). Była to sala najczęściej przykryta sklepieniem krzyżowym, oświetlona dużymi oknami.

Oddziały

Muzeum Podlaskie – ekspozycja w ratuszu – malarstwo wystawy czasowe.

Muzeum Podlaskie Dział Archeologii – Białystok, ul. Bema 11 – ekspozycja zbiorów archeologicznych.

Białostockie Muzeum Wsi – skansen gromadzący zabytki architektury drewnianej i zbiory etnograficzne z regionu białostockiego, łomżyńskiego i wschodniej Suwalszczyzny. Wszystkie budynki zabytkowe zostały przeniesione – żaden z nich nie jest rekonstrukcją. Budynki skansenu rozmieszczone są na terasach rzeki Supraśl, wkomponowane w krajobraz o parkowym charakterze. Muzeum jest położone nad rzeką Supraśl, przy szosie wylotowej z Białegostoku do Augustowa.

Muzeum Historyczne w Białymstoku – bogate zbiory archiwaliów i ikonografii, ilustrujące przeszłość Białegostoku i Podlasia, oraz wiele zabytków kultury mieszczańskiej, szczególnie rzemiosła użytkowego. Gabinet Numizmatyczny posiada kolekcję 16 000 monet i medali. Muzeum, jako jedyne w Polsce, ma kolekcję pamiątek związanych z osadnictwem tatarskim na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim.

Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku – muzeum powstało w 1992 r. Są tu eksponowane prace rzeźbiarza i pamiątki po nim, oddział organizuje też wystawy czasowe.

Muzeum w Tykocinie – ekspozycje w synagodze przedstawiające tradycję, kulturę i obrzędowość żydowską, wystawy w domu talmudycznym dotyczą szeroko pojętej przeszłości Tykocina i Podlasia.

Muzeum w Bielsku Podlaskim – kolekcja pamiątek związanych z tym miastem.

Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy – pałacyk urządzony tak, aby pokazać jak wyglądały wnętrza pałacowe w czasach Branickiego.

Muzeum Ikon w Supraślu – mieści się w prawosławnym Monasterze Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, od października 2006 również w formie nowoczesnej, multimedialnej ekspozycji.