Muzyka - Polski Serwis Naukowy

Portal:
Muzyka

Muzyka (gr. mousike, cz. hudba, staropol. gędźba) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.

Struktury dźwiękowe składają się z zestawów fal akustycznych o odpowiednio dobranych częstotliwościach i amplitudach oraz ciszy pomiędzy nimi. Celem muzyki jest oddziaływanie na świadomość słuchacza. Jest zjawiskiem odbieranym subiektywnie, zależnym od indywidualnych skłonności, wcześniejszych doświadczeń, społecznych kryteriów wartości, aktualnego nastroju i wielu innych czynników w tym tzw. słuchu muzycznego. Od mowy ludzkiej różni się znacznie większą abstrakcyjnością przekazywanych treści oraz wykorzystaniem oprócz głosu ludzkiego również instrumentów muzycznych.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.
Sztuka – dziedzina działalności ludzkiej, uprawiana przez artystów. Nie istnieje jedna spójna, ogólnie przyjęta definicja sztuki, gdyż jej granice są redefiniowane w sposób ciągły, w każdej chwili może pojawić się dzieło, które w arbitralnie przyjętej, domkniętej definicji się nie mieści. Sztuka spełnia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, społeczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowią one o jej istocie

Muzyka jest jednym z przejawów ludzkiej kultury. Można przyjąć, że muzyka od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w obrzędach, najpewniej również od początku łączona była z tańcem i słowem. Z początku muzyka służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykształciła się jako jedna z gałęzi sztuki.

Operetka (wł. operetta) – sceniczny utwór muzyczny z dialogami mówionymi, zbliżony do opery, charakteryzujący się lekką, melodyjną muzyką i komediową akcją.
Muzyka koncertowa to muzyka przeznaczona do słuchania, której celem nie jest ani ilustracyjność (typowa dla muzyki scenicznej) ani szeroko pojęty utylitaryzm charakteryzujący zarówno muzykę obrzędową jak i taneczną.

Początki

Muzyka człowiekowi towarzyszy już od jego pojawienia się na Ziemi. W czasach prehistorycznych grano na muszlach i piszczałkach wykonanych z kości. Muzyka towarzyszyła tańcom i ceremoniom religijnym. A w starożytnych: Mezopotamii, Egipcie, Indiach, Chinach i Grecji słuchano muzyki również dla przyjemności. Muzykę zaczęto zapisywać w starożytnej: Mezopotamii, Egipcie i Grecji, a specjaliści uważają nawet, że znaleźli zapisany fragment muzyczny - hymn, pochodzący z Sumeru sprzed 3000-5000 lat p.n.e. Pierwszy kompletny utwór muzyczny, który zachował się do naszych czasów, datowany jest na |X wiek.

Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.
Harmonia — jedna z dyscyplin teoretycznych, stanowiąca wspólnie z Kontrapunktem, Nauką o formach muzycznych oraz Instrumentoznawstem kanon wykształcenia muzycznego. Harmonia jest nauką o łączeniu akordów.

Muzyka prehistoryczna

Muzyka prehistoryczna (wcześniej zwana muzyką prymitywną) jest terminem stosowanym w historii muzyki, obejmującym całą muzykę kultur przedpiśmiennych, mającą początek gdzieś w bardzo późnym okresie geologicznym. Po muzyce prehistorycznej pojawia się muzyka antyczna w różnych częściach świata, ale nadal istniejąca w odosobnionych regionach.

Czas – skalarna wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to było również przedmiotem rozważań filozoficznych.
Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Zatem muzyka prehistoryczna teoretycznie obejmuje całą muzykę świata, która istniała przed pojawieniem się jakichkolwiek, istniejących do dziś, źródeł historycznych dotyczących tej muzyki, na przykład tradycyjna muzyka przedpiśmiennych plemion północnoamerykańskich oraz muzyka australijskich Aborygenów. Zazwyczaj jednak przez "prehistoryczną" rozumie się muzykę, która przetrwała do dzisiaj jako muzyka ludowa, tradycyjna czy autochtoniczna. Muzyka prehistoryczna, wraz z innymi okresami, wchodzi w zakres badań archeologii muzyki.

Kwestia określenia ram chronologicznych renesansu zaistniała na początku XIX w., czyli od momentu, w którym zaczęto interesować się tym okresem. Pojawiały się nawet koncepcje niewyodrębniania w muzyce takiego okresu jak renesans.
Fala akustyczna – to rozchodzące się w ośrodku zaburzenie gęstości (i ciśnienia) w postaci fali podłużnej, któremu towarzyszą drgania cząsteczek ośrodka.

Badania nad ewolucyjnym pochodzeniem muzyki zaczęły się w drugiej połowie XIX wieku, a w wieku XX często dyskutowane było w ramach archeologii muzyki. Po ukazaniu się zbioru artykułów "Początki muzyki" (Wallin, Merker, Brown, 2000) pochodzenie muzyki stało się gorąco dyskutowanym zagadnieniem w kontekście ewolucji człowieka. Istnieje obecnie wiele hipotez (niekoniecznie sprzecznych) dotyczących początków muzyki.

Prehistoria, prahistoria (łac. pre - przedrostek oznaczający uprzedniość, "przed", "wcześniej") to najdłuższy okres dziejów ludzkości - od pojawienia się człowieka na Ziemi do powstania pisma. Badanie tego okresu możliwe jest jedynie metodami archeologicznymi. Na terenach Afryki zaczyna się około 5 mln lat temu razem z pojawieniem się pierwszych człowiekowatych, na terenie Europy około 1 mln lat temu, natomiast na innych terenach z momentem pojawienia się tam człowieka. Dzieli się na sześć podstawowych epok - daty w nawiasach nakładają się na siebie, ze względu na to, że na różnych terenach epoki te zaczynały się i kończyły w różnym czasie:
Teoria muzyki – ogólne zasady i zagadnienia związane z muzyką (na ogół poważną) wyrażone w sposób czysto teoretyczny. W skład teorii muzyki wchodzi m.in. notacja muzyczna (zapis muzyczny), elementy dzieła muzycznego - skróty i oznaczenia, praktyka wykonawcza, harmonia, kontrapunkt.

Niektórzy sugerują, że muzyka wywodzi się z naturalnie występujących dźwięków i rytmów. Stosując wzory, powtórzenia i tonalność, muzyka może odzwierciedlać te zjawiska. Nawet dzisiaj w niektórych kulturach muzyka imituje naturalnie występujące dźwięki. W niektórych przypadkach cecha ta związana jest z praktykami szamanistycznymi. Może również służyć rozrywce lub celom praktycznym (wabienie zwierzyny podczas łowów).

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.
Romantyzm w muzyce zaczął się rodzić już za życia Beethovena, w okresie po rewolucji francuskiej, kiedy to w całej Europie zaczęły zachodzić zmiany o przełomowym znaczeniu. Najwyższym celem romantyków było połączenie religii, nauki i życia w jedną wyższą, wspólną jakość, jaką była sztuka. Najkrócej można powiedzieć, że romantyzm zrodziła potrzeba i pragnienie wolności. Ta idea pozostała żywa we wszystkich następnych pokoleniach twórców, aż do dnia dzisiejszego.

Oprócz śpiewających ptaków, obserwowano też małpy bębniące w puste pniaki. Mimo że mogłoby to służyć terytorializmowi, sugeruje pewien stopień kreatywności i wydaje się być dialogiem składającym się z wywołań i odpowiedzi.

Wyjaśnienie pochodzenia muzyki zależy od jej definicji. Jeśli założymy, że jest formą umyślnej manipulacji emocjonalnej, to muzyka w znanej nam postaci nie mogła istnieć przed nadejściem intencjonalności - zdolności do refleksji nad przeszłością i przyszłością. W okresie pomiędzy 60 tys. a 30 tys. lat temu ludzie zaczęli tworzyć sztukę w postaci malowideł na ścianach jaskiń, biżuterii itd. (eksplozja kulturalna). Zaczęli również odprawiać ceremonie pogrzebowe. Jeśli założymy, że te nowe formy zachowań odzwierciedlają pojawienie się intencjonalności, to muzyka jaką znamy również musiała się pojawić w tym okresie.

MDM (Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa) – przedsięwzięcie inwestycyjne w południowej części śródmieścia Warszawy, zaprojektowane i zrealizowane w latach 1950-1953.
Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do politycznego upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku[1].

Z psychologicznego punktu widzenia, na pytanie o pochodzenie muzyki trudno jest odpowiedzieć. Muzyka wywołuje silne emocje zmienne stany świadomości. Silne emocje na ogół kojarzone są z ewolucją (dobór płciowy i walka o przetrwanie). Ale nie ma wyraźnego związku między muzyką i doborem płciowym czy też muzyką i walką o przetrwanie. Jeśli chodzi o dobór płciowy: osobniki muzykalne mogą używać muzyki do wabienia partnerów (podobnie jak samce ptaków wabią samice upierzeniem), ale jest to jedna z wielu funkcji muzyki i jeden z wielu sposobów wabienia partnerów. Jeśli chodzi o walkę o przetrwanie: społeczności cechujące się kulturą muzyczną prawdopodobnie wygrywają walkę o przetrwanie, ponieważ muzyka koordynuje ich emocje, pomaga w przekazywaniu ważnych komunikatów w obrębie grupy (podczas rytuałów), wzmaga identyfikację z grupą i motywuje do wspomagania innych członków grupy. Jednakże trudno wykazać, że mechanizmy tego typu ułatwiają przetrwanie jednej grupy w rywalizacji z innymi grupami. Gdy muzyka już istnieje, mechanizmy tego typu mogą sprzyjać danej społeczności, ale nie wiadomo czy można nimi wyjaśnić pierwotne pochodzenie muzyki.

Częstotliwość określa liczbę cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu. W układzie SI jednostką częstotliwości jest herc (Hz). Częstotliwość 1 herca odpowiada występowaniu jednego zdarzenia (cyklu) w ciągu 1 sekundy. Najczęściej rozważa się częstotliwość w ruchu obrotowym, częstotliwość drgań, napięcia, fali.
Cisza - całkowity brak wiatru, stopień 0 w skali Beauforta, przez żeglarzy zwany czasem sztil , glada lub flauta. Ciszą również jest całkowity brak dźwięków zdolnych wytworzyć wrażenia słuchowe.

Innym możliwym wyjaśnieniem pochodzenia muzyki jest język matczyny, czyli komunikacja słowno-gestykularna pomiędzy dorosłymi (zwykle matkami) i niemowlakami. Taka forma komunikacji wymaga stosowania wzorów melodycznych, rytmicznych i ruchowych oraz przekazywania intencji oraz znaczeń, i w tym sensie jest podobna do muzyki. Mowa matczyna spełnia dwie główne funkcje: wzmacniania więzi między matką i dzieckiem oraz pomagania dziecku w nauce języka. Obie te funkcje zwiększają szanse przetrwania dziecka, zatem mogą podlegać naturalnej selekcji. Mowa matczyna składa się ze słownictwa gestykularnego, które w różnych kulturach jest podobne.

Harmonika — jeden z elementów dzieła muzycznego. Harmonika określana jest przez użytą w utworze skalę dźwiękową, fakturę (np. monodia, homofonia, polifonia) oraz — jeśli faktura utworu pozwala na takie określenie — przez sposób łączenia wielodźwięków. W niektórych dziełach współczynnik harmoniczny jest dominujący (dzieła z okresu klasycyzmu oraz wczesnego romantyzmu, np. opera Wolny strzelec Carla Marii von Webera), w niektórych jest równouprawniony z innymi czynnikami, np. czynnikiem melodycznym (dzieła okresu późnego baroku, np. preludia i fugi ze zbioru Das Wohltemperierte Klavier Johanna Sebastiana Bacha), w niektórych dziełach albo nie jest on jeszcze rozwinięty (literatura renesansowa) albo też jest już w zaniku (literatura późnoromantyczna), w innych natomiast — jest on celowo zepchnięty na dalszy plan lub też unicestwiony (dzieła XX-wieczne, np. te reprezentujące linearyzm, takie jak Ludus tonalis Paula Hindemitha).
Elementy dzieła muzycznego (elementy muzyczne) – porządkują one materiał dźwiękowy będący tworzywem dzieła muzycznego. W wyniku współdziałania tych elementów dzieło uzyskuje określony kształt.

Mitologiczne początki

Według przekazów bibijnych wynalazcą muzyki był Jubal, gdyż w Genezis IV,21 określony został jako ojciec wszystkich tych, którzy grają na "cytrach i organach".". Według greckiej mitologii wynalazcą muzyki był Merkury, który ze skorupy wyschniętego żółwia zrobił lirę. ".

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.
Zespół muzyczny – grupa wykonawców muzycznych wspólnie wykonujących muzykę z wykorzystaniem głosów (z. wokalny), instrumentów muzycznych (z. instrumentalny) lub jednocześnie głosów i instrumentów (z. wokalno-instrumentalny).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)