|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Pierwszy stworzony przez człowieka instrument klawiszowy, zrekonstruowany przez archeologów i muzykologów, zabrzmi na koncercie w Londynie - donosi "The Times".
Hydraulis, prototyp współczesnych or... Według wyników badań przeprowadzonych przez naukowców z Portugalii męskie i żeńskie organy roślin komunikują się w taki sam sposób jak komórki mózgowe. Raport z badań opublikowany w magazynie Science objaśnia, w jaki sposób pyłek zawierający gamety męskie komunikuje si... 220. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja upamiętni wystawa "Vivat Konstytucja!", którą od wtorku można oglądać w Galerii Plenerowej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Ekspozycja przedstawia historię uchwalenia konstytucji oraz obcho... Polska Organizacja Wojskowa (POW) była tajną organizacją zbrojną, tworzoną od sierpnia 1914 r. w Królestwie Polskim z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w oparciu o członków Związku Walki Czynnej i Polskich Drużyn Strzeleckich.Za c... 28 lutego ogłoszono utworzenie nowej europejskiej organizacji, Europejskiego Konsorcjum do Badań w ramach Studiów IORT (European Consortium for Research in IORT Studiem) ECRIS, która ma zająć się studiami nad radioterapią śródoperacyjną (IORT).
...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Muzyka kościelnaCzy wiesz że...? Chorał gregoriański to tradycyjny, jednogłosowy śpiew religijny chrześcijaństwa zachodniego. W XVII w. wyszedł z użycia, aby w XIX w. przeżyć renesans w Kościele rzymskokatolickim i w anglokatolickim skrzydle kościoła anglikańskiego. Chorał gregoriański był rozwijany, kodyfikowany i notowany głównie w Frankońskich krajach zachodniej lub centralnej Europy podczas IX i X wieku, z późniejszymi dodatkami i przekształceniami, ale niektóre teksty i melodie mają swój początek w wiekach jeszcze wcześniejszych. Pomimo iż popularna legenda łączy Papieża Grzegorza Wielkiego z wynalezieniem chorału gregoriańskiego, obecnie przyjmuje się, że śpiew noszący jego imię powstał z późniejszej karolińskiej syntezy rzymskiego i galijskiego chorału. Nawiązanie do Grzegorza Wielkiego było "chwytem marketingowym", który miał sprawić, by powstały rzekomo z boskiego natchnienia chorał stał się elementem liturgii praktykowanym w całym cesarstwie. Jedno Cesarstwo, jeden Kościół, jeden chorał – podkreślanie jedności było jednym z priorytetów w czasach Karolingów. A cappella (wł. [1] w dosłownym tłumaczeniu: jak w kaplicy, w dalszym - w stylu kościelnym) – termin określający styl muzyczny polegający na wykonywaniu przez chór utworów wielogłosowych bez towarzyszenia instrumentów [2]. Ów styl wykształcił się na gruncie muzyki kościelnej XVI wieku, a jego teoretyczne dookreślenie dokonało się na kanwie teorii muzyki w I połowie XVII wieku. Kantata – niesceniczna forma muzyczna podzielona na głosy (zwykle solowe lub chór) z towarzyszeniem instrumentów. W wielu aspektach podobna jest do oratorium, lecz zwykle bywa krótsza i wykorzystuje szerszy wachlarz tekstów. Muzyka liturgiczna, muzyka kościelna – muzyka służąca obrzędowi religijnemu, która według zaleceń władz danego kościoła jest odpowiednia przy odprawianiu liturgii. W Kościele katolickim reguły wykonywania utworów muzycznych są skodyfikowane i określają je encykliki i konstytucje: motu proprio Tra le sollecitudini św. Piusa X (1903), Divini cultus Piusa XI (1928), Mediator Dei (1947) oraz Musicae sacrae disciplina Piusa XII (1955), konstytucja soborowa Sacrosanctum Concilium (1963). Udział muzyki w liturgii mogą również regulować instrukcje Kongregacji do spraw Seminariów i Uniwersytetów i do spraw Kultu. Muzyka spełnia rolę służebną w stosunku do liturgii, i ma na celu uświęcać człowieka i głosić chwałę Boga. Była też inna interpretacja muzyki liturgicznej, której reprezentantem był Pius XII, zakładająca równorzędność muzyki wobec liturgii. Pius XII, (Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli), (ur. 2 marca 1876 w Rzymie - zm. 9 października 1958 w Castel Gandolfo) – Sługa Boży, papież w okresie od 2 marca 1939 do 9 października 1958.
Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny. Muzyka liturgiczna rozwinęła się z jednogłosowego chorału gregoriańskiego. Poprzez dodawanie doń głosów powstawały wielogłosowe formy organum, konduktusu, motetu. Szczytową komplikację polifoniczną osiągnęła w twórczości kompozytorów niderlandzkich. Styl chóralny a cappella stał się wzorem muzyki kościelnej uznanym przez Sobór trydencki (1545-1563). Barok w kościele katolickim rozwinął gatunki wokalno-instrumentalne: oratorium i kantaty. Głównym instrumentem są organy piszczałkowe, jednak używane są też inne instrumenty, za zgodą miejscowego biskupa. Kontrapunkt (z łaciny punctus contra punctum, w dosłownym tłumaczeniu: nuta przeciw nucie). Jest to technika kompozytorska, która polega na prowadzeniu kilku niezależnych linii melodycznych (polifonia) zgodnie z określonymi zasadami harmonicznymi i rytmicznymi.
Sobór powszechny, sobór ekumeniczny – w Kościołach chrześcijańskich - spotkanie biskupów całego Kościoła w celu ustanowienia praw kościelnych (kanonów soborowych) i uregulowania spraw doktryny wiary i moralności. Początkowo sobory były zwoływane przez cesarzy rzymskich (bizantyjskich). Sobory Kościoła rzymskokatolickiego (nie uznawane przez pozostałych chrześcijan, w tym prawosławnych i protestantów) są zwoływane przez papieża. Według prawa kanonicznego papież przewodniczy obradom soboru osobiście (lub przez delegatów), a także określa ramy obrad i zatwierdza dekrety soborowe. Śmierć papieża w czasie trwania obrad powoduje ich zawieszenie, i dopiero jego następca może wznowić obrady. Kościół luterański wykształcił chorał ewangelicki, śpiewany najpierw jednogłosowo, później zaś w technice nota contra notam (kontrapunkt). Kościół prawosławny wykształcił odrębną formę muzyki liturgicznej, wywodzącej się z chorału południowosłowiańskiego i rozwijającą się od jednogłosowego stylu recytacyjno-psalmodycznego („śpiewy znamienne”), po wielogłosowy śpiew chóralny a cappella w stylu koncertującym. Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.
Muzyka obrzędowa - jest to rodzaj muzyki użytkowej towarzyszącej obrzędom religijnym od czasów przedhistorycznych. Niektóre teorie na temat genezy muzyki wywodziły jej powstanie z podniosłych recytacji i z rytmicznych zawołań podczas obrzędów. Za słusznością tej teorii przemawiać może fakt, iż muzyka obrzędowa znana jest we wszystkich kulturach i religiach. W założeniu ma ona służyć wielbieniu Boga, lub lepszemu skupieniu się na modlitwie i koncentracji. W kulturze europejskiej przejawia się w twórczości kompozytorów związanych z religiami chrześcijańskimi, chociaż znaczący wpływ na jej początki miały śpiewy synagogalne i muzyka arabska. W muzyce kościoła wschodniego dominuje śpiew wielogłosowy, w kościele zachodnim (rzymskokatolickim) muzyka liturgiczna przez stulecia pozostawała skodyfikowanym systemem jednogłosowych pieśni i modlitw - chorał gregoriański. Także reformacja wprowadziła zmiany w dziedzinie muzyki obrzędowej - chorał luterański, pieśni kalwińskie itp. Muzyka obrzędowa tworzona i uprawiana jest do dziś, także w Kościołach protestanckich (np. gospel, praise & worship i in.). Muzykę liturgiczną należy odróżnić od muzyki religijnej, to jest muzyki o tematyce religijnej, nie służącej jednak bezpośrednio liturgii chrześcijańskiej i muzyce obrzędowej to jest muzyce użytkowej towarzyszącej obrzędom religijnym od czasów przedhistorycznych. Linki zewnętrzneEncyklika (gr. ἐγκύκλιος okólnik, pismo wędrujące) – orędzie, pismo napisane przez papieża, patriarchów prawosławnych lub biskupów anglikańskich, skierowane do biskupów i do wiernych. Tematy poruszane w encyklikach odnoszą się do spraw doktrynalnych i organizacyjnych o charakterze ogólnokościelnym. Za pierwszą encyklikę, w nowożytnym rozumieniu, należy uznać Ubi primum Benedykta XIV z 3 grudnia 1740 roku.
Chór – zespół muzyczny składający się z wokalistów wykonujący utwór jedno- lub wielogłosowy, a capella bądź z akompaniamentem. Najczęściej prowadzony przez dyrygenta lub chórmistrza.
Czy wiesz że...? beta Oratorium - wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna (zbliżona do opery, lecz bez akcji scenicznej), wykonywana na estradzie koncertowej (lub w kościele).
Kodyfikacja - termin prawniczy, oznaczający proces jednorazowego połączenia dużego zespołu przepisów prawnych w jednolity, usystematyzowany zbiór, z którego można interpretować podstawowe normy danej gałęzi prawa. Zadaniem kodyfikacji jest uporządkowanie wszystkich norm tworzących daną gałąź prawa.
Pius X, (Giuseppe Melchiorre Sarto), (ur. 2 czerwca 1835 w Riese, w prowincji Treviso - zm. 20 sierpnia 1914 w Watykanie) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 9 sierpnia 1903 do 20 sierpnia 1914.
Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.
Organum (gr. ὄργανον – organon "instrument") – gatunek średniowiecznej heterofonii, a następnie polifonii. Początkowo znaczenie terminu organum związane było z instrumentem – organami, później jednak tylko z muzyką harmonijnie zestrojoną w konsonansach. Od XII wieku organum oznaczało zwłaszcza utwory z długonutowym głosem tenorowym (zwykle jako cantus prius factus zaczerpniętym z chorału) i znajdującymi się nad nim bardziej ruchliwymi głosami.
Motet (franc. le mot - słowo) – forma muzyczna, wokalna a cappella lub wokalno-instrumentalna, trwale obecna w muzyce od XIII do XIX wieku, pomimo zmian stylistycznych. Największą rolę odegrała w okresach średniowiecza i renesansu, gdy była głównym polem rozwoju polifonii. W wiekach późniejszych wchłaniała techniki wykształcone w innych formach, lub była używana jako archaizm.
Kościół – religijna organizacja wyznawców i ich duchowieństwa, posiadająca własną strukturę, ściśle określone zasady organizacyjne i prawne, a także własny system religijny (doktrynę) oraz określone normy postępowania kultowego i etycznego. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
