Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Tulipany "Preludium Chopina" zakwitły w warszawskich Łazienkach
"Preludium Chopina" - tak nazwano nową odmianę tulipanów, które niedawno zakwitły w warszawskich Łazienkach, koło pomnika kompozytora. Wyhodowanie tej odmiany o liliowo-różowym kolorze zajęło znanemu holenderskiemu hodowcy Janowi Lighartowi dwadzieścia ...
 
3. edycja kampanii społecznej SyMfonia Serc
Tegoroczna edycja kampanii społecznej na temat stwardnienia rozsianego (SM) będzie przebiegać pod hasłem "Żegnaj SMutku" - poinformowano w Warszawie na uroczystości inaugurującej to wydarzenie. Tym razem kampania ma zwrócić uwagę na ...
 
Kandydatka w konkursie Popularyzator Nauki 2010 - dr hab. Danuta Chmielowska
Od 30 lat dr hab. Danuta Chmielowska popularyzuje wiedzę o Turcji i Bliskim Wschodzie. Tłumaczy, jak na przestrzeni wieków kształtowały się związki Polaków z tamtejszymi państwami, rozszerza krąg ludzi zainteresowanych kulturą, literaturą, polityką i sprawami społecznymi Orie...
 
Romantyczna Noc Muzeów na Zamku w Malborku
"Muzeum Podbija Serca" to tytuł akcji, którą w ramach tegorocznych obchodów Nocy Muzeów (15/16 maja) organizuje Muzeum Zamkowe w Malborku. Nocnemu zwiedzaniu średniowiecznej twierdzy będzie towarzyszyć liryczny akompaniament muzyczn...
 
W średniowieczu w wodach Bałtyku brakowało tlenu
Około tysiąc lat temu temperatura powierzchni Bałtyku była nieco wyższa niż obecnie, a wody naszego morza były o wiele uboższe w tlen niż dziś - informuje fińska Suomen Akatemia. Informacje na temat przeszłości pomagają prognozować przyszły stanu ...

Reklama:


Muzyka poważna

Czy wiesz że...?
Kwestia określenia ram chronologicznych renesansu zaistniała na początku XIX w., czyli od momentu, w którym zaczęto interesować się tym okresem. Pojawiały się nawet koncepcje niewyodrębniania w muzyce takiego okresu jak renesans.

Fuga (łac. ucieczka) – jedna z najbardziej kunsztownych form muzycznych, oparta na ścisłej polifonii. Dwa lub więcej głosów wymaganych. Od momentu powstania w XVII wieku była swoistym sprawdzianem warsztatu kompozytorskiego twórcy. Występują fugi instrumentalne (na instrument solowy, zespół instrumentalny) i chóralne. Może stanowić samodzielny utwór muzyczny lub część większej formy (mszy, sonaty, opery itd.). Ze względu na ścisłość reguł panujących podczas jej pisania, często porównywana jest do jednej z najbardziej kunsztownych form literackich – sonetu. Na przestrzeni wieków – od momentu powstania, aż do współczesności trudno znaleźć kompozytora, który chociaż raz nie zmierzyłby się z fugą.

Romantyzm w muzyce zaczął się rodzić już za życia Beethovena, w okresie po rewolucji francuskiej, kiedy to w całej Europie zaczęły zachodzić zmiany o przełomowym znaczeniu. Najwyższym celem romantyków było połączenie religii, nauki i życia w jedną wyższą, wspólną jakość, jaką była sztuka. Najkrócej można powiedzieć, że romantyzm zrodziła potrzeba i pragnienie wolności. Ta idea pozostała żywa we wszystkich następnych pokoleniach twórców, aż do dnia dzisiejszego.
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rodzaju muzyki. Zapoznaj się również z: Muzyka poważna – album Pezeta.

Muzyka poważna - w potocznym znaczeniu muzyka tworzona w celach artystycznych, w przeciwieństwie do muzyki rozrywkowej i ludowej.

Obiegowy podział historii muzyki poważnej na epoki jest podobny jak w literaturze i sztukach pięknych. W specjalistycznych publikacjach stosuje się jednak inne podziały.

Charakterystyka

Do muzyki poważnej zalicza się gatunki przeznaczone tylko do słuchania (np. symfonia, fuga, koncert), nie zalicza się zaś muzyki do tańca (np. polonez, walc) i muzyki filmowej.

Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe 2 pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej jest zespołowość. Muzyka tworzona zespołowo, trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), jest też często zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.

Muzyka ludowa - jeden z najstarszych przejawów kultury duchowej każdej grupy etnicznej. Miała związek z codziennym i religijnym życiem ludzi. Przetrwała na wsi. W miastach funkcjonują profesjonalne zespoły specjalizujące się uprawianiem muzyki ludowej (śpiew, akompaniament instrumentów ludowych, taniec). Ich występy nadal cieszą się ogromną popularnością podczas większych miejskich (lokalnych) imprez masowych i uroczystości.

Według innego podziału muzykę klasyczną (poważną) od każdej innej odróżniają:

  1. instrumentarium; wyłącznie instrumenty, z których dźwięk uzyskuje się w sposób mechaniczny; brak instrumentów elektrycznych i elektronicznych; wyjątkiem są tu instrumenty, których zasada działania oparta jest na mechanice, a elementy elektryczne zostały wprowadzone dla uproszczenia obsługi instrumentu, ale bez zmiany jego brzmienia (np. modyfikacje organów w wielu kościołach)
  2. czerpanie (w różnym zakresie) z klasycznych form muzycznych (sonata, opera, symfonia, preludium itp.)
  3. oryginalność treści; brak np. tzw. "cytatów" (zapożyczeń z innych dzieł, utworów) występujących często w muzyce filmowej. Nie oznacza to jednak całkowitego braku zapożyczeń. Przykładowo: szczególnie częste w XIX w. były zapożyczenia i inspiracje muzyką ludową (np. duża część twórczości Fryderyka Chopina - walce, polonezy i inne)
  4. dzieła klasyczne są zapisywane w formie partytur (zapis oparty na nutach), w zasadzie brak improwizacji (odmiennie niż np. w jazzie)
  5. współczesna muzyka klasyczna jest kontynuatorką wielowiekowej europejskiej tradycji muzycznej. Nie oznacza to braku nowatorstwa czy zamknięcia w schematach, jednak ma pewne wielopłaszczyznowe konsekwencje. Część z nich została już wymieniona wyżej. Inne to np. ogólnie przyjęty sposób dot. np. miejsca publicznego jej wykonywania, zachowanie słuchaczy i inne.

Krytyka terminu

Pewne środowiska niepowiązane zawodowo z fachem muzykologa uznają narzucający przez termin podział na muzykę poważną i rozrywkową za sztuczny i niepotrzebny. Przeciwnicy stosowania takiego rozróżnienia argumentują, że muzyka zawsze pełniła funkcję użytkową oraz przedstawiają przykłady form muzycznych lub stylów w muzyce rockowej, które jakoby wymykały się takiej klasyfikacji.

Sonata - instrumentalna forma muzyczna. Pierwotnie każdy utwór instrumentalny w przeciwieństwie do wokalnego - kantaty. Z czasem wykształciła się w specyficzną formę.

Rozróżnienie na muzykę poważną (klasyczną) i muzykę rozrywkową jest stosunkowo świeże i w dodatku zupełnie sztuczne. Właściwie każdy gatunek muzyczny może zawierać w sobie każdą z tych kategorii. Muzykę rozrywkową charakteryzuje ludyczność, spontaniczność i swoboda interpretacji. W zasadzie można ją podzielić na kilka nurtów:

Zobacz też

  • muzyka w starożytności
  • muzyka w średniowieczu
  • muzyka renesansu
  • muzyka baroku
  • muzyka klasycyzmu
  • muzyka romantyzmu
  • muzyka współczesna
  • polscy kompozytorzy muzyki poważnej
  • Przypisy

    Bibliografia

  • J. M. Chomiński, K. Wilkowska-Chomińska Historia muzyki, t. 1-2, PWM, Kraków 1989 i 1990
  • D. Gwizdalanka Historia muzyki, cz. 1 i 2, PWM Kraków 2005 i 2006
  • M. Kowalska ABC historii muzyki, Musica Iagellonica, Kraków 2001
  • Encyklopedia muzyczna PWM. Część biograficzna, ukazuje się od 1979 - Kraków, PWM
  • Encyklopedia muzyki, red. A. Chodkowski, Warszawa (PWN) 2006 (oraz poprzednie wydania)
  • Leksykon muzyki od A do Ż. Warszawa (Muza) 1995
  • E. Fubini Historia estetyki muzycznej, Kraków, Musica lagellonica 1997
  • N. Cook Muzyka, Prószyński i s-ka, Warszawa, 1998
  • E. Macan Progresywny u-rock, C&T, Toruń, 2001
  • Klasycyzm – okres w rozwoju muzyki pomiędzy barokiem a romantyzmem. Styl klasycystyczny w muzyce ujawnił się w drugiej połowie XVIII wieku. Trwał w latach 1750-1820 (daty umowne).

    Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach. Jej początki jako dyscypliny uniwersyteckiej kształtowały się w latach 80-tych i 90-tych XIX wieku. Koncepcyjne założenia dyscypliny ufundował austriacki uczony, prof. Guido Adler, który pierwszy (w 1885 roku) dokonał systematyki tej dziedziny wiedzy. Od czasów Adlera zwykło się dzielić m. na trzy zasadnicze działy: historyczny (historia muzyki), systematyczny (szeroko rozumiana teoria muzyki, w tym estetyka, psychologia i socjologia muzyczna) i porównawczy (dziś - etnomuzykologia i antropologia muzyczna). Przedmiotem zainteresowań badawczych Adlera była przede wszystkim historia muzyki i badania nad stylem muzycznym. Drugim badaczem, który położył podwaliny pod nowocześnie rozumianą m. był niemiecki uczony Hugo Riemann. Jego działalność naukowa wiąże się przede wszystkim z teorią muzyki (nauka harmonii, nauka o składni muzycznej, nauka o muzycznych formach).





    Czy wiesz że...? beta

    Józef Michał Chomiński (ur. 24 sierpnia 1906 w Ostrowie koło Przemyśla, zm. 20 lutego 1994 w Falenicy koło Warszawy) – polski i ukraiński muzykolog, twórca teorii sonorystyki, badającej emancypację brzmienia w muzyce XX w., autor wielotomowej pracy o formach muzycznych, stanowiącej bogate źródło przykładów muzycznych.
    Koncert (łac. concerto – spieram się, walczę, współzawodniczę) - forma muzyczna, której istotą jest kontrastowanie partii zespołu (orkiestry) i partii solowej, zespołu i grupy solistów (concerto grosso), bądź samych partii solowych (np. koncerty wokalne).
    Muzyka współczesna – dosłownie: muzyka tworzona współcześnie, dzisiaj. Potocznie jednak sformułowanie to używane jest wobec muzyki skomponowanej w XX wieku, przez muzykologów nazywanej raczej modernistyczną, ewentualnie awangardową, a w powszechnym rozumieniu odbieranej jako „nowoczesna”. Pojęcia te stosowane są wobec sztuki od końca XIX wieku w wyniku narastającego zdezorientowania szerokiej publiczości coraz bardziej indywidualną i coraz częściej zmieniającą się muzyką, której większość publiczności osłuchanej z muzyką XVIII i XIX wieku nie potrafiła zaakceptować. Zasadniczym argumentem podnoszonym przeciwko nowym utworom była (i nadal bywa) ich dysonansowość.
    Muzyka barokowamuzyka epoki, której początek w historii muzyki wyznacza data skomponowania w roku 1597 przez Jacopo Periego pierwszej opery zatytułowanej Dafne, a koniec – połowa XVIII w., kiedy to powstawały kompozycje ostatnich twórców baroku, między innymi: Antonio Vivaldi, Johann Sebastian Bach (jego śmierć w 1750 r. uważa się za symboliczną datę zakończenia tego okresu), Georg Friedrich Händel, Jean-Philippe Rameau czy Domenico Scarlatti.
    Muzyka (gr. mousike) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.
    Preludium, praeambulum gatunek muzyczny. Początkowo, w XV w. był to krótki utwór figuracyjny z fragmentami akordowymi improwizowany na organach lub lutni, ułatwiający śpiewakom i wykonawcom intonowanie (tzn. ustalający tonację przed rozpoczęciem śpiewu). Po 1650 r. weszło w skład sonaty kameralnej i suity jako ich pierwsza część. Pojawiało się także w połączeniu z fugą, np. dwa tomy preludiów i fug, uporządkowanych chromatycznie napisał Jan Sebastian Bach. Podobne cykle komponowano jednak wcześniej (np. Girolamo Frescobaldi), ale także później (np. Ferruccio Busoni). Powstawały też pojedyncze preludia z fugami (np. Johannes Brahms, Cesar Franck, Max Reger, Arthur Honegger: Prelude, arioso et fughetta sur le nom de BACH). Preludium jako krótki, samodzielny utwór instrumentalny powstało w okresie romantyzmu. Jego twórcą był Fryderyk Chopin, autor cyklu 24 preludiów fortepianowych op. 28 (łącznie skomponował 26 preludiów). Tradycję tę podjęło wielu kompozytorów. W Rosji - przede wszystkim Siergiej Rachmaninow i Aleksandr Skriabin). We Francji impresjonistyczne preludia na fortepian tworzył Claude Debussy) (2 zeszyty po 12 preludiów), a później Olivier Messiaen. Preludia komponował też George Gershwin i Alberto Ginastera. Również obecnie kompozytorzy nazywają swoje utwory preludiami (przykładem - preludia na fortepian Krzysztofa Meyera).
    Gatunek muzyczny o nazwie symfonia (w klasycznym kształcie) to zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy utwór muzyczny na orkiestrę, popularny w XVIII, XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Symfonia jest orkiestrowym odpowiednikiem sonaty.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.