Myślozbrodnia - Polski Serwis Naukowy

Myślozbrodnia - przestępstwo możliwe do popełnienia w Oceanii, fikcyjnym państwie stworzonym przez George'a Orwella w powieści pt. Rok 1984.

Słowo "myślozbrodnia" pochodzi z nowomowy i jest efektem połączenia słów "myśli" i "zbrodnia". W praktyce oznacza ono przestępstwo polegające na myśleniu przeciwko Partii oraz Wielkiemu Bratu. Myślozbrodnię wykrywa Policja Myśli, która pełni rolę tajnej policji, łapiącej ludzi nie mających takich poglądów, jakie odpowiadają Partii. Człowiek, który został ogłoszony przez Policję Myśli myślozbrodniarzem, zostaje poddany ewaporacji, tzn. wymazuje się jego wszystkie dane z ksiąg oraz zaciera się po nim wszelki ślad. Wtedy jest przetrzymywany w siedzibie Ministerstwa Miłości.

Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

Sytuacja trudna ma miejsce, gdy dochodzi do nierównowagi między potrzebami i zadaniami a sposobami i warunkami ich realizacji. Nierównowaga ta dotyczy sytuacji normalnej, która powoduje, że zakłócony zostaje normalny przebieg aktywności i zmniejsza się prawdopodobieństwo realizacji zadania na poziomie normalnym. Zaburzenia przewidywalności sytuacji, zwiększające prawdopodobieństwo niepowodzenia (zagrożenia celu) definiują na nowo sytuację jako trudną, a człowiek aby sobie poradzić musi zmobilizować dodatkowe zasoby.

Ofiary myślozbrodni opisane w książce

Główny bohater książki, Winston Smith, został przyłapany na wyżej wymienionym przestępstwie. Jak możemy przeczytać, ów obywatel Oceanii po tym, jak zostaje uznany za myślozbrodniarza, został porwany do siedziby Ministerstwa Miłości, gdzie nie został poddany procesowi ewaporacji, lecz został "oczyszczony" z myśli, które Partia oficjalnie uznaje za sprzeczne z jej polityką. Możemy też przeczytać, ze więźniowie bardzo boją się pokoju 101, w którym myślozbrodniarz zostaje poddany działaniu tego, co jest dla niego najstraszniejsze. Po tym procesie jego poglądy są już zgodne z myślą Partii. Właśnie przez to książka George'a Orwella jest jedną z niewielu, które cechuje nieszczęśliwe zakończenie.

Inwigilacja (od łac. invigilare- czuwać nad czymś) - ogólnie: określenie zespołu czynności stosowanych do śledzenia (monitorowania) zachowań ludzi.

Ewaporacja - jeden ze sposobów wymierzania kary w powieści "Rok 1984" Orwella. Ewaporacja była czymś gorszym niż kara śmierci, ponieważ oprócz egzekucji ofiara była też wymazywana z historii. Wszystkie wzmianki o osobie ewaporowanej były niszczone lub zmieniane, a mówienie o niej było karane również ewaporacją. Wśród członków Partii ewaporacja była najczęstszą karą. Osoby nienależące do partii były karane zwykłą śmiercią lub zesłaniem do kolonii karnej.

Metody zapobiegania myślozbrodni

Osobny artykuł: Nowomowa.

W Oceanii każdy obywatel wiedział, iż Partia opracowuje sposób, który ma całkowicie zlikwidować wszelkie możliwości popełnienia myślozbrodni. Tym sposobem była nowomowa, będąca oficjalnym językiem Oceanii. Mimo istnienia aż dziesięciu wydań "Słownika nowomowy", do roku 2050 z nowomowy miały być usunięte WSZELKIE słowa, które mogłyby wyrażać wywrotowe poglądy. Człowiek nie mógłby wtedy popełnić myślozbrodni; dosłownie nie miałby słów do jego wyrażenia. Wtedy Partia rozprawiłaby się raz na zawsze z problemem myślozbrodniarzy. Do roku 2050 przynajmniej 5/6 słów ze starej angielszczyzny miałoby być usuniętych. Przykład: wyraz "dobry". Ten wyraz akurat miał zostać w słowniku nowomowy i zastąpić wszystkie inne słowa o tym kontekście. Np. jeśli coś miałoby być złe, to byłoby "bezdobre", coś bardzo dobre byłoby określane mianem "plusdobrego", a coś wspaniałego byłoby "dwaplusdobre" i tak dalej.

Problemy ze wprowadzaniem ww. metody

Problemy były bardzo proste. Mogłoby się wydawać, że problem może stanowić to, iż wszystko będzie trzeba wymieniać. Nic bardziej mylnego - mówiąc brutalnie, "wystarczy pozbawić snu pracowników Departamentu Archiwów i wszystko będzie git". Problem stanowiło to, iż ludność była przyzwyczajona do starego języka. Ale to tylko wierzchołek góry lodowej - wszystkie mowopisy i inne maszyny polegające na słowie trzeba by usprawnić. Do tego trzeba by zaostrzyć inwigilację obywateli, by upewnić się, że nikt nie mówi staromową.