NGC - Polski Serwis Naukowy

przekierowanie z „NGC”. Zapoznaj się również z: National Geographic Channel.

Nowy Katalog Ogólny (New General Catalogue, NGC) – katalog astronomiczny przygotowany przez duńskiego astronoma Johna Dreyera, który opublikował go w roku 1888 (w latach 1895 i 1908 dopisał dwa uzupełnienia do już istniejącego katalogu) próbując połączyć wiele istniejących wówczas katalogów. Stworzenie takiego katalogu zaproponowała mu Rada Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego między innymi dlatego, że obowiązujący wówczas Ogólny katalog mgławic (General Catalogue of Nebulae) był trudno dostępny. Ostatecznie w 1888 roku Dreyer opublikował Nowy katalog ogólny mgławic i gromad gwiazdowych, będący katalogiem sir Johana Herschela, zrewidowanym, poprawionym, i rozszerzonym w pismach wydawanych przez Królewskie Towarzystwo Astronomiczne.

Index Catalogue (IC) – katalog astronomiczny zawierający mgławice, gromady gwiazd oraz galaktyki. Został opublikowany po raz pierwszy w 1885 roku jako suplement do New General Catalogue. Katalog zawiera 5386 obiektów znanych jako obiekty IC.

General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (GC, Katalog ogólny mgławic i gromad gwiazd) – katalog astronomiczny opublikowany w 1864 roku przez sir Johana Herschela. GC zawiera 5079 obiektów astronomicznych, z których mniej więcej połowa została opisana przez jego ojca Williama Herschela, a połowa - przez niego samego. Katalog ten wraz z innymi uwagami stał się podstawą New General Catalogue, katalogu opublikowanego w 1888 roku przez Johna Dreyera.

W nowym katalogu znalazło się 7840 obiektów. W roku 1895 w uzupełnieniu katalogu, Indeksie (Index Catalogue, czyli IC) i w roku 1908 w kolejnym suplemencie Second Index Catalogue zawarł ponad 5000 obiektów. Pełna lista zawiera różnorodne obiekty nieba: od oświetlonych obiektów pyłu i gazu do olbrzymich skupisk gwiazd i materii, jakimi są odległe galaktyki. Jedynym kryterium sprawiającym, iż dany obiekt znalazł się w tym katalogu jest ich wygląd – wszystkie przypominają rozmyte plamki światła.

Katalog astronomiczny - uporządkowany zestaw danych dotyczących ciał niebieskich. Danymi tymi mogą być położenia obiektów na niebie (współrzędne - dane astrometryczne), ich odległości, jasności (dane fotometryczne), widma (dane spektroskopowe) czy też zdjęcia, w postaci klisz lub elektronicznej (np. plików FITS). Najbardziej znanymi katalogami są Katalog Messiera i New General Catalogue.

Gromada otwarta – grupa nawet do kilku tysięcy luźno połączonych grawitacją gwiazd (w odróżnieniu od gromad kulistych, które są ciasno skupione), powstałych z jednej olbrzymiej chmury molekularnej. Gromady otwarte znajdują się wyłącznie w spiralnych i nieregularnych galaktykach, gdzie wciąż odbywa się proces powstawania gwiazd. Zwykle ich wiek nie przekracza kilkuset milionów lat. Podczas swojej wędrówki wokół centrum galaktyki, gromady otwarte są narażane na bliski kontakt z innymi gromadami, chmurami gazu – mogą wtedy widocznie zmieniać kształt lub nawet wytracać poszczególne gwiazdy.

Obiekty z katalogu Dreyera oznaczane są skrótem NGC (np. NGC 4565 – galaktyka spiralna w gwiazdozbiorze Warkocz Bereniki), natomiast obiekty zawarte w dopełnieniach katalogu – skrótem IC (np. IC 4756 – rozproszona gromada otwarta w gwiazdozbiorze Wąż), dodając zawsze numer kolejny.

Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy. Najbliższa Ziemi gwiazda, Słońce, jest źródłem większości energii na Ziemi. Inne gwiazdy można obserwować na nocnym niebie, gdyż wtedy nie przyćmiewa ich Słońce. Najlepiej widocznym na sferze niebieskiej gwiazdom od dawna nadawano różne nazwy, łączono je także w gwiazdozbiory. Astronomowie pogrupowali gwiazdy oraz inne ciała niebieskie w katalogi astronomiczne, które zapewniają ujednolicone nazewnictwo tych obiektów.

Warkocz Bereniki (łac. Coma Berenices, dop. Comae Berenices, skrót Com) – gwiazdozbiór nieba północnego, wydzielony z dwóch innych przez Tycho de Brahe na początku XVIII w. Nazwany na cześć Bereniki, królowej Egiptu i żony Ptolemeusza, która przyrzekła złożyć swoje długie włosy w ofierze, jeśli jej mąż powróci zwycięsko z wojennej wyprawy do Azji. Po szczęśliwym powrocie Berenika dotrzymała obietnicy i ofiarowała włosy świątyni w Zephyrium, jednak następnego dnia bogowie przenieśli je do gwiazd.

Zobacz też

Lista obiektów NGC

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
New General Catalogue

Elektroniczny Katalog NGC (ang.)