Nabopolassar - Polski Serwis Naukowy

Nabopolassar, Nabopalasar (akad. Nabu-apla-uṣur, tłum. "boże Nabu syna pierworodnego strzeż") (? - ok. 605 p.n.e.); od ok. 625 p.n.e. król imperium nowobabilońskiego i założyciel XI (chaldejskiej) dynastii babilońskiej. Ojciec Nabuchodonozora II.

Pochodzenie

Pochodził prawdopodobnie z plemienia Bit-Jakini.Inskrypcje z okresu jego panowania podają, że był władcą Kraju Nadmorskiego pod panowaniem Asyrii. W zachowanych tekstach sam nazywa siebie człowiekiem ludu, niczyim synem.

Objęcie władzy

Nabopolassar był możnym Chaldejczykiem, który po śmierci Aszurbanipala przejął w 626 p.n.e. władzę w Babilonie i uniezależnił się od słabnącej Asyrii. Przez ponad 10 lat Asyryjczycy i Babilończycy walczyli ze sobą ze zmiennym szczęściem. Początkowo w walce z Asyrią odniósł kilka zwycięstw, m.in. pod Arraphą czy Gablini oraz klęsk jak samodzielny atak na Aszur. Po zdobyciu przez Medów dowodzonych przez króla Kyaksaresa miasta Aszur w 614 p.n.e. postanowił zawrzeć sojusz z tym irańskim plemieniem w celu dokonania podziału upadającej Asyrii. W sojuszu z Medami położył kres istnieniu imperium asyryjskiego, wspólnie oblegając i burząc w 612 p.n.e. stolice wroga - Niniwę i Kalchu (Nimrud). W inskrypcji następująco opisuje swoje zwycięstwo nad niepokonanym dotąd wrogiem:

Bunt Chaldejczyków w 626 r. p.n.e. skierowany był przeciwko władzy Asyrii w Babilonii. Po śmierci Aszurbanipala w imperium nastał czas rozprężenia spowodowany sporami dynastycznymi o sukcesję. W tak dogodnym momencie jeden z przywódców chaldejskich w Babilonii - Nabopolassar wszczął rewoltę skierowaną przeciwko Asyryjczykom i ich namiestnikowi Kandalanu.

Necho II - Syn Psametycha I i królowej Mehitenusechet. Zdecydował się na udzielenie pomocy Aszuruballitowi II, ostatniemu królowi Asyrii, za cenę Syrii, Fenicji i Judy. Musiał stłumić powstanie w Gazie. W czasie marszu na północ do Syrii, którą pragnął zająć przed Nabopolassarem, został zaatakowany przez króla Judy Jozjasza. Pokonał go pod Megiddo w 609 p.n.e., a królestwo jego stało się lennem Egiptu. Necho II zajął Syrię i połączył się z wojskami Aszuruballita II pod Karkemisz. Babilończycy pod wodzą Nabuchodonozora II zaatakowali armię asyro-egipską w 605 p.n.e. Jak relacjonuje prorok Jeremiasz, Jr 46:12 BT, Usłyszały narody o twej hańbie, ziemia się napełniła twoim bolesnym wołaniem. Jeden wojownik potknął się o drugiego, obaj razem upadli. Necho II po klęsce szybko wycofał się do Egiptu, na który najechał Nabuchodonozor II, pustosząc Deltę Nilu.

Zniszczyłem kraj Subartu (tj. Asyrię), obróciłem kwitnący kraj w zgliszcza i ruiny. Asyryjczyka, który od dawien dawna rządził wszystkimi ludami i którego ciężkie jarzmo było brzemieniem dla ludów kraju, jego stopy z Akadu (tj. Babilonii) zawróciłem, jego jarzmo odrzuciłem.

W latach 610 p.n.e.-607 p.n.e. prowadził z Egiptem zwycięską wojnę. W roku 607 p.n.e. przekazał dowództwo armii swojemu synowi i następcy Nabuchodonozorowi II, który w 605 p.n.e. rozbił armie faraona Necho II.

Zdobycie Aszuru w 614 r. p.n.e. przez wojska medyjskie pod dowództwem króla Kyaksaresa. Zapoczątkowało serię porażek Asyryjczyków, które zakończyły się ostatecznym upadkiem państwa. Samo miasto zostało gruntownie zniszczone i nie odzyskało więcej swojego znaczenia.

Bitwa pod Gablini rozegrała się 24 lipca 616 r. p.n.e. między wojskami asyryjskimi i babilońskimi. W początkowym okresie wojny król Nabopolassar samodzielnie starał się pokonać Asyrię, dlatego podjął szereg wypraw na północnego sąsiada.

Przypisy

Laessøe J., Ludy Asyrii,Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1972, str. 44.
Michael Roaf, Wielkie Kultury Świata – Mezopotamia, Świat Książki 1998, s.198.
op.cit.

Bibliografia

Praca zbiorowa, Historia powszechna, Tom 2, Od prehistorii do cywilizacji na kontynentach pozaeuropejskich, Mediaset Group SA, 2007, ss. 601-602, ISBN 978-84-9819-809-6

Nabuchodonozor II, Nebokadnezar II (akad. Nabu-kudurri-uçur "Nabu strzeż mojego kamienia granicznego", (604–562 p.n.e.) – król Babilonii z dynastii chaldejskiej w latach ok. 605–562 p.n.e., syn Nabopolassara.

Państwo nowobabilońskie - starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, pod panowaniem dynastii chaldejskiej ze stolicą w Babilonie. Istniało w latach 626 p.n.e.- 539 p.n.e.. Obejmowało tereny Mezopotamii, Syrii i Palestyny w większości pokrywającymi się z obszarem tzw. żyznego półksiężyca.