Nakaz Pracy – przymus pracy wprowadzany przez władzę w krajach rządzonych przez partie komunistyczne. Miał on na celu: zwiększenie rozwoju gospodarczego kraju, zlikwidowanie bezrobocia, oraz zwiększenie poparcia dla władzy. Jednym z popularniejszych miejsc pracy był PGR. Nakaz pracy miał bezpośredni związek z likwidacją klas społecznych. Kolejnym celem nakazów pracy (wśród nauczycieli) była likwidacja gwar i języków mniejszości. W tym celu ściągano nauczycieli z innych rejonów Polski. Natomiast wśród milicjantów miał zapobiegać korupcji.

Lenin wprowadzając nakaz pracy w Związku Radzieckim rzucił popularne hasło: "Kto nie pracuje, ten nie je".

Nakazy pracy w Polsce

Nakaz pracy w Polsce wprowadzała ustawa z 7 marca 1950 roku "o zapobieżeniu płynności kadr pracowników w zawodach lub specjalnościach szczególnie ważnych dla gospodarki uspołecznionej". Administracyjne skierowanie do pracy otrzymywali absolwenci szkół średnich i wyższych. Osoby już pracujące mogły mieć ograniczenia możliwości zmiany pracy. Nakaz pracy w zawodach cywilnych wynikający z powyższej ustawy zniesiono w latach 60. XX w. (oprócz służby zdrowia, gdzie obowiązywał nadal).

Nakaz pracy wydawano na 3 lata, po których pracownik uzyskiwał swobodę zmiany pracy. Miejsce, dokąd był kierowany pracownik na podstawie nakazu, miało zależeć przede wszystkim od dotychczasowych wyników w nauce — teoretycznie osoby osiągające lepsze wyniki miały być kierowane do miejsc atrakcyjniejszych (położonych bliżej dotychczasowego miejsca zamieszkania, z lepszą komunikacją i z lepszymi warunkami socjalnymi na miejscu). W praktyce przydział miejsca bardziej zależał od „znajomości” kandydata i jego rodziny oraz ewentualnie łapówek.

Przypisy

Linki zewnętrzne