Namiar - Polski Serwis Naukowy

Namiernik na repetytorze żyrokompasu na Darze Młodzieży

Namiar, peleng – w nawigacji jest to pojęcie oznaczające wartość kąta pomiędzy kierunkiem odniesienia a kierunkiem, w którym obserwowany jest obiekt namierzany. Kierunkiem odniesienia jest najczęściej kierunek północny lub diametralna (oś) jednostki (statku, samolotu), na której znajduje się obserwator. Wierzchołek kąta stanowi oko obserwatora. Namiaru dokonuje się w celu określenia pozycji oraz kursu jednostki.

Ortodroma (st.gr. ὀρθόs, orthos = prosty, prawidłowy; δρόμος, dromos = droga, przebieg) to najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni. Stanowi ona zawsze fragment koła wielkiego. Linię ortodromy otrzymuje się przez przecięcie kuli płaszczyzną przechodzącą przez punkty A,B na powierzchni tej kuli oraz przez środek kuli.

Północ (symbol N, ang. north; polski skrót płn.) – jedna z czterech stron świata, odnosi się do kierunku, w którym znajduje się północny biegun geograficzny Ziemi.

Wyróżnia się:

namiar rzeczywisty – gdzie punktem odniesienia jest północny biegun geograficzny

namiar magnetyczny – gdzie punktem odniesienia jest północny biegun magnetyczny

namiar kompasowy – gdzie punktem odniesienia jest kierunek północny pokazywany przez kompas lub busolę (a może on odbiegać od namiaru magnetycznego z powodu deklinacji magnetycznej)

namiar burtowy (Kąt kursowy) – gdzie punktem odniesienia jest dziobowa część diametralnej

namiar radiowy –, kąt między kierunkiem na północny biegun geograficzny, a ortodromą łączącą pozycje z nadajnikiem radiolatarni

Namiary, w których punktem odniesienia jest kierunek północny, podaje się w zakresie 0-360° licząc w prawo od punktu odniesienia. Namiar burtowy podaje się w dwóch zakresach 0-180° – prawym, zwanym też dodatnim, oraz lewym, zwanym też ujemnym, gdzie 0° wypada również na linii odniesienia.

Diametralna – umowna linia łącząca dziób i rufę jednostki pływającej, położona w płaszczyźnie symetrii jednostki. Diametralna nie posiada określonej wysokości w tej płaszczyźnie, za to jest równoległa do horyzontu. Służy do wyznaczania kierunków względem kadłuba jednostki, np. kierunku wiatru lub położenia kątowego obiektów poza jednostką.

Deklinacja magnetyczna – kąt poziomy w danym miejscu na powierzchni Ziemi pomiędzy południkiem magnetycznym i geograficznym. Kąt ten podaje się jako wartość ze znakiem, zgodnie ze sposobem liczenia azymutu: odchylenie kierunku północy magnetycznej od kierunku północy geograficznej ku wschodowi jako kąt dodatni, odchylenie ku zachodowi jako kąt ujemny.

Bibliografia

Franciszek Wróbel: Vademecum Nawigatora. Gdynia: Trademar, 2009. ISBN 83-915444-3-5.