Nankier - Polski Serwis Naukowy

Wyklęcie Jana Luksemburskiego. Płaskorzeźba w katedrze wrocławskiej

Nankier, Nankier Kołda, Nanker, właściwie Jan Kołda herbu Oksza, po desygnowaniu na godność biskupią zgodnie z ówczesnym zwyczajem przyjął imię Nanker, które w spolszczonym brzmieniu wymawiano jako Nankier (ur. ok. 1270 w Kamieniu, Piekary Śląskie, zm. 8 kwietnia 1341 w Nysie) - w latach 1320-1326 biskup krakowski, w latach 1326-1341 biskup wrocławski.

Jakub Świnka (Jakob Zwinka) herbu Świnka (ur. ? – zm. 4 marca 1314) – arcybiskup gnieźnieński w latach 1283-1314. Bliski współpracownik Przemysła II Wielkopolskiego i Władysława Łokietka, jeden z wybitniejszych polityków średniowiecznej Polski, zwolennik zjednoczenia państwowego.

Oksza (Ascia, Bradacica, Bradaczyca, Brodacica, Halabarda, Hoksza, Oksa, Oxa, Kołda) – polski herb szlachecki z okresu dynastii Piastów, pochodzenia czeskiego.

W 1304 roku był archidiakonem sandomierskim. Lata 1305-1307 spędził w Bolonii, studiując prawo kanoniczne na tamtejszym uniwersytecie. Był zwolennikiem polityki Władysława I Łokietka i arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki. W 1318 roku został mianowany przez króla kanclerzem sieradzkim, proboszczem kościoła Mariackiego w Krakowie i dziekanem kapituły krakowskiej. Jako biskup krakowski wydał statuty diecezjalne krakowskie i zainicjował budowę katedry gotyckiej na Wawelu. Na skutek zatargu o zwrot zabranego biskupstwu krakowskiemu Biecza został przeniesiony przez króla Władysława I Łokietka na biskupstwo do Wrocławia, gdzie sprzyjał obrońcom polskości na Śląsku. W 1337 roku wyklął króla Jana Luksemburskiego. Stał się gorliwym zwolennikiem realizacji polityki papieskiej.

Kazimierz Wielki – polski film historyczny z 1975 roku. Film jest biografią króla Kazimierza III Wielkiego – najwybitniejszego władcy Polski z dynastii Piastów.

Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany także kościołem Mariackim – jeden z największych i najważniejszych, po Katedrze Wawelskiej, kościół Krakowa, od 1962 posiada tytuł bazyliki mniejszej. Należy do najbardziej znanych zabytków Krakowa i Polski.

Zmarł w opinii świętości, został pochowany w kościele św. Krzyża we Wrocławiu, w 1952 roku wzonowiony został proces beatyfikacyjny Nankiera, rozpoczęty w 1719 roku.

Ciekawostka

W kulturze popularnej postać Nankiera funkcjonuje dzięki filmowi fabularnemu Kazimierz Wielki. Nankiera zagrał Tadeusz Fijewski.

Linki zewnętrzne

trudne dzieje biskupa Nankera

Bibliografia

Tadeusz Silnicki "Biskup Nankier" wyd. Warszawa 1953

Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie – kościół katedralny, położony na Wzgórzu Wawelskim stanowiący własność archidiecezji krakowskiej. Miejsce koronacji królów Polski oraz spoczywania ich szczątków. Pochowani są tutaj między innymi św. Stanisław ze Szczepanowa i inni biskupi krakowscy aż po czasy współczesne, prawie wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego (łącznie 17 królów wliczając Jadwigę i Annę Jagiellonkę) i członkowie rodzin królewskich oraz wodzowie, przywódcy polityczni i wieszcze narodowi.

Nysa (niem. Neisse, czes. Nisa, pol. hist. Nisa, Nissa) – miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nysa. Od 1950 miasto administracyjnie należy do woj. opolskiego.