Napój - Polski Serwis Naukowy

Szklanka soku pomarańczowego

Napój – płyn przeznaczony do konsumpcji przez człowieka. Napoje oprócz swojej podstawowej funkcji, jaką jest zaspokojenie pragnienia oraz dostarczanie pijącemu wartości odżywczych, mogą pełnić między innymi funkcje lecznicze, obyczajowe i obrzędowe (np. podczas zaślubin czy liturgii).

Pragnienie - jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych organizmu, przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody. Pragnienie wzrasta wraz ze zmniejszaniem się ogólnej objętości płynu w ustroju lub ze zwiększeniem się ilości niektórych substancji, takich jak np. sól. Jeżeli poziom wody spada poniżej pewnego progu albo koncentracja jonów soli dochodzi do pewnego poziomu to wówczas osmoreceptory znajdujące się w przedniej części podwzgórza umożliwiają tej części mózgu wzmożenie procesu pragnienia.

Cukier spożywczy – na ogół pod tą nazwą występuje sacharoza produkowana z trzciny cukrowej (cukier trzcinowy) bądź z buraków cukrowych (cukier buraczany).

Napoje produkowane z udziałem owoców i warzyw

Sok

Osobny artykuł: Sok.

Soki, zgodnie z przepisami Polski oraz Unii Europejskiej, są to napoje wykonane z naturalnych składników pozyskanych w procesie wytwarzania soku. Obecnie jedynymi dozwolonymi dodatkami do soków są:

cukier spożywczy i inne naturalne substancje słodzące (do 15 gramów na litr) – wszystkie soki z wyjątkiem gruszkowego i winogronowego;

kwasek cytrynowy (do 3 gramów na litr) – wyłącznie soki nie zawierające dodatku cukru;

naturalne przyprawy i zioła – soki warzywne i przecierowe;

witaminy (np. C, E, beta-karoten) i minerały (np. wapń, potas, magnez).

Nektar owocowy

Osobny artykuł: nektar (przemysł spożywczy).

Nektary są to napoje wytworzone z rozcieńczonego soku, do produkcji których dozwolone jest stosowanie naturalnych (do 200 gramów na litr) i sztucznych substancji słodzących, oraz dodatkowych naturalnych barwników i aromatów, oraz dopuszczone jest stosowanie kwasku cytrynowego w słodzonych napojach. Niedozwolone jest natomiast stosowanie sztucznych konserwantów, barwników czy aromatów. Minimalna zawartość soku w nektarze według przepisów Polski i Unii Europejskiej wynosi:

Granatowiec właściwy (Punica granatum L.) – gatunek drzewa lub ciernistego krzewu należący do rodziny krwawnicowatych (Lythraceae). Występuje na Bliskim Wschodzie, w Indiach, na wybrzeżu Morza Śródziemnego i w krajach Kaukazu. Jedna z najstarszych roślin hodowlanych Bliskiego Wschodu. Najstarsze wzmianki o uprawie pochodzą z Sumeru sprzed ponad 3000 lat p.n.e.

Przyprawa – składnik dodawany do potraw, zwykle w znikomych ilościach, dla polepszenia ich walorów smakowych, zapachowych i w rzadkich przypadkach (takich jak kurkuma czy szafran) wizualnych. W dalekiej przeszłości niektóre rośliny, które obecnie stosujemy jako przyprawy, były stosowane przez znachorów, czarowników i kapłanów. Służyły jako leki, afrodyzjaki, święte oleje, kadzidła itp.

50% dla jabłek, gruszek, pomarańczy, brzoskwiń oraz ananasów;

40% dla jeżyn, malin, truskawek, czereśni, moreli;

35% dla wiśni;

30% dla śliwek, agrestu oraz żurawin;

25% dla czarnej, czerwonej i białej porzeczki, cytryn, bananów, granatów, guawy, mango, papai.

Napój owocowy

Przepisy Polski oraz Unii Europejskiej określają tym terminem wszystkie napoje bezalkoholowe produkowane na bazie soków (zawierające sok owocowy) zawierające dodatki niedozwolone przy produkcji soków oraz nektarów. Obecnie nie obowiązują żadne limity określające minimalną zawartość soku. Przyjmuje się, że są to produkty zawierające mniej soku niż nektary. Przeważnie zawartość ta mieści się w przedziale od 0,1% do 25%.

Napój alkoholowy - wedle definicji ustawowej każdy produkt przeznaczony do spożycia zawierający więcej niż 0,5% alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego. Napoje alkoholowe można podzielić ze względu na zawartość procentową alkoholu (niskoprocentowe lub wysokoprocentowe) oraz ze względu na ich skład (alkohole lub koktajle).

Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

Zobacz też

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o napoju

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Napój

Napój alkoholowy

Napój bezalkoholowy

Woda pitna