Naplecznik - Polski Serwis Naukowy

Napierśnik

Francuska zbroja płytowa w drezdeńskim Rüstkammer

Zbroja płytowa - zbroja wykonana z płyt metalowych.

Pojawiła się już w starożytnej Grecji w formie, wykonanych z brązu osłon ludzkiego korpusu. Pojawiła się kiedy postęp metalurgii umożliwił wykonanie metalowych płyt o odpowiedniej wielkości i wytrzymałości. Osłony płytowe dawały lepszą, niż kolczuga, ochronę przed obrażeniami obuchowymi i ranami kłutymi. Mimo, iż zbroja płytowa w ogólnej wadze była cięższa niż kolczuga, jej ciężar nie był dotkliwie odczuwalny, gdyż rozkładał się na całe ciało, nie zaś w większość na barki jak to miało miejsce przy kolczudze (dla porównania, przeciętna waga zbroi płytowej dochodziła do 25 kg, podczas gdy wyposażenie piechoty polskiej w 1939 dochodziło do ok. 30 kg). Liczne płyty pokrywające ciało ograniczały jednak w pewnym stopniu zakres ruchów.

Metalurgia – nauka o metalach, obejmująca m.in. przeróbkę plastyczną, odlewnictwo, metaloznawstwo i metalurgię ekstrakcyjną. Przedmiotem badań metalurgii jest przeróbka rud metali aż do produktu końcowego (np. kabel miedziany, drzwi samochodowe, profile aluminiowe). W języku potocznym utożsamiana jest często z hutnictwem, przy czym hutnictwo zajmuje się wyłącznie metalurgią ekstrakcyjną. Obecnie procesy ekstrakcji metali stanowią niewielki odsetek przedmiotów badań metalurgii, która skupia się głównie na przetwórstwie metali, czyli wytwarzaniu przedmiotów użytkowych.

Kirys – zbroja ochraniająca korpus składająca się z dwóch części: ochraniającego pierś napierśnika i osłaniającego plecy naplecznika, połączonych za pomocą rzemieni w pasie i na ramionach. Do jego dolnej części, tzw. fartucha, można było przymocować nabiodrniki lub taszki osłaniające uda.

Ze względu na jakość i metody wykonania zbroje płytowe podzielić można na: zbroje bojowe, turniejowe i ceremonialne. Szczytowy okres rozwoju zbroi płytowej, przypada na wiek XV i XVI. Pojawiła się wtedy pełna zbroja płytowa. Była często spotykana, choć droga (często kuta na miarę) i nie każdego rycerza było na nią stać. Z tego powodu często używane były jedynie elementy zbroi np. płytowe osłony nóg lub ramion. Część zbroi osłaniająca korpus to kirys, składający sie ze zintegrowanego naplecznika i napierśnika.

Brązy – stopy miedzi z cyną lub innymi metalami i ewentualnie innymi pierwiastkami, w których zawartość miedzi zawiera się w granicach 80-90% wagowych. Wyjątkiem są stopy miedzi i cynku, które noszą nazwę mosiądzów. Składy brązów specyfikuje Polska Norma PN-xx/H-87050.

Wydawnictwo Naukowe PWN SA – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Jednostka dominująca grupy kapitałowej, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

Przypisy

Andrzej Nadolski: Broń i strój rycerstwa polskiego w średniowieczu. Warszawa: Ossolineum, 1979, s. 106. ISBN 83-04-00108-X.
↑ Michał Gradowski, Zdzisław Żygulski: Słownik uzbrojenia historycznego. Warszawa: PWN, 2010, s. 118, 129. ISBN 978-83-01-16260-3.
↑ Michéle Byam: Broń i zbroje. Wyd. III. Warszawa: Arkady, 1991, s. 13, 26-33. ISBN 83-213-3754-0.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Zbroje

Zbroja pełna - wieloelementowy rodzaj zbroi, chroniący całe ciało żołnierza, mocowane za pomocą rzemyków ze sprzączkami lub zatrzasków (grzybki, haczyki itp.). Występowała jako pancerz kolczy lub zbroja płytowa.