Narocz - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy jeziora. Zapoznaj się również z: Narocz.

Narocz (biał. Нарач / Narač, lit. Narutis, ros. Нарочь) – jezioro w północno-zachodniej Białorusi (obwód miński, rejon miadziołski), w dorzeczu Wilii. Największe w tym kraju. Wraz z jeziorami Miastro, Batoryn i Blednaje tworzy grupę jeziora Narocz.

Bitwa nad jeziorem Narocz (jezioro Narocz – współcześnie na terenie Białorusi) – zakończona niepowodzeniem ofensywa przeprowadzona przez Rosjan na pozycje niemieckie na północnym odcinku frontu wschodniego (zwana też bitwą pod Postawami; 16-30 marca 1916).

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Geneza

Jezioro powstało kilka tysięcy lat temu, po wycofaniu się lodowca. Na jego drodze na północy powstała Święciańska Grzęda. Woda ze stopniałego lodowca utworzyła wielką wodną przestrzeń, z której wraz z obniżaniem się lustra wody, wyłoniły się jeziora tworzące grupę Naroczy. Są to typowe przedstawicielki przyrody Pojezierza Białoruskiego.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Lodowiec jest wolno płynącą rzeką lodu, powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi, i drugim po oceanach wody na świecie. W górnej części lodowca powstaje cyrk lodowcowy, z którego wypływający lodowiec rzeźbi U-kształtną dolinę lodowcową, zaś z niesionego materiału odkładana jest morena. Badaniem lodowców zajmuje się glacjologia.

Historia

Podczas pierwszej wojny światowej w 1916 r. w okolicach jeziora obywała się bitwa nad jeziorem Narocz — nieudana próba ofensywy armii rosyjskiej.

W latach 1921-1939 jezioro Narocz znajdowało się na terenie Polski (wcześniej także przed rozbiorami I Rzeczypospolitej) stanowiąc największe jezioro kraju.

Biologia

W Naroczy żyją 22 gatunki ryb, z których najpowszechniejszy jest szczupak. Jezioro i jego otoczenie wschodzą w skład Naroczańskiego Parku Narodowego.

I wojna światowa – konflikt zbrojny (28 lipca 1914 – 11 listopada 1918)[2] pomiędzy Ententą, do której należały między innymi Wielka Brytania, Francja, Rosja, Serbia, Japonia, Włochy (od 1915), Stany Zjednoczone (od 1917) a Państwami Centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię. Największy konflikt zbrojny[3] od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Język litewski (lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

Rekreakcja

Sprzyjające warunki klimatyczne, otaczające lasy, malownicze krajobrazy sprawiły, że na brzegu założono kurort Narocz (dawna miejscowość Kobylnik). Działają tu sanatoria, domy wczasowe, kolonie dziecięce, schroniska.

Przypisy

Galeria

Linki zewnętrzne

Narocz w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI (Malczyce – Netreba) z 1885 r.