Narodowi Syndykaliści - Portugalia - Polski Serwis Naukowy

Krzyż Zakonu Rycerzy Chrystusa, używany przez portugalskich Narodowych Syndykalistów.

Ruch Narodowych Syndykalistów (port. Movimento Nacional-Sindicalista, MNS) był skrajnie prawicowym syndykalistycznym ruchem, który przez krótki czas istniał w Portugalii w latach 30. XX wieku. Wywarł on spory wpływ m.in. na hiszpańską Falangę.

Portugalska Partia Republikańska (port. Partido Republicano Português), była to portugalska partia polityczna, utworzona podczas ostatnich lat monarchii. Ugrupowanie to zaproponowało zastąpienie monarchii konstytucyjnej Portugalską Pierwszą Republiką (została ona powołana do życia 5 października 1910 r.). Kilka lat później Partia Republikańska podzieliła się na kilka różnych ugrupowań (m.in. Partia Demokratyczna).

Zakon Rycerzy Chrystusa, później i do dziś Order Chrystusa, Militia Domini Nostri Jesu Christi, Ordem Militar de Cristo (pełna nazwa: Królewski Order Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa, port. Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo) – założony w 1318 w Portugalii przez króla Dionizego I, po kasacji zakonu templariuszy w 1312.

Pod przywództwem Francisco Rolão Preto, MNS pojawił się w 1932 roku, wykorzystując tradycje monarchistyczne i tzw. integralizm lusitański (Integralismo Lusitano) utworzył platformę programową, która zdaniem członków MNS miała doprowadzić do pełnego korporacjonizmu, będącego alternatywą wobec tak kapitalizmu, jak i komunizmu. Wzięli sobie oni za symbol krzyż Zakonu Rycerzy Chrystusa, aby podkreślić chrześcijański etos. Stworzono także milicję MNS, która stała się znana jako "Niebieskie koszule" (Camisas azuis) z powodu koloru ich uniformów (inspirowanych "Czarnymi Koszulami" Benito Mussoliniego). Członkowie tej organizacji pozdrawiali się także salutem rzymskim.

Salut rzymski – XVIII-wieczny gest, w starożytności oznaczający rzekomo pozdrowienie, odpowiadający i często towarzyszący zawołaniu Ave (łac. "bądź pozdrowiony").

Krzyż (etymologicznie z łac. crux) – znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii przecinających się, na ogół pod kątem prostym (†). Jest jednym z najstarszych symboli ludzkości znanym w większości starożytnych religii. Niemal w każdym zakątku ziemi odkryto przedmioty związane z tym znakiem. Zazwyczaj wiązano go z jakąś formą kultu sił przyrody (ogień, słońce, życie). Jest też używany jako element herbu.

Narodowi Syndykaliści odnosili się krytycznie wobec reżimu António de Oliveira Salazara, twierdząc iż jego Estado Novo nie zrewolucjonizowało państwa portugalskiego w wystarczającym stopniu. Jednak nie zostali pomimo tego poddani represjom, głównie z powodu przyjaźni pomiędzy Salazarem i Preto. Dyktator pozwolił nawet MNS odbyć ogólnokrajowy kongres w listopadzie 1933 roku. Wkrótce potem wielu członków MNS zostało "przyciągniętych" przez reżim i poparło rząd, doprowadzając do rozłamów. Salazar ogłosił rozwiązanie organizacji 29 lipca 1934 roku.

Korporacjonizm - idea społeczno-ekonomiczna, stworzona w XIX wieku, rozwijana i wprowadzana w życie w pierwszej połowie wieku XX. Zakłada uspołecznieniem procesu decyzyjnego i upaństwowienie interesów sektoralnych (branżowych). Chodzi o godzenie interesów gospodarczych – pracowników i pracodawców tak, aby poszerzyć polityczną kontrolę nad przemysłem i światem pracy.

Falanga (właściwie Falange Española) – ) organizacja polityczna od roku 1933. W latach 1937-1975 główna i jedyna legalna siła polityczna frankistowskiej Hiszpanii.

Pomimo tego Preto kontynuował tajną działalność, łącząc różne ruchy w opozycji względem rządu. Byli to umiarkowani monarchiści, prawicowi członkowie Portugalskiej Partii Republikańskiej, a nawet paru socjalistów i anarchistów, którzy chcieli po prostu obalenia reżimu. Rewolta miała miejsce 10 września 1935 roku, ale spiskowcom nie udało się pozyskać szerokiego poparcia (ich działania wsparły jedynie nieduże grupy żołnierzy na pokładzie statu Bartolomeu Dias i w dzielnicy Lizbony, Penha de França). Próbę zamachu zdławiono niemal natychmiast. W rezultacie Preto został zmuszony do emigracji, a Narodowi Syndykaliści byli prześladowani tak jak pozostali opozycjoniści.

Narodowy syndykalizm - ideologia społeczno-polityczna powstała w latach 30. XX wieku, głosi hasła sprawiedliwości społecznej i Rewolucji Narodowej[1] która ma doprowadzić do stworzenia silnego Państwa Narodowego.

António de Oliveira Salazar (ur. 28 kwietnia 1889, zm. 27 lipca 1970) – portugalski polityk, profesor ekonomii. W latach 1932-1968 pełnił funkcję premiera (faktycznie dyktatora), a także ministra finansów (1928-1940) i ministra wojny (1936-1944). Twórca tzw. "Nowego Państwa" (Estado Novo).

Zobacz też

Narodowy syndykalizm

Literatura

S. U. Larsen, B. Hagtvet, J. P. Myklebust, Who Were the Fascists: Social Roots of European Fascism, Oslo 1980